Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Hiperprolaktynemia a ciąża

Hiperprolaktynemia jest zaburzeniem hormonalnym – w surowicy stężenie prolaktyny przekracza wtedy wartości prawidłowe (w zależności od laboratorium 20-25 ng/ml u kobiet, powyżej 15 ng/ml u mężczyzn). Nie jest to choroba, a jedynie objaw, dlatego bardzo ważne jest ustalenie przyczyny hiperprolaktynemii i w zależności od tego odpowiednie postępowanie. Hiperprolaktynemia często prowadzi do niepłodności. Występuje najczęściej u kobiet w wieku rozrodczym, które urodziły dziecko w przeszłości.

Mówi się o niej wtedy, gdy dochodzi do produkcji hormonu prolaktyny u kobiet, które nie karmią piersią. Jest bardzo często czynnikiem przyczyniającym się do wtórnej niepłodności.

1. Istota hiperprolaktynemii

Aby zrozumieć, czym jest hiperprolaktynemia, ważne jest, by wiedzieć, jak prolaktyna działa. Prolaktyna to hormon, który produkowany jest przez przysadkę. Jest ona odpowiedzialna za produkcję mleka, gdy kobieta karmi piersią. Hamuje też wydzielanie hormonu folikulotropowego i hormonu lutenizującego, które są odpowiedzialne za pobudzanie jajników do produkcji jajeczek.

Nieobecność tych dwóch hormonów wyjaśnia, dlaczego kobiety, które karmią piersią często nie mają okresu przez kilka miesięcy po porodzie. Owulacja nie następuje ze względu na wyższe stężenie prolaktyny. Kiedy dziecko zaczyna jeść pokarmy stałe, spada poziom prolaktyny i pojawia się normalna miesiączka.

2. Po czym rozpoznać hiperprolaktynemię?

U niektórych kobiet poziom prolaktyny nie obniża się jednak. Wysoki poziom tego hormonu u kobiet które nie karmią piersią jest elementem diagnozy. Hiperprolaktynemia zwykle dotyczy kobiet, może jednak występować także u mężczyzn. Dlatego tak ważne jest badanie poziomu hormonów w ciąży.

3. Objawy hiperprolaktynemii

  • niewydolność ciałka żółtego,
  • brak owulacji,
  • zespół napięcia przedmiesiaczkowego,
  • brak regularnych krwawień,
  • bolesne stosunki seksualne,
  • utratę libido,
  • guzy sutków,
  • mlekotok,
  • objawy powodowane przez obecność makrogluczolaka – bóle głowy, zaburzenia widzenia, napady drgawkowe.

U mężczyzn mogą pojawić się:

  • zaburzenia płodności,
  • zaburzenia erekcji,
  • obniżenie libido,
  • ginekomastia,
  • osteopenia/osteoporoza (również u kobiet).

4. Przyczyny hiperprolaktynemii

Przyczyny występowania hiperprolaktynemii możne podzielić na trzy grupy:
przyczyny fizjologiczne

przyczyny farmakologiczne

  • antagoniści receptorów dopaminowych,
  • leki eliminujące dopaminę (metylodopa, rezerpina),
  • hormony (estrogeny, antyandrogeny),
  • opiaty,
  • werapamil,
  • cymetydyna.

przyczyny patologiczne (choroby)

5. Diagnozowanie hiperprolaktynemii

By zdiagnozować schorzenie lekarz przeprowadza z kobietą wywiad, wykonuje badanie fizykalne, zleca także inne badania prenatale. Na przykład zmierzenie poziomu prolaktyny we krwi. Warto dodać, że poziom hormonu może się szybko zmieniać i najlepiej wykonywać badanie o tej samej porze – rano i na czczo.

Jeśli na podstawie wywiadu lekarz nie może powiedzieć, co przyczynia się do produkowania zbyt dużych ilości prolaktyny, zaleca wykonanie takich badań jak: test ciążowy (kobiety), badanie poziomu TSH, T3, T4, by wykluczy pierwotną niedoczynność tarczycy, badanie mocznika i kreatyniny, próby wątrobowe. Gdy to nie pomaga, a prolaktyna sięga ponad 200 ng/ml, zaleca się tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. To umożliwia odróżnienie hiperprolaktynemii organicznej, wywołanej przez guz przysadki (najczęściej jest to łagodny gruczolak) od hiperprolaktynemii czynnościowej, będącej efektem nadmiernej reakcji wydzielniczej na bodźce (np. stres).

6. Co może pomóc w hiperprolaktynemii?

Leczenie hiperprolaktynemii może być farmakologiczne lub chirurgiczne. Bromokryptyna, lek, który blokuje uwalnianie prolaktyny z przysadki mózgowej, może pomóc w ograniczeniu nadmiernego poziomu prolaktyny, a operacja jest czasami stosowany do usuwania guzów z gruczołu.
Po około sześciu tygodniach przyjmowania leków powinny powrócić regularna owulacja i miesiączkowanie. Częste działania niepożądane bromokryptyny to zawroty głowy, nudności i bóle głowy, ale są łagodne i zwykle ustępują w ciągu miesiąca. Należy kontynuować przyjmowanie leku do zajść w ciążę, ponieważ stężenie prolaktyny zwykle ponownie wzrasta, gdy lek zostaje odstawiony.

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Herrmann F., Lohmann T., Muller P., Endokrynologia w praktyce klinicznej. Diagnostyka i leczenie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3835-4
  • Bręborowicz G. Ciąża wysokiego ryzyka, Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2010, ISBN 83-7314-059-2
  • Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
Małgorzata Kamińska,
Komentarze

Dyskusje na forum

Artykuły Planowanie ciąży
Planowanie ciąży

Alergie a planowanie ciąży

Alergie a planowanie ciąży

(...) okazać się niezbędne. O czym powinna pamiętać alergiczka podczas ciąży? Jeśli kobieta jest alergiczką, planowanie ciąży...

Planowanie ciąży

Kiedy rodzi się najwięcej dzieci?

Kiedy rodzi się najwięcej dzieci?

Czy zastanawialiście się kiedyś, w jakie miesiące składacie najwięcej życzeń z okazji urodzin? Jeśli nie myśleliście o tym, to zapewne po wnikliwszych analizach okaże się, że pewne miesiące są bogatsze w imprezy urodzinowe, inne zaś uboższe lub nie ma ich...

Planowanie ciąży

Astma oskrzelowa a ciąża

Astma jest jedną z najczęstszych chorób w krajach rozwijających się i jedną z przyczyn wystąpienia komplikacji podczas ciąży. Jeśli kobieta choruje na astmę i jest ona dobrze kontrolowana, ryzyko pojawienia się jakichś nieprawidłowości podczas ciąży jest...

Planowanie ciąży

Choroby tarczycy a ciąża

Choroby tarczycy rozwijają się wtedy, gdy gruczoł tarczycy produkuje zbyt małą lub zbyt dużą ilość hormonów, nieadekwatną do potrzeb organizmu. Jeśli hormonów tarczycy jest za dużo, schorzenie określa się jako nadczynność tarczycy i może powodować...

Planowanie ciąży

Choroby serca w ciąży

Ciąża jest dużym obciążeniem dla serca i całego układu krwionośnego, ale wiele kobiet, które cierpią na choroby serca rodzi zdrowe dzieci. Świadomość ryzyka jakie wiąże się z ciążą w takiej sytuacji, pomaga zapobiec komplikacjom. Jeśli kobieta ma wadę...

Planowanie ciąży

Ciąża a nadczynność tarczycy

Ciąża to dla kobiety czas, kiedy musi wyjątkowo dbać o siebie i o swoje dziecko. Każde zaburzenie, na które cierpi matka może wpłynąć na płód. Do takich zaburzeń należy nadczynność tarczycy, czyli stan chorobowy będący wynikiem nadmiernej produkcji...

Planowanie ciąży

Jak planować ciążę?

Jak planować ciążę?

Ciąża jest czasem wytężonego wysiłku dla organizmu kobiety. Dlatego by kobieta lepiej przeszła ten czas, miała dobre samopoczucie, a dziecko prawidłowo się rozwijało, warto aby przyszła mama rozpoczęła przygotowania do ciąży nawet 12 miesięcy przed...

Planowanie ciąży

Jak przygotować się na ciążę?

Jak przygotować się na ciążę?

Jak przygotować się do ciąży? Jakie badania trzeba zrobić przed zajściem w ciążę? Czy potrzebne są jakieś szczepienia przed zajściem w ciążę? Jaka powinna być dieta w ciąży i przed zajściem w ciążę aby dziecko było zdrowe? Czy używki zagrożą ciąży? To...

Planowanie ciąży

Trzeci rodzic ratuje geny? Aktualności w kontekście metody in vitro

Trzeci rodzic ratuje geny? Aktualności w kontekście metody in vitro

Podczas gdy w Polsce na początku 2015 roku po raz kolejny stało się głośno o zapłodnieniu metodą in vitro, w Wielkiej Brytanii parlament decyduje o tym, czy można ją zastosować, włączając w cały ten proces „trzeciego rodzica". Na czym polegałaby taka...