Hiperprolaktynemia

Hiperprolaktynemia to podwyższenie stężenia prolaktyny we krwi powyżej wartości przyjętej za normę, to jest zwykle powyżej 1,1 nmol/l. Prolaktyna jest hormonem wydzielanym przez przedni płat przysadki mózgowej. Jej stężenie fizjologicznie wzrasta w czasie ciąży i laktacji, ponieważ ma ona za zadanie pobudzać wzrost gruczołów sutkowych podczas ciąży i stymulować je do produkcji mleka. Znaczne podwyższenie stężenia protaktyny, czyli hiperprolaktynemia jest przyczyną wielu dolegliwości związanych głównie z mlekotokiem, ginekomastią oraz z upośledzeniem funkcji gonad. Przyczyny hiperprolaktynemii mogą być różnorodne, często poważne, dlatego stwierdzenie u pacjenta hiperprolaktynemii zawsze wymaga szczegółowej diagnostyki.

Polecane wideo:

Objawy hiperprolaktynemii

Zbyt duże stężenie prolaktyny zahamowuje pulsacyjne wydzielanie podwzgórzowych gonadoliberyn, a przez to upośledza wydzielanie z przysadki gonadotropin – folikulotropiny i lutropiny. Ponadto blokuje również receptory dla tych hormonów w samych gonadach. Konsekwencją tego jest zahamowanie czynności jajników u kobiet (brak jajeczkowania, niedobór estrogenów i progesteronu) i czynności jąder u mężczyzn (uszkodzenie spermatogenezy, niedobór testosteronu). Zaburzenia te określamy jako hipogonadyzm hiperprolaktynowy. Objawia się on klinicznie u kobiet zaburzeniami miesiączkowania, rzadkim miesiączkowaniem lub brakiem miesiączki, niepłodnością i zmniejszeniem libido, natomiast u mężczyzn objawia się zmniejszeniem libido, impotencją, zmniejszeniem masy mięśniowej i owłosienia płciowego. Ponadto u kobiet nadmiar prolaktyny prowadzi do wystąpienia mlekotoku, a u mężczyzn do ginekomastii (powiększenia gruczołów sutkowych). Zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet hiperprolaktynemia i związany z nią hipogonadyzm mogą prowadzić do utraty masy kostnej (osteoporozy).

Przyczyny hiperprolaktynemii

Do najczęstszych przyczyn hiperprolaktynemii zaliczamy:

  • ciążę – fizjologicznie;
  • guz przysadki prolaktynowy – jest to guz gruczołowy zbudowany z komórek wydzielających w nadmiarze prolaktynę; poza objawami hiperprolaktynemii większe guzy wywołują także objawy związane z miejscowym wzrostem guza jak zaburzenia pola widzenia, bóle głowy, czy niedoczynność przedniego płata przysadki;
  • guzy, choroby, urazy okolic podwzgórza i szypuły przysadki – prowadzą one do upośledzenia wytwarzania dopaminy, która fizjologicznie wywiera wpływ hamujący na wydzielanie prolaktyny;
  • stosowanie niektórych leków jak neuroleptyki i antydepresanty, metoklopramid, cymetydyna, estrogeny czy opioidy – hamują one wytwarzanie dopaminy w podwzgórzu;
  • niedoczynność tarczycy – zwiększone stężenie tyreoliberyny pobudza wydzielanie prolaktyny;
  • hiperprolaktynemia czynnościowa – okresowe nadmierne wydzielanie prolaktyny w odpowiedzi na różne bodźce, na przykład stres;
  • upośledzony metabolizm prolaktyny w niewydolności wątroby czy nerek.

Diagnostyka hiperprolaktynemii

Przy podejrzeniu hiperprolaktynemii należy oznaczyć jej stężenie we krwi. Warto pamiętać, że ze względu na to, że wydzielanie prolaktyny jest pulsacyjne i zmienia się w ciągu doby, to większą wartość diagnostyczną ma kilkakrotne oznaczanie prolaktyny w odstępach czasu niż pojedyncze oznaczenia. W diagnostyce różnicowej pomocne są również badania obrazowe, w tym przede wszystkim rezonans magnetyczny, który pozwoli potwierdzić lub wykluczyć obecność guza prolaktynowego przysadki. Ponadto warto wykonać test z metoklopramidem, czyli antagonistą receptorów dopaminowych, który w warunkach prawidłowych powoduje wzrost wydzielania prolaktyny, natomiast w przypadku guza prolaktynowego podanie metoklopramidu nie powoduje już podwyższenia jej stężenia. Test z metoklopramidem jest również pomocny w diagnozowaniu hiperprolaktynemii czynnościowej, w której to z kolei dochodzi do znacznego, ponad 6-krotnego wzrostu stężenia prolaktyny po zastosowaniu metoklopramidu.

Leczenie hiperprolaktynemii

Leczenie hiperprolaktynemii jest uzależnione od przyczyny. Natomiast warto wspomnieć o sposobie leczenia hiperprolaktynemii spowodowanej guzem prolaktynowym przysadki. Największe znaczenie mają w tym przypadku leki dopaminergiczne, czyli agoniści receptora dopaminowego, jak bromokryptyna, chinagolid i kabergolina. Ich stosowanie nie tylko normalizuje stężenie prolaktyny i przez to przywraca prawidłową funkcję gonad, ale także prowadzi do zmniejszenia się masy guza, a nawet do jego zaniku.

Komentarze

dyskusje na forum

hormony

iworewen • ostatni post 5 godzin temu

1

cd

blondyneczkaa • ostatni post 9 godzin temu

90
Artykuły Hiperprolaktynemia
Hiperprolaktynemia

Przyczyny hiperprolaktynemii

Przyczyny hiperprolaktynemii

Hiperprolaktynemia to dość często występujące zaburzenie endokrynologiczne zarówno wśród kobiet, jak i wśród mężczyzn. Główne objawy (...) prolaktynemii Hiperprolaktynemia to podwyższone stężenie prolaktyny...

Hiperprolaktynemia

Hiperprolaktynemia u kobiety

Hiperprolaktynemia u kobiety

Hiperprolaktynemia obejmuje zespół objawów chorobowych związanych z podwyższonym we krwi stężeniem prolaktyny - hormonu wydzielanego przez przedni płat przysadki mózgowej.

Hiperprolaktynemia

Leczenie hiperprolaktynemii

? Hiperprolaktynemia to stan podwyższenia poziomu prolaktyny we krwi - u kobiet powyżej 20 ng/ml, a u mężczyzn 15 ng/ml. Pierwszym badaniem powinno (...) , hirsutyzm, spadek libido. Hiperprolaktynemia u...

Hiperprolaktynemia

Objawy hiperprolaktynemii

Hiperprolaktynemia to zespół objawów chorobowych związanych z podwyższonym we krwi stężeniem prolaktyny - hormonu wydzielanego przez przedni (...) i miesiączkowania. Zaburzenia miesiączkowania przy hiperprolaktynemii Hiperprolaktynemia...

Zaburzenia hormonalne u mężczyzn

Hiperprolaktynemia u mężczyzny

Hiperprolaktynemia u mężczyzny

Hiperprolaktynemia to częste zaburzenie hormonalne, wpływające na poziom prolaktyny we krwi.

Diagnostyka niepłodności

Konsultacja ginekologiczna

Konsultacja ginekologiczna

Zaburzenia hormonalne to częsta przyczyna niepłodności kobiecej. Do zaburzenia gospodarki hormonalnej doprowadzić może zespół policystycznych jajników, hiperprolaktynemia oraz choroby tarczycy.

Zaburzenia hormonalne u mężczyzn

Hiperprolaktynemia u mężczyzn

Hiperprolaktynemia to dość częste zaburzenie endokrynologiczne, a konkretnie jest to stan podwyższonego stężenia prolaktyny we krwi (...) , ginekomastia, osteopenia i osteoporoza. Przyczyny hiperprolaktynemii Hiperprolaktynemia...

Planowanie ciąży

Hiperprolaktynemia a ciąża

Hiperprolaktynemia jest zaburzeniem hormonalnym - w surowicy stężenie prolaktyny przekracza wtedy wartości prawidłowe (w zależności od laboratorium (...) hiperprolaktynemii i w zależności od tego odpowiednie postępowanie. Hiperprolaktynemia...

Zaburzenia hormonalne u kobiet

Zatrzymanie miesiączki

zaburzeniem wywołującym brak miesiączki jest hiperprolaktynemia. Prolaktyna w nadmiernych ilościach może wywołać mlekotok, zatrzymanie miesiączki (...) i (//parenting.pl/portal/hiperprolaktynemia), rzadziej potrzebne...

Zaburzenia hormonalne u kobiet

Cykl bezowulacyjny

, takie jak Zespół Policystycznych Jajników (PCOS), choroby tarczycy czy hiperprolaktynemia. Jak wygląda cykl bezowulacyjny? W przypadku prawidłowego