Czynnik Rh

Czynnik Rh jest to substancja występująca w ściankach erytrocytów u 85% populacji, a jego obecność oznacza się jako Rh+. Nieobecność czynnika Rh jest oznaczana jako Rh-. Informacje te (wraz z grupą krwi) są niezbędne do przetaczania krwi. Jeśli w trakcie tego procesu dojdzie do niezgodności czynnika Rh, to może zakończyć się to niedokrwistością lub hemolizą. Ustalenie czynnika Rh jest także niezwykle ważne w przypadku osób planujących dziecko, ponieważ niezgodność tego parametru w przypadku matki i płodu może wywołać konflikt serologiczny.

Polecane wideo:

Co to jest czynnik Rh?

Rh jest to substancja, która występuje w ścianie krwinek czerwonych (erytrocytów) u 85% populacji ludzi. Odkryto ją w 1939 roku, prowadząc badania na małpach z gatunku Macacus rhesus (stąd pierwsze litery Rh od słowa rhesus). Odkrywcami tej substancji byli dwaj naukowcy – Philip Levine i R. E. Stetson. Czynnik Rh jest określany w dwóch wartościach – dodatniej i ujemnej. Wartość dodatnia (Rh+, Rh dodatnie) oznacza, że w krwi danej osoby występuje czynnik Rh, natomiast wartość ujemna (Rh-, Rh ujemne) oznacza, że brak jest tego czynnika. Szacuje się, że czynnik Rh występuje w ścianach erytrocytów u ok. 85 % ludzi, jednakże istnieją grupy etniczne, w których proporcje te inaczej się rozkładają, np. w plemieniu Berberów w północnej Afryce liczba osób z ujemnym Rh sięga aż 30%, a decydują o tym uwarunkowania genetyczne.

Czynnik Rh jest wraz z grupami krwi A, B, AB, 0 elementem, który pomaga określić zgodność krwi w procesie jej przetaczania. Jeśli osobie, która ma Rh ujemne, przetoczy się Rh dodatnie, może dojść do niedokrwistości lub hemolizy, która powoduje zniszczenie erytrocytów i przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi. Znajomość czynnika Rh jest także pomocna w diagnozowaniu niektórych chorób dziecka, jeśli zajdzie konflikt krwi w ciąży, czyli konflikt serologiczny (choroba hemolityczna noworodka).

Kiedy występuje konflikt serologiczny?

Konflikt serologiczny pojawia się, kiedy dochodzi do niezgodności czynnika Rh między matką, a dzieckiem. Konflikt serologiczny w ciąży pojawia się, np. w sytuacji, gdy matka ma Rh ujemne, a ojciec Rh dodatnie i przekaże je swojemu dziecku. W takiej sytuacji w trakcie porodu może dojść do przedostania się krwinek płodu do organizmu matki (dostanie się krwi dziecka do krwioobiegu matki), który zacznie wytwarzać przeciwciała atakujące płód. Konflikt serologiczny w pierwszej ciąży jest zazwyczaj niegroźny, a dziecko rodzi się zdrowe, chyba że wcześniej miały miejsce, np. powikłania po zabiegach wewnątrzmacicznych. Problem zaczyna się pojawiać przy drugiej i następnych ciążach. Wówczas może dojść do erytroblastozy płodowej, w której przeciwciała przeciw Rh dodatniemu niszczą krwinki czerwone dziecka. Jeśli zatem kobieta i mężczyzna, mają odmienne czynniki Rh i planują dziecko, powinni być szczególnie ostrożni. Ciąża zagrożona konfliktem serologicznym powinna przebiegać pod pilna obserwacją ginekologa. W celach profilaktycznych kobiecie podaje się gammaglobulinę anty-Rh. Jej działanie polega na blokowaniu reakcji immunologicznych, które mogą wystąpić na skutek konfliktu serologicznego.

Zaburzenia wywołane konfliktem serologicznym mogą być bardzo poważne, a w skrajnych przypadkach skończyć się nawet śmiercią, dlatego nie wolno ich lekceważyć.

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Grupa krwi i czynnik Rh
Grupa krwi i czynnik Rh

Badanie grupy krwi

Badanie grupy krwi

lub B. Ponadto w badanych krwinkach sprawdza się obecność antygenu D, który jest istotny dla układu Rh. Zastosowanie badania grupy krwi (...) Badanie grupy krwi może mieć ogromne znaczenie...

Grupa krwi i czynnik Rh

Choroba hemolityczna

stała się profilaktyka i wiedza na temat tzw. konfliktu serologicznego. Do konfliktu serologicznego może dojść w przypadku, gdy matka ma czynnik Rh (...) lub noworodka jest tzw. konflikt serologiczny. Jest to sytuacja,...

Grupa krwi i czynnik Rh

Jaką grupę krwi będzie miało dziecko?

ze stuprocentową pewnością, na razie jednak w większości przypadków grupa krwi dziecka to kilka możliwości. Trzeba wziąć pod uwagę (...) przy takich przewidywaniach zarówno Rh krwi...

Konflikt serologiczny

Profilaktyka konfliktu serologicznego

Profilaktyka konfliktu serologicznego

. Jeżeli wynik wskazuje na dodatnie Rh lub gdy matka i ojciec dziecka mają ujemny czynnik Rh, nie ma powodów do niepokoju. Jeżeli natomiast matka ma Rh-, a ojciec Rh+,...

Konflikt serologiczny

Dziedziczenie grupy krwi

Grupy krwi dziedziczone są niezależnie od (//parenting.pl/portal/czynnik-rh). Dziedziczenie odbywa się według prawa Mendla, czyli reguły (...) . Krew stanowi również barierę ochronną organizmu. (//parenting.pl/portal/grupa-krwi-i-czynnik-rh)...

Badania w ciąży

Badania kontrolne w 1 trymestrze ciąży

. Przeprowadza się je na początku i pod koniec ciąży. Badanie grupy krwi i oznaczenie czynnika Rh - to badanie powinno być przeprowadzone na początku ciąży (...) wskazywać na nadciśnienie lub zatrucie ciążowe. Badanie...

Niemowlę

Najczęstsze przyczyny poronień

Najczęstsze przyczyny poronień

Najczęstsze przyczyny poronień W 50 proc.przypadków do poronień dochodzi tuż przed zagnieżdżeniem się zarodka w jamie macicy, w 25 proc. - tuż po implantacji. Najczęstszą przyczyną utraty ciąży są wady genetyczne, zaburzenia hormonalne, choroby autoimmunologiczne...

Badania w ciąży

Kalendarium badań w ciąży

- (//parenting.pl/portal/aminopunkcja) * 21-26 tydzień ciąży - (//parenting.pl/portal/kordocenteza) (//parenting.pl/portal/grupa-krwi-i-czynnik-rh) - zawsze (...) miej przy sobie oryginał badania, w razie konieczności...

Kordocenteza

Obrzęk płodu

Obrzęk płodu to z łaciny hydrops fetalis (HF), stan oznaczający gromadzenie się płynu przesiękowego w jamach ciała płodu. Jest to poważny problem zdrowotny dla dziecka, zagrażający jego życiu (może prowadzić do (//parenting.pl/portal/poronienie)). Uogólniony...