Historia choinki

Podłaźniczka - to ona opóźniła wejście choinki pod strzechy wsi polskiej. Kto wie, może nasza rodzima choinka więcej wspólnego ma z nią niż z niemieckim wynalazkiem? Tradycyjnie były to gałązki jodły rozwidlone w kształt krzyżyków, wieszane u powały. Mógł to być również wierzchołek sosny lub świerku. Na Podhalu nazywało się je właśnie podłaźniczką, bożym lub rajskim drzewkiem. W Sandomierskim i Lubelskim zwano ją wiechą, na Rzeszowszczyźnie jutką, na Warmii i Mazurach sadem.

Polecane wideo:

1. Domowa choinka

Zwyczaj przynoszenia do domów zielonych gałęzi jest bardzo stary i wiąże się ściśle ze świętem Godów, które w kalendarzu zostało zastąpione Bożym Narodzeniem. Wiecznie zielone rośliny miały zapewniać wszelką pomyślność domowi. W Wigilię, o świcie mężczyźni szli do lasu po iglaki. Już sama ta wyprawa była rytuałem. Las symbolizował ówczesny świat i wykradzenie z niego drzewka lub gałęzi gwarantowało „złodziejowi" szczęście. W gospodarstwie musiało zawisnąć kilka jutek. Powiesić je musiał gospodarz, nikt inny. Jedna nad drzwiami sieni na zewnątrz, druga wewnątrz, jedna u pułapu w oborze, ostatnia powinna znaleźć się u pułapu w izbie, oczywiście odpowiednio przystrojona. Górale na Podhalu do wieszania podłaźniczki przywiązywali szczególną uwagę. Na tą okazję gazda przywdziewał tzw. cuchę (kurtkę wełnianą przewiązaną słomianym powrósłem) i odmawiał modlitwy: Anioł Pański, Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo.

2. Czym dekorowano jutki?

Wszystkim, co łatwo w gospodarstwie można było znaleźć. Jabłkami, orzechami, słomą. Jedyną i niepowtarzalną, wyłącznie polską ozdobą, były światy - wykonywane ręcznie z kolorowych opłatków krążki, gwiazdki, księżyce i inne misterne cudeńka. Stały się one formą sztuki ludowej. Niejednokrotnie przechowywano je przez cały następny rok, by zapewnić rodzinie i domowi Boże błogosławieństwo, zdrowie i szczęście. Gałązki z podłaźniczek wykorzystywano natomiast do magiczno-leczniczych zabiegów, rozkruszone dawano zwierzętom, by zdrowe były lub zakopywano dla urodzaju w ziemi.

Ze względu na "magiczne moce" jutka wisiała w domach co najmniej do Święta Trzech Króli, a niekiedy i do Matki Boskiej Gromnicznej (2 luty). Tempo jej usychania uznawano za wróżbę na przyszły rok. Gdy igły szybko żółkły i opadały, to gospodarzy czekał nieurodzaj i inne nieszczęścia. Gdy gałązki długo zachowywały świeży wygląd, przyszły rok miał być radosny i szczęśliwy.

Chociaż nie ma już podłaźniczek, to choinka zachowała cały pakiet tradycyjnych ozdób i symboli z nią związanych. O tym napiszemy niebawem.

Aneta Stawiszyńska-Marciniak, ponad rok temu

Kultura

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Kultura
Kultura

Myszka Norka

Myszka Norka

Kino Myszki Norki zaprasza dzieci na bezpłatne pokazy filmów dla najmłodszych.

Kultura

Książka "Bystrzaki"

Książka "Bystrzaki"

Szukasz inspiracji do zabaw ze swoim dzieckiem? Chciałabyś mu zaproponować coś ciekawego i jednocześnie rozwijającego kreatywność? Poszukaj podpowiedzi w książce „Bystrzaki" C.J. Simister.

Kultura

Kurczaki Luzaki

Kurczaki Luzaki

Książki z serii "Kurczaki Luzaki" obfitują w ciekawe historie. Wiele dzieci lubi elementy science-fiction, stąd duże zainteresowanie książką pt.: "Kosmiczne jajo". Dzieci mogą identyfikować się z postaciami z serii o Kurczakach Luzakach. Kolejna książka...

Kultura

Jak często czytamy dzieciom?

Ośrodek Ewaluacji przeprowadził badania na temat tego, ile czasu rodzice poświęcają na czytanie dzieciom. Większość Polaków przeznacza na to około 10 minut dziennie. Aż 67 proc. osób żyjących w modelu 2+1 czyta dzieciom codziennie, od samego ich urodzenia....

Kultura

Nauka ekologii z Ulicą Sezamkową

Nauka ekologii z Ulicą Sezamkową

"Kochaj Ziemię" to jeden z odcinków specjalnych Ulicy Sezamkowej. Dzieci mogą wiele dowiedzieć się na temat ekologii z odcinka "Zielono mi". Kanał MiniMini+ cieszy się ogromną popularnością wśród dzieci.

Kultura

Dziadkowie

Dziadkowie

O tym, że Dzień Babci i Dziadka już za progiem przypominają kalendarze, media, szkoły i przedszkola. Na pewno nie zapomnimy o energicznych Dziadkach naszych pociech.

Kultura

Projekt Bajkowa drużyna

Projekt Bajkowa drużyna

"Bajkowa drużyna" to multimedialny projekt dla dzieci. Do pięknie wydanej, kolorowej książki dołączona jest płyta.

Kultura

Seria Błękitny Laptop

Seria Błękitny Laptop

Seria Błękitny Laptop dostarcza rodzicom materiału do rozmowy z dzieckiem o zagrożeniach związanych z korzystaniem z Internetu.