Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Depresja podczas ciąży

Ciąża i oczekiwanie na dziecko wydają się najszczęśliwszymi momentami w życiu kobiety. Często jednak w tę radość wkradają się uczucia niepokoju, podenerwowania, poczucie bezradności i obawy o dziecko. Po prostu depresja w ciąży. Ocenia się, że aż 10–20% kobiet ciężarnych cierpi na depresję.

Depresja w ciąży może być chorobą indukowaną ciążą lub epizodem wcześniej istniejących już zaburzeń afektywnych. U takich kobiet wiadome jest, że ciąża, zmiany hormonalne i stres z tym związany mogą stanowić ryzyko nawrotu choroby. Innym zagadnieniem jest jeszcze depresja poporodowa, jednak tym razem skupimy się tylko na zaburzeniach nastroju występujących w trakcie ciąży. Jest to czasem trudne zagadnienie obejmujące z jednej strony ryzyko związane z nieleczoną depresją, a z drugiej – to związane z podjęciem i skutkami farmakoterapii.

Polecane wideo:

1. Kto choruje na depresję w ciąży?

Depresja i niepokój pojawiają się najczęściej w I trymestrze niechcianej ciąży, natomiast w III trymestrze stany takie spowodowane są obawą o sam poród i zdrowie dziecka. Kobiety mogą bać się presji społecznej, nieporadzenia sobie w roli matki, zmiany ich sytuacji zawodowej, rosnącej liczby obowiązków, wydatków, spadku atrakcyjności.

Zmiany nastroju dotyczą zarówno kobiet, które nie planowały ciąży, jak i tych, które się do niej wcześniej przygotowywały. Najczęściej depresja w ciąży dotyczy kobiet:

  • z ciążą niechcianą,
  • u których wcześniej występowały już zaburzenia psychiczne,
  • które zaszły w ciążę w trakcie trwania epizodu depresyjnego (leczonego lub nie),
  • mających trudną sytuację społeczną i finansową, będących w trudnym związku niedającym im oparcia,mających ambiwalentny stosunek do macierzyństwa,
  • mających problemy zdrowotne indukowane ciążą, np. cukrzycę ciężarnych,
  • gdy obecna i znana jest choroba dziecka, dotycząca wad wrodzonych, z jakimi się urodzi,
  • które wcześniej poroniły lub straciły dziecko,
  • mających wcześniej problemy z zajściem w ciążę,
  • które budzą teraz obawy o stratę dziecka.

2. Jak się objawia depresja w ciąży?

Depresja w ciąży często jest nierozpoznana, a jeszcze rzadziej leczona. Wydaje się, że może to wynikać z podobieństwa objawów związanych z ciążą do somatycznych objawów depresji, np. zmęczenia, apatii, bólów pleców, a np. podenerwowanie związane z porodem lub zdrowiem dziecka wydaje się bliskim osobom kobiety ciężarnej normalne w takiej sytuacji. Objawami depresji mogą być także:

  • ciągłe uczucie smutku,
  • zaburzenia snu,
  • trudności w koncentracji,
  • utrata zainteresowania rzeczami i czynnościami, które wcześniej je wzbudzały,
  • lęk, drażliwość,
  • poczucie winy,
  • pojawiające się myśli o śmierci, bezwartościowości własnej osoby, beznadziejności sytuacji,
  • zmiana nawyków żywieniowych (utrata lub wzrost apetytu).

Natomiast nieleczenie depresji może wynikać ze strachu przed podjęciem takiej decyzji i obaw związanych z wpływem leków na rozwijające się dziecko. Jednak niepodjęcie leczenia także skutkuje powikłaniami u płodu.

3. Czy depresja kobiety ciężarnej ma wpływ na dziecko?

Tak. I wpływ ten jest wielokierunkowy, zarówno na stan dziecka po porodzie, jak i w przyszłości. Wykazano, że większe nasilenie objawów depresji u kobiety w trakcie ciąży wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia depresji u dziecka w przyszłości. Szczególnie groźna zarówno dla matki, jak i dziecka jest depresja nieleczona. U kobiety skutkować może rozwojem depresji poporodowej (u 10–20% chorych), myśli samobójczych, nadużywaniem alkoholu oraz innych leków, zaburzeniami snu, apetytu, gorszą współpracą z położnikiem. Sama depresja oraz skutki jej nieleczenia w postaci ww. zachowań oddziałują na dziecko. Kobieta w takim stanie może mieć trudności z zadbaniem o siebie, o płód i właściwą opiekę. Wskutek tego dzieci kobiet z nieleczoną depresją w ciąży rodzą się przed terminem, mają mniejszą masę urodzeniową, mniejszą punktację w skali Apgar, obniżone stężenie serotoniny, dopaminy, katecholamin. Są bardziej niespokojne. W przyszłości mogą mieć problemy emocjonalne, zaburzenia zachowania i relacji matka – dziecko.

4. Czy można leczyć depresję w ciąży?

Trzeba leczyć depresję, jednak rozważnie i odpowiednią metodą. Podjęcie decyzji o leczeniu w takiej sytuacji powinno być poprzedzone rozważeniem korzyści z leczenia względem ryzyka dla płodu, jakie może ono spowodować. Jest to poparte ścisłą współpracą z pacjentką i jej partnerem i decyzję o tym powinno się podjąć wspólnie. Oparte powinno to być na analizie nasilenia objawów depresji i wywiadzie psychiatrycznym na temat stanu kobiety. Leczenie farmakologiczne jest uzasadnione przede wszystkim w ciężkich postaciach depresji, znacznie zaburzających funkcjonowanie kobiety, z myślami samobójczymi. Inną bezpieczną metodą leczenia depresji u kobiet w ciąży, wbrew wszelkim stereotypom i obawom, są elektrowstrząsy. Są one skuteczne w terapii zaburzeń nastroju z nasilonym ryzykiem samobójstwa. W postaciach lżejszych leczenie można oprzeć na psychoterapii (indywidualnej i grupowej) oraz fototerapii.

Żaden z leków przeciwdepresyjnych nie jest w 100% bezpieczny, ponieważ każdy przechodzi przez łożysko i dostaje się do organizmu płodu. U dzieci matek, które przez całą ciążę lub podczas III trymestru przyjmowały leki przeciwdepresyjne, obserwuje się po urodzeniu dziecka objawy zespołu absytencyjnego (m.in. zaburzenia snu, drażliwość, płaczliwość). Jednak żadne z nich nie wymaga leczenia, jedynie obserwacji. Objawy te mijają w ciągu 48 godzin od narodzin. Stąd też zalecenia, by, jeśli jest to możliwe, na 3–4 tygodnie przed porodem stopniowo odstawiać przyjmowane leki.

Farmakoterapię rezerwuje się tylko dla szczególnych i ciężkich postaci depresji. I powinna się ona odbywać tylko w przypadkach zalecenia przez lekarza, nigdy na własną rękę. W lżejszych epizodach choroby skuteczna jest psychoterapia.

Kobieta, zarówno wcześniej chorująca na depresję, jak i zdrowa, powinna uważnie podchodzić do tego, co dzieje się z jej ciałem i emocjami w trakcie ciąży, i o wszystkich niepokojach poinformować lekarza. Niezwykle istotne jest, by kobieta w takich chwilach czuła się kochana i otoczona opieką, bo nawet jeśli to nie zapobiegnie rozwojowi depresji, to pomoże jej z nią walczyć.

Bibliografia

  • Koszewska I. O depresji w ciąży i po porodzie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3844-6
  • Hammen C. DEPRESJA - modele kliniczne i techniki terapeutyczne, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004, ISBN 83-89574-37-3
  • Heitzman J. (red.), DEPRESJA - odpowiedzi na pytania, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-22-4
  • Bielawska-Batorowicz E. Psychologiczne aspekty prokreacji, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 2006, ISBN 83-7164-464-1
Lekarz Anna Zielińska, ponad rok temu

Polecane wideo:

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Kiedy co?

młoda_mama17 • ostatni post 3 miesiące temu

5

ciąża

~malinka92 • ostatni post 3 miesiące temu

1
Artykuły Choroby i dolegliwości w ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży

Ciąża a bóle brzucha

Ciąża a bóle brzucha

Delikatne skurcze i bolesność brzucha jest spowodowane rozciąganiem wiązadeł powiększającej się macicy. Dopóki skurcze nie są ostre i nie towarzyszy im krwawienie, to nie ma powodu do zmartwienia.

Choroby i dolegliwości w ciąży

Czym jest mikrocefalia?

Czym jest mikrocefalia?

wśród noworodków. Eksperci twierdzą, że jest to związane z zakażeniem wirusem Zika w czasie ciąży. Wada zakłóca prawidłowy rozwój intelektualny dziecka, a (...) mogą wpłynąć na rozwój czaszki i mózgu u płodu. Wśród przyczyn mikrocefalii często wymienia się również infekcje u kobiet w ciąży, takie jak toksoplazmoza

Choroby i dolegliwości w ciąży

Ciąża - czas pełen niespodzianek

Ciąża - czas pełen niespodzianek

Niespodzianki ciążowe Ciąża - podobno to najpiękniejszy czas w życiu kobiety... Biorąc pod uwagę dodatkowe piętnaście kilogramów, napuchnięte (...) dniami i nocami - zwłaszcza nocami? No i ten apetyt na seks... Ciąża to tak naprawdę zwariowany okres. Nie wierzysz? Sprawdź sama, co cię czeka.Apetyt

Choroby i dolegliwości w ciąży

Mdłości w ciąży

Mdłości w ciąży

. Częściej pojawiają się w pierwszej ciąży. Przyczyny tych dolegliwości są różnorodne i niewątpliwie mają podłoże hormonalne i psychosomatyczne. Objawy (...) materii i stanu ogólnego ciężarnej. W sytuacji, gdy twoje dolegliwości nasilają się i dają poczucie choroby, potrzebny będzie pobyt w szpitalu

Choroby i dolegliwości w ciąży

Skurcze i bóle brzucha w ciąży

może nie towarzyszyć krwawienie, ponieważ łożysko odkleja się stopniowo i krwawi do wnętrza macicy. Bóle krzyża w ciąży są dość powszechną dolegliwością (...) Skurcze i bóle brzucha w ciąży nie zawsze świadczą o niebezpieczeństwie poronienia czy porodu przedwczesnego. Nie należy ich jednak lekceważyć

Choroby i dolegliwości w ciąży

Konflikt serologiczny

matki, jej organizm wytworzy przeciwciała skierowane przeciwko temu czynnikowi. W przypadku pierwszej ciąży, to zagrożenie dla dziecka jest niewielkie (...) . Problemy zaczynają się, gdy kobieta ponownie zajdzie w ciążę z dzieckiem o grupie krwi z Rh dodatnim. Antyciała, przenikające przez łożysko, atakują

Choroby i dolegliwości w ciąży

Hemoroidy w ciąży

to choroba naczyń krwionośnych otaczających mięśnie zwieracza odbytu. W czasie ciąży żyły odbytu nadmiernie się rozszerzają, stają się obrzmiałe (...) ciąży. Samoistnie zanikają w kilka miesięcy po porodzie. W pierwszej fazie choroby leczenie zazwyczaj sprowadza się do zmiany diety na bogatszą w błonnik

Choroby i dolegliwości w ciąży

Zatrucie ciążowe (gestoza)

Zatrucie ciążowe (gestoza)

w drugiej połowie ciąży u kobiet rodzących po raz pierwszy. Do głównych objawów gestozy należą obrzęki ciała, zaburzenia widzenia, nadciśnienie tętnicze (...) oraz białkomocz. Przyczyny tej dolegliwości ciążowej nie są do końca znane. Uważa się, że za wystąpienie zatrucia ciążowego odpowiadają pewne

Choroby i dolegliwości w ciąży

Profilaktyka chorób przewlekłych w 2 trymestrze ciąży

ciśnienia przekraczające 160/110 mmHg; nadciśnienie trwające co najmniej 15 lat; cukrzyca; choroby nerek; choroby tkanki łącznej; utrata ciąży (...) niedokrwiennej serca. W przypadku współistnienia choroby niedokrwiennej serca i cukrzycy ciąża stanowi poważne zagrożenie dla życia matki i z tego powodu

Choroby i dolegliwości w ciąży

Przyczyny i sposoby na zwalczenie omdleń w ciąży

to spadek ciśnienia i może prowadzić do zawrotów głowy. Jednym ze sposobów zapobiegania takim dolegliwościom jest unikanie w ciąży gwałtownego wstawania (...) Ciąża to czas zmian i niektóre z nich wywołują u kobiet zawroty głowy, a czasami utratę przytomności lub omdlenia. Najczęściej występują w pierwszym