Czynnik Rh

Czynnik Rh jest to substancja występująca w ściankach erytrocytów u 85% populacji, a jego obecność oznacza się jako Rh+. Nieobecność czynnika Rh jest oznaczana jako Rh-. Informacje te (wraz z grupą krwi) są niezbędne do przetaczania krwi. Jeśli w trakcie tego procesu dojdzie do niezgodności czynnika Rh, to może zakończyć się to niedokrwistością lub hemolizą. Ustalenie czynnika Rh jest także niezwykle ważne w przypadku osób planujących dziecko, ponieważ niezgodność tego parametru w przypadku matki i płodu może wywołać konflikt serologiczny.

Polecane wideo:

Co to jest czynnik Rh?

Rh jest to substancja, która występuje w ścianie krwinek czerwonych (erytrocytów) u 85% populacji ludzi. Odkryto ją w 1939 roku, prowadząc badania na małpach z gatunku Macacus rhesus (stąd pierwsze litery Rh od słowa rhesus). Odkrywcami tej substancji byli dwaj naukowcy – Philip Levine i R. E. Stetson. Czynnik Rh jest określany w dwóch wartościach – dodatniej i ujemnej. Wartość dodatnia (Rh+, Rh dodatnie) oznacza, że w krwi danej osoby występuje czynnik Rh, natomiast wartość ujemna (Rh-, Rh ujemne) oznacza, że brak jest tego czynnika. Szacuje się, że czynnik Rh występuje w ścianach erytrocytów u ok. 85 % ludzi, jednakże istnieją grupy etniczne, w których proporcje te inaczej się rozkładają, np. w plemieniu Berberów w północnej Afryce liczba osób z ujemnym Rh sięga aż 30%, a decydują o tym uwarunkowania genetyczne.

Czynnik Rh jest wraz z grupami krwi A, B, AB, 0 elementem, który pomaga określić zgodność krwi w procesie jej przetaczania. Jeśli osobie, która ma Rh ujemne, przetoczy się Rh dodatnie, może dojść do niedokrwistości lub hemolizy, która powoduje zniszczenie erytrocytów i przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi. Znajomość czynnika Rh jest także pomocna w diagnozowaniu niektórych chorób dziecka, jeśli zajdzie konflikt krwi w ciąży, czyli konflikt serologiczny (choroba hemolityczna noworodka).

Kiedy występuje konflikt serologiczny?

Konflikt serologiczny pojawia się, kiedy dochodzi do niezgodności czynnika Rh między matką, a dzieckiem. Konflikt serologiczny w ciąży pojawia się, np. w sytuacji, gdy matka ma Rh ujemne, a ojciec Rh dodatnie i przekaże je swojemu dziecku. W takiej sytuacji w trakcie porodu może dojść do przedostania się krwinek płodu do organizmu matki (dostanie się krwi dziecka do krwioobiegu matki), który zacznie wytwarzać przeciwciała atakujące płód. Konflikt serologiczny w pierwszej ciąży jest zazwyczaj niegroźny, a dziecko rodzi się zdrowe, chyba że wcześniej miały miejsce, np. powikłania po zabiegach wewnątrzmacicznych. Problem zaczyna się pojawiać przy drugiej i następnych ciążach. Wówczas może dojść do erytroblastozy płodowej, w której przeciwciała przeciw Rh dodatniemu niszczą krwinki czerwone dziecka. Jeśli zatem kobieta i mężczyzna, mają odmienne czynniki Rh i planują dziecko, powinni być szczególnie ostrożni. Ciąża zagrożona konfliktem serologicznym powinna przebiegać pod pilna obserwacją ginekologa. W celach profilaktycznych kobiecie podaje się gammaglobulinę anty-Rh. Jej działanie polega na blokowaniu reakcji immunologicznych, które mogą wystąpić na skutek konfliktu serologicznego.

Zaburzenia wywołane konfliktem serologicznym mogą być bardzo poważne, a w skrajnych przypadkach skończyć się nawet śmiercią, dlatego nie wolno ich lekceważyć.

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Grupa krwi i czynnik Rh
Grupa krwi i czynnik Rh

Badanie grupy krwi

Badanie grupy krwi

lub B. Ponadto w badanych krwinkach sprawdza się obecność antygenu D, który jest istotny dla układu Rh. Zastosowanie badania grupy krwi (...) Badanie grupy krwi może mieć ogromne znaczenie...

Grupa krwi i czynnik Rh

Choroba hemolityczna

stała się profilaktyka i wiedza na temat tzw. konfliktu serologicznego. Do konfliktu serologicznego może dojść w przypadku, gdy matka ma czynnik Rh (...) lub noworodka jest tzw. konflikt serologiczny. Jest to sytuacja,...

Grupa krwi i czynnik Rh

Jaką grupę krwi będzie miało dziecko?

ze stuprocentową pewnością, na razie jednak w większości przypadków grupa krwi dziecka to kilka możliwości. Trzeba wziąć pod uwagę (...) przy takich przewidywaniach zarówno Rh krwi...

Dziecięce choroby

Konflikt krwi

Konflikt krwi

konfliktu jest niezgodność w zakresie czynnika Rh. Jeśli przyszła matka nie ma cechy Rh, czyli czynnik Rh w jej krwi jest ujemny (Rh-), a jej dziecko...

Konflikt serologiczny

Profilaktyka konfliktu serologicznego

Profilaktyka konfliktu serologicznego

Każdy człowiek dziedziczy grupę krwi albo Rh+, albo Rh-. Wszystkie ciężarne kobiety poddawane są testowi na zgodność Rh na początku ciąży. Jeżeli wynik wskazuje na dodatnie Rh lub gdy...

Konflikt serologiczny

Dziedziczenie grupy krwi

Grupy krwi dziedziczone są niezależnie od czynnika Rh. Dziedziczenie odbywa się według prawa Mendla, czyli reguły przekazywania cech dziedzicznych (...) . Dziecko dziedziczy grupę krwi i czynnik Rh,...

Badania w ciąży

Badania kontrolne w 1 trymestrze ciąży

. Przeprowadza się je na początku i pod koniec ciąży. Badanie grupy krwi i oznaczenie czynnika Rh - to badanie powinno być przeprowadzone na początku ciąży (...) wskazywać na nadciśnienie lub zatrucie ciążowe. Badanie...

Badania w ciąży

Kalendarium badań w ciąży

Ciąża to nie tylko okres oczekiwania na narodziny dziecka, ale także czas, w którym musisz wykonywać znacznie więcej badań niż zwykle. Jeżeli chcesz zorientować się, na co dokładnie powinnaś się przygotować lub jakie badania możesz przeprowadzić, zapraszamy...

Torba do szpitala

Torba do szpitala do porodu

Torba do szpitala do porodu

Co spakować do szpitala, żeby mieć pewność, że niczego nie zabraknie Tobie i Twojemu maluszkowi w czasie porodu? Lepiej pomyśleć o tym zawczasu, bo gdy przyjdzie co do czego, na pewno nie będziecie mieć głowy do pakowania. Pamiętajcie! Wiele z tych rzeczy...

Zakupy w ciąży

Torba do szpitala

Ponieważ termin porodu jest datą wyznaczoną w przybliżeniu, rozsądniej jest zapakować niezbędne rzeczy do szpitala już kilka tygodni przed planowanym porodem. Niektóre dzieci są niecierpliwe, dlatego od siódmego miesiąca ciąży powinnaś mieć już przygotowaną...