Fobie społeczne

Fobie społeczne należą do kategorii zaburzeń lękowych (nerwicowych) i bywają inaczej określane jako nerwica społeczna, antropofobia, zaburzenia lęku społecznego czy socjofobia. Bardzo często fobię społeczną myli się z nadmierną nieśmiałością. Pierwsze objawy choroby pojawiają się w okresie pokwitania i koncentrują się wokół obaw przed oceną przez innych ludzi, co prowadzi do unikania sytuacji społecznych. Fobia społeczna destabilizuje codzienne funkcjonowanie człowieka – chory boi się wyjść do sklepu, urzędu, unika miejsc publicznych, tłumu, sytuacji ekspozycji społecznej. Fobia społeczna dotyczy około 7-9% populacji ogólnej. Jak dokładnie objawia się fobia społeczna i jak ją leczyć?

Polecane wideo:

Jak pomóc nieśmiałemu dziecku?

Nieśmiałość dziecka to powód do zmartwień wielu rodziców. Większość liczy, że ich pociecha z czasem nabierze pewności siebie i śmiałości w kontaktach z...

1. Przyczyny fobii społecznych

Fobie społeczne mają wiele pojęć-substytutów, stosowanych zamiennie, np.: socjofobia, nerwica społeczna, lęk społeczny, fobia socjalna, patologiczna nieśmiałość czy lęk towarzyski. Fobie społeczne mogą mieć różny charakter. Fobie nieuogólnione ograniczają się zwykle do określonej sfery lub sytuacji (np. spotkań z płcią przeciwną, wystąpień publicznych, spożywania posiłków w miejscach publicznych), natomiast fobie rozlane obejmują niemal wszystkie sytuacje społeczne poza kręgiem najbliższej rodziny. Lęk przed ludźmi ujawnia się zazwyczaj w okresie późnej adolescencji i wczesnej dorosłości – między 17. a 30. rokiem życia. W czasie pokwitania fobia społeczna dotyka tak samo często chłopców, co i dziewcząt, natomiast w wieku dorosłym proporcje zmieniają się na niekorzyść dla kobiet – to one częściej chorują na socjofobię.

Dlaczego ludzie cierpią na lęk społeczny? Przyczyn fobii społecznej upatruje się w czynnikach neurobiologicznych, genetycznych, psychologicznych i społeczno-kulturowych. Źródeł zaburzenia doszukuje się w cechach osobowości i wyuczonych w dzieciństwie zachowaniach, które wynikają z relacji dziecka z rodzicami i modelują nieufność wobec ludzi. Do rozwoju fobii społecznej może przyczynić się też strach przed kompromitacją, niska samoocena, odrzucenie przez grupę rówieśniczą, niezdolność autoprezentacji, kiepskie umiejętności społeczne, dysmorfofobia, a także tendencje depresyjne. Badania dowodzą, że wielu pacjentów cierpiących na fobię społeczną przeżyło traumatyczne zdarzenie, np. gwałt, przemoc fizyczną, molestowanie seksualne.

Neurobiologia zwraca uwagę na fakt, że prawdopodobieństwo zachorowania na fobię społeczną rośnie w przypadku, gdy jeden z rodziców cierpiał na lęk społeczny. Badania na bliźniętach jednojajowych dowodzą, że rozwój zaburzenia u jednego z bliźniąt uprawdopodabnia rozwój socjofobii o blisko 50% u drugiego bliźniaka. Istnieją także poznawczo-behawioralne modele fobii społecznej, które wskazują, że u podstaw powstawania antropofobii leżą błędne wyobrażenia, myśli i interpretacje zaistniałych sytuacji społecznych przez chorego.

2. Objawy fobii społecznych

Fobie społeczne to kategoria diagnostyczna stosunkowo młoda, bo wprowadzona do klasyfikacji chorób ICD-10 dopiero w 1992 roku. Wcześniej objawy choroby opisywano w ramach bardziej ogólnej jednostki nozologicznej, jaką była nerwica lękowa. Socjofobia prowadzi do wycofania się z relacji społecznych wskutek lęku przed ośmieszeniem się wśród ludzi. Fobia społeczna nie jest zaburzeniem psychotycznym, tzn. że nie towarzyszą jej omamy i urojenia. Człowiek cierpiący na fobię społeczną przypomina osobę nadmiernie nieśmiałą lub skrajnego introwertyka. Kontakt z ludźmi przynosi cierpienie i wewnętrzny dyskomfort, dlatego unika się sytuacji społecznych wszelkimi możliwymi sposobami. Osoby z fobią społeczną są bardzo skryte, mało towarzyskie i małomówne. Skarżą się na brak tematów do rozmów. W celu dodania sobie odwagi podczas spotkań z ludźmi mogą nadużywać alkoholu albo innych używek. Wyjścia z domu i życie towarzyskie zostają ograniczone do minimum – młodzież cierpiąca na socjofobię nie chodzi do szkoły, a kontakt z rzeczywistością zapewnia im Internet. Niektórzy potrafią zapanować nad lękiem, sprawiając wrażenie spokojnych i cichych. Inne symptomy fobii społecznej, to:

  • unikanie wystąpień społecznych,
  • brak swobody zachowań, nadmierne kontrolowanie mimiki,
  • unikanie rozmów, szczególnie z autorytetami,
  • prowadzenie samotniczego trybu życia,
  • lęk paniczny,
  • objawy somatyczne: przyspieszone bicie serca, potliwość, drżenie mięśni, duszność, zawroty głowy, czerwienienie się, nudności, szumienie w uszach, zaburzenia mowy (jąkanie się, drżenie głosu), łzawienie, parcie na mocz.

3. Leczenie fobii społecznych

Fobia społeczna jest bardzo trudna do zdiagnozowania, gdyż współwystępuje często z innymi zaburzeniami, takimi jak:

  • agorafobia – patologiczny lęk przed otwartą przestrzenią;
  • uzależnienia od substancji psychoaktywnych – najczęściej alkoholizm;
  • dystymia;
  • depresja;
  • napady paniki;
  • zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne;
  • choroba afektywna dwubiegunowa;
  • dysmorfofobia;
  • zaburzenia odżywiania;
  • zespół lęku uogólnionego;
  • osobowość unikająca.

Objawy lękowe w socjofobii mogą nasilać się do rozmiarów napadów lękowych (paniki) i w krańcowych przypadkach prowadzić do całkowitej izolacji społecznej. Leczenie fobii społecznej opiera się na psychoterapii i farmakoterapii. Zwykle stosuje się leki anksjolityczne, antydepresanty – najczęściej SSRI i SNRI. Najbardziej skuteczna psychoterapia to psychoterapia w nurcie behawioralno-poznawczym połączona z treningiem umiejętności społecznych, desensytyzacją, technikami relaksacyjnymi i zmianą błędnych przekonań.

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Dziecięce choroby
Dziecięce choroby

Poznaj powszechne przyczyny wysypki u dzieci

Poznaj powszechne przyczyny wysypki u dzieci

Podrażnienia skóry wywołane kremem przeciwsłonecznym Kremy z filtrami UV zapewniają ochronę przed szkodliwymi promieniami, ale niektóre składniki w nich zawarte mogą powodować problemy, jeśli dziecko ma wrażliwą skórę. Wybieraj te produkty, które nie...

Dziecięce choroby

Preparat Latopic

Preparat Latopic

Probiotyk Latopic zawiera trzy szczepy bakterii, które są bezpieczne dla polskiej populacji. Latopic jest pierwszym krokiem w alergii pokarmowej

Dziecięce choroby

Najlepsze domowe sposoby na ból zęba

Najlepsze domowe sposoby na ból zęba

Znaczenie bólu Ból jest sygnałem ostrzegawczym dla organizmu, że dzieje się coś nieprawidłowego. W przypadku wystąpienia silnej bolesności zęba konieczna jest wizyta u stomatologa, który zasugeruje ewentualne leczenie przyczyny odpowiedzialnej za wywołanie...

Dziecięce choroby

Ruszył program badania słuchu u dzieci z terenów wiejskich

Czy wiesz, że aż 15 proc. dzieci może mieć zaburzenia słuchu? To oznacza, że co siódme dziecko niedosłyszy. W tym roku szkolnym zostanie przebadanych 165 tysięcy uczniów ze szkół podstawowych. Ogólnopolskim badaniem przesiewowym słuchu objęta będzie...

Dziecięce choroby

Niezawodne sposoby, aby zapewnić dziecku ciepło

Niezawodne sposoby, aby zapewnić dziecku ciepło

Ogrzej dziecko Niezależnie od pory roku i pogody twoje dziecko wymaga opieki i pielęgnacji. Jednak w okresie jesienno-zimowym wielu rodziców popada w skrajności, starając się za wszelką cenę uchronić malucha przed przemarznięciem, grypą i przeziębieniami....