Glukoza w ciąży

Oznaczenie stężenia glukozy we krwi (glikemii na czczo) wykonuje się już podczas pierwszej wizyty lekarskiej w czasie ciąży. W warunkach prawidłowych glikemia na czczo powinna wynosić 60-95 mg/dl (3,3-5,3 mmol/l). Badanie to ma na celu wykrycie i wczesne rozpoczęcie leczenia cukrzycy u kobiet ciężarnych, która nieleczona ma bardzo niekorzystny wpływ na rozwój płodu. Hiperglikemia u matki (podwyższone stężenia glukozy) prowadzi do makrosomii płodu (płód bardzo duży), ale także przyczynia się do jego niedojrzałości i zwiększa zagrożenie powikłaniami położniczymi, takimi jak urazy okołoporodowe, wielowodzie, stan przedrzucawkowy, rozwiązanie cesarskim cięciem i niska ocena noworodka w skali Apgar. Może ponadto stać się przyczyną powstania wad wrodzonych u płodu (wady serca, wady cewy nerwowej) lub nawet obumarcia wewnątrzmacicznego. Warto zaznaczyć, iż wady cewy nerwowej mogą pojawić się w pierwszym miesiącu życia płodowego.

Polecane wideo:

Właściwe leczenie cukrzycy u kobiety w okresie ciąży ma olbrzymie znaczenie dla zdrowia jej dziecka. W zależności od tego, kiedy u pacjentki zdiagnozowano cukrzycę, możemy mieć do czynienia z cukrzycą przedciążową lub z cukrzycą ciążową, które wymagają nieco odmiennego postępowania.

1. Postaci cukrzycy w ciąży

W przypadku kobiet w ciąży możemy mieć do czynienia z dwoma postaciami cukrzycy. Pierwsza z nich to cukrzyca przedciążowa, czyli cukrzyca typu 1 lub cukrzyca typu 2 u kobiety w ciąży, która została rozpoznana jeszcze przed ciążą. Drugą postacią cukrzycy w ciąży jest tak zwana cukrzyca ciążowa. Jest to hiperglikemia spełniająca kryteria rozpoznania cukrzycy lub stanu przedcukrzycowego, i która po raz pierwszy została wykryta w czasie ciąży. Ujawnienie się tej postaci cukrzycy wiąże się z tym, że podczas ciąży dochodzi do wzrostu stężenia hormonów o działaniu hiperglikemizującym, antagonistycznym do insuliny, takich jak laktogen łożyskowy, progesteron, estrogeny czy prolaktyna.

Ponadto, ryzyko rozwoju tej postaci cukrzycy w okresie ciąży jest większe w przypadku wieku ciężarnej powyżej 35 lat, wielorództwa, urodzenia poprzednich dzieci o masie powyżej 4 kg, urodzenia poprzedniego dziecka z wadą wrodzoną lub jego zgonu wewnątrzmacicznego, nadciśnienia tętniczego oraz BMI powyżej 27 kg/m² u kobiety przed ciążą oraz gdy w rodzinie występowała cukrzyca typu 2 lub w poprzednich ciążach u pacjentki stwierdzano cukrzycę ciążową. Po porodzie u pacjentek z cukrzycą ciążową wartości glikemii mogą powrócić do stanu prawidłowego, ale może ona także przejść w cukrzycę typu 2.

2. Rozpoznawanie cukrzycy ciążowej

W celu właściwego rozpoznawania cukrzycy u kobiet w ciąży został opracowany dokładny algorytm postępowania diagnostycznego. Podczas pierwszej wizyty lekarskiej w czasie ciąży lekarz prowadzący zleca wykonanie badania stężenia glukozy we krwi na czczo. Prawidłowo glikemia na czczo powinna mieścić się w przedziale 60-95 mg/dl (3,3-5,3 mmol/l). Jeśli wynik jest wyższy niż 126 mg/dl (powyżej 7,0 mmol/l), to ponownie oznaczamy glikemię na czczo i jeżeli wynik się powtórzył, rozpoznajemy u pacjentki cukrzycę ciążową. W przypadku, gdy wartości glikemii na czczo mieszczą się w przedziale 95-125 mg/dl (5,3-6,9 mmol/l) konieczne jest wykonanie u pacjentki badania diagnostycznego, czyli testu doustnego obciążenia 75 g glukozy (OGTT). Polega on na wypiciu na czczo 75 g glukozy, a następnie oznaczeniu u pacjentki glikemii po 120 min.

Prawidłowy wynik tego testu powinien być niższy niż 140 mg/dl (poniżej 7,8 mmol/l). Jeżeli wartości są wyższe, rozpoznajemy u pacjentki cukrzycę ciążową. Natomiast w przypadku, gdy podczas pierwszego badania glikemia na czczo u ciężarnej jest prawidłowa (poniżej 95 mg/dl) lub też jeśli w powyżej opisanym teście doustnego obciążenia 75 g glukozy uzyskano wartości poniżej 140 mg/dl, uznajemy, że u pacjentki wszystko jest prawidłowe i następne badanie w kierunku cukrzycy ciążowej wykonujemy dopiero w 24.-28. tygodniu ciąży. Jest to badanie przesiewowe (niediagnostyczne), zwane testem doustnego obciążenia 50 g glukozy lub testem O’Sullivana. Polega ono na wypiciu 50 g glukozy, a następnie oznaczeniu po 60 minutach glikemii u ciężarnej. Do tego badania pacjentka nie musi być na czczo.

Wartości prawidłowe tego testu obciążenia glukozą powinny być niższe niż 140 mg/dl (poniżej 7,8 mmol/l) i jeżeli takie są, uznajemy, że pacjentka nie ma cukrzycy ciążowej. Jeśli natomiast wyniki mieszczą się w przedziale 140-199 mg/dl (7,8-11 mmol/dl), należy dodatkowo wykonać u takiej pacjentki wspomniany wcześniej test diagnostyczny, czyli test doustnego obciążenia 75 g glukozy. W przypadku wyniku poniżej 140 mg/dl, uznajemy, że pacjentka jest zdrowa, natomiast, gdy wynik jest wyższy niż 140 mg/dl, rozpoznajemy cukrzycę ciążową. Podobnie gdy w teście O’Sullivana uzyskujemy po godzinie glikemię powyżej 200 mg/dl, rozpoznajemy u pacjentki cukrzycę ciążową.

Komentarze

dyskusje na forum

Artykuły Glukoza w ciąży
Glukoza w ciąży

Wysoki cukier w ciąży

Wysoki poziom glukozy w ciąży może świadczyć o rozwoju cukrzycy ciążowej. Cukrzyca ciążowa zdarza się u około 3% kobiet spodziewających się dziecka (...) poziom glukozy w ciąży wynika...

Glukoza w ciąży

Test obciążenia glukozą

Test obciążenia glukozą (GTC). Badanie przesiewowe, czyli test doustnego obciążenia 50 g glukozy wykonuje się w ciąży, między 24 a 28 tygodniem (...) glukozy jest zły, a wynik z...

Glukoza w ciąży

Poziom glukozy w ciąży

Poziom glukozy w ciąży

ciąży. Na czym polega badanie GCT i kiedy poziom glukozy we krwi jest zbyt wysoki? Badanie poziomu glukozy w ciąży Podobnie jak pozostałe badania (...) zostanie normalna kontrola...

Glukoza w ciąży

Norma glukozy w ciąży

. Test obciążenia glukozą w ciąży W ciąży kobieta poddawana jest wielu badaniom przesiewowym, które mają na celu stwierdzenie lub brak zaburzeń (...) Prawidłowy poziom glukozy we krwi...

Poziom glukozy

Glukoza we krwi

Glukoza we krwi

Aby określić poziom glukozy we krwi, konieczne jest wykonanie specjalnego testu. Badanie poziomu cukru przeprowadza się zazwyczaj na czczo, pobierając krew z okolic łokcia lub dłoni.

Badanie moczu w ciąży

Glukoza w moczu w ciąży

W czasie ciąży obecność niewielkiej ilości glukozy w moczu jest całkowicie normalna, jeśli jednak jej stężenie jest wysokie podczas kilku kolejnych (...) męczenie się, problemy z koncentracją i myśleniem. Jak obniżyć...

Cytologia w ciąży

Nadżerka w czasie ciąży

Nadżerka w czasie ciąży

Nadżerka szyjki macicy w ciąży sama w sobie raczej nie zagraża przebiegowi ciąży.