Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Ćwiczenia ortograficzne

Nauka ortografii nie musi być nudna i wyczerpująca. Jak ciekawie i aktywnie uczyć się ortografii? Jak zapamiętać zasady ortograficzne? Jak nie zniechęcić maluchów do nauki i zgłębiania tajników ortografii? W dobie coraz bardziej rozprzestrzeniającego się problemu dysleksji, dysgrafii i dysortografii warto wiedzieć, jak przeciwdziałać trudnościom w czytaniu i pisaniu. Na rynku pojawia się wiele propozycji książkowych, które ułatwiają uczenie się reguł ortograficznych już od najmłodszych lat. Wiele ciekawych pomysłów proponuje też Internet, np. dyktanda on-line. Naukę ortografii można uatrakcyjnić, wykonując karty pracy razem z dzieckiem. Jakie ćwiczenia ortograficzne można wykorzystać, pomagając maluchowi w nauce?

Polecane wideo:

Propozycje ćwiczeń ortograficznych

Niżej znajduje się kilka propozycji ćwiczeń ortograficznych do wykorzystania w pracy z dzieckiem. Niektóre z nich można potraktować jako inspirację do ułożenia własnych zadań do nauki reguł ortograficznych i zasad pisowni.

Ćwiczenie 1. Przyporządkuj właściwe definicje wymienionym wyrazom: adwersarz, pręgierz, herbarz, psałterz, spichlerz, alkierz, preliminarz, lichtarz, formularz.

Dawna nazwa sypialni – …
Blankiet dokumentu urzędowego – …
Dzieło zawierające opisy i rysunki herbów – …
Budynek gospodarczy do przechowywania zboża – …
Rodzaj podstawki o różnych kształtach, na której osadza się świecę – …
Zbiór psalmów – …
Osoba występująca przeciw komuś, przeciwnik w dyskusji – …
Słup, przy którym w średniowieczu karano chłostą – …
Zestawienie przewidywanych wydatków i dochodów – …

Ćwiczenie 2. Uzupełnij dyktando, wpisując „rz” lub „ż”.

Mój p…yjaciel, p..ez absolutny p…ypadek, trafił do krainy sk…ydlatych olb…ymów, któ…y powie…yli mu p…epis na wytwa…anie pie…astych p…y…ądów umo…liwiających latanie nawet istotom cię…szym od powiet…a. Ich p…ywódca, mie…ący około t…ynastu stóp, dob…e znał ma…enia ludzkości. Był p…ekonany, ...e ko…ystanie z p…ekazanego p…yjacielowi sp…ętu będzie się rozp…est…eniać i w p…yszłości beztroskie bujanie w p…estwo…ach będzie powszechnym p…ywilejem. P…yjaciel mój szcze…e wie…ył w skuteczność u…ądzenia i zamie…ał propagować zaopat…enie w nie ka…dej rodziny, p…ewidując sp…eda… na ko…ystnych warunkach. Wracając p…ez dżunglę, powta…ał słowo po słowie p…epis na produkcję paliwa z liści macie…anki. Musiał coś jednak p…ekręcić, bo ani jedna z p…eprowadzonych prób nie p…yniosła po…ądanego rezultatu. W kręgach naukowców ut…ymywało się obu…enie i cię…ko padały oskar…enia o oszustwo. Gdy p…ewaga p…eciwników utwo…enia linii technologicznej do p…etwa…ania macie…anki stała się mia…dżąca, p…yjaciel odnalazł właściwe b…mienie p…episu. Zra…ony ju.. jednak do współpracy z p…emysłem sko…ystał z pierwszej nada…ającej się okazji wytwo…enia paliwa i po napełnieniu nim u…ądzenia odleciał.

Ćwiczenie 3. Do podanych wyrazów dopisz pokrewne, by można było zastosować wymianę ch:sz.

mucha – …
zawierucha – …
dach – …
Stach – …
ruch – …
suchy – …

Ćwiczenie 4. Zamień podane wyrazy na liczbę mnogą.

konduktor – …
monter – …
spiker – …
kontroler – …
doktor – …

Ćwiczenie 5. Uzupełnij zdanie wyrazem „nie”. Zastanów się, jak napisać – razem czy oddzielnie?

Józio jest … uważny. … uważał dziś na lekcji. … wiedział, jak odpowiedzieć na zadane pytanie. Pani powiedziała, że jest … grzeczny.

Ćwiczenie 6. Do każdego wyrazu dobierz wyraz o znaczeniu przeciwnym.

przyjaciel – …
mało – …
wierzch – …
dołek – …
źle – …
lekko – …

Ćwiczenie 7. Lizaki ortograficzne – ćwiczenie polega na tym, że nauczyciel wypowiada wyrazy z określoną trudnością ortograficzną, a uczniowie podnoszą wybrany lizak z literą („h”, „ch”, „rz”, „ż”, „u”, „ó”), którą ich zdaniem zawiera wygłaszany wyraz.

Ćwiczenie 8. Przepisz, dodając przymiotniki.

bohater – czyn …
róża – zapach …
noga – piłka …
góra – potok …
źródło – woda …

Ćwiczenie 9. Odgadnij wyrazy. W każdym z nich znajduje się „ch”.

zamieszanie, nieporządek – ….
gradowa, burzowa – ….
ze strzechy lub z dachówek – ….
wzorowe, poprawne – ….

Ćwiczenie 10. Od podanych wyrazów utwórz wykonawców czynności.

malować – …
spawać – …
grać – …
myśleć – …
konsumować – …
leczyć – …

Jak wiadomo, w języku polskim jest mnóstwo zasad ortograficznych – pisownia „h” i „ch”, „rz” i „ż”, „ó” i „u”, ale również pisownia „nie”, pisownia wyrazów wielką literą czy reguły stawiania znaków interpunkcyjnych. Powyższe ćwiczenia mogą być wstępem do zgłębiania zasad ortografii i poznawania jej tajników.

Bibliografia

  • Częścik A., Ortografia co do głowy trafia, „Harmonia”, Gdańsk 1997, ISBN 83-7134-023-0.
  • Gawdzik W., Ortografia i gramatyka na wesoło, „Pax”, Warszawa 1990, ISBN 83-211-1129-7.
  • Zakrzewska B., Ortografia – twój sukces!, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2000, ISBN 83-02-06980-9.

Polecane wideo:

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Dysortografia
Dysortografia

Nauka ortografii

Nauka ortografii

Wielu rodziców zastanawia się, jak nauczyć dziecko ortografii. Kolejna dwójka z dyktanda zniechęca malucha do dalszej nauki, demotywuje, a u rodziców wywołuje gniew i frustrację.

Dysortografia

Dysgrafik

Dysgrafik

Dysgrafia uniemożliwia prawidłowe skoordynowanie tych wszystkich czynników i utrudnia, a nawet uniemożliwia, pisanie.

Dysortografia

Pierwsze objawy dysortografii

Pierwsze objawy dysortografii

Coraz częściej w szkołach podstawowych, w pierwszych etapach kształcenia dzieci, zwraca się uwagę na galopujący problem w nauce pisania i czytania. Coraz więcej też mówi się o dysleksji, dysgrafii i dysortografii.

Dysortografia

Jak nauczyć dziecko ortografii?

Wielu rodziców zastanawia się, jak nauczyć dziecko ortografii. Kolejna dwójka z dyktanda zniechęca malucha do dalszej nauki, demotywuje, a u rodziców wywołuje gniew i frustrację. Żmudne ćwiczenia w domu, kilkakrotne przepisywanie trudnych wyrazów do zeszytu, praca ze słownikiem ortograficznym i

Dysortografia

Objawy dysortografii

Objawy dysortografii

. Coraz więcej też mówi się o dysleksji, dysgrafii i dysortografii. Istnieje pewien odsetek maluchów, których problem polega na opanowaniu kodu (...) dysortografii? Problemy w nauce czytania i pisania Dzieci, które nie radzą sobie z pisaniem i czytaniem, zwykle nie lubią lekcji

Patronaty

Kto? Co? Rzeczownik w kalejdoskopie

różnego rodzaju ćwiczenia gramatyczno-ortograficzne, m.in. wyszukiwanie rzeczownika w liczbie pojedynczej lub mnogiej; wskazywanie liczby sylab w wyrazie; wybór odpowiedniej sylaby tak, aby powstał nowy rzeczownik.

Dysleksja

Ćwiczenia dla dyslektyków

tekstu. Czytanie z przesłonką - w okienku najpierw widać pojedyncze wyrazy, by na koniec odkryć całą linijkę tekstu. Ćwiczenia ortograficzne Praca ze słownikiem ortograficznym. Krzyżówki ortograficzne. Tworzenie wyrazów pokrewnych do wyrazów z trudnością ortograficzną, np. marzec - marcowy. Podanie zasad ortograficznych uzasadniających pisownię trudnego wyrazu. Założenie zeszytu pracy, w którym dziecko tworzy własny słownik ortograficzny - zapisuje wyraz, który sprawia mu trudność (np. pożyczka), literkę „ż" należy podkreślić na czerwono. Potem dziecko pisze uzasadnienie pisowni wyrazu, dopisuje wyrazy pokrewne, przysłowia, wyrażenia i związki frazeologiczne do danego wyrazu, jak i do słów z rodziny wyrazów. Może wykonać również rysunek, który pomoże mu zapamiętać trudny wyraz. Przykładowe ćwiczenia dla dyslektyków 1) Dopisz do podanych wyrazów takie ich formy, by zachodziła wymiana „rz" na „r". morze - …lekarz - …tworzyć - …powtórzyć - … 2) Podziel tekst na wyrazy, by miał on sens. Przepisz go. Przestrzegaj zasad ortograficznych i interpunkcyjnych. Jużskończyłsięrokszkolnyporozdaniuświadectwwszyscyodetchnęlizulgąnareszciekażdyodpocznieuczniowieprzestanąsięuczyć(jakbywogólesię uczyliprzezcałyrokszkolny)nauczycieleprzestanąchodzićdopracyapaniesprzątaczkibędąmogływreszcieposprzątaćiniktimwnajbliższymczasie niezakłócispokoju 3) Usuń z tekstu wyrazy, które nie są potrzebne. Janek poszedł nareszcie potrzeba spać. Marudził dość dobro długo, że nie jest mały śpiący. W końcu zmęczenie narzędzia wzięło górę szczyt. Dziecko samo poszło na basen do łazienki i umyło się zrobiło pod prysznicem. 4) Z podanych wyrazów ułóż jak najwięcej nowych słów, np. mandarynka - dary, draka, manna, kara, mara, rynna, dama. lokomotywa - …krasnoludki - …urzeczywistnienie - …różnokolorowy - … 5) Uzupełnij wyrazy cząstką „-erz" lub „-arz". mur… koryt… maryn… żołni… kołni… zmi…ch tw… licht… tal… 6) Utwórz wyrazy. bud- ham- rys-podar- -ujeład- opiek- -ulec-unek hod- kas- 7) Ułóż podane wyrazy w kolejności alfabetycznej i podkreśl „rz". rześki, narzeczona, zwierzę, spojrzenie, zarzut, burza, Rzym, egzemplarz, chrzan, wierzba, urząd, porządek, orzeczenie, kurz, tchórz, marynarz, jarzyna 8) Uzasadnij, że „ó" wymienia się na „o", „a" lub „e". Uzupełnij. mój - … … - chłodno … - twoje wódz - … … - swojezespół - … trójka - … … - gniecie rój - … … - plecieróg - … łóżko - … … - brzoza wzór - … samochód - …twórca - … … - mrozy obwód - … … - czworo spokój - … 9) Uzupełnij zdania wyrazami w nawiasach, odpowiednio zmieniając ich formę. Podkreśl zakończenia „-ów", „-ówka", „-ówna". Asia nie lubi (lody) … .Mama ma dużo różnych (kłopoty) … .Wysokich (płoty) … nikt nie przeskoczy.Nie lubię czyścić (buty) … .Córka pani Maliszowej to (Malisz) … .W mojej okolicy jest dużo (ogrody) … .Hodowla (króliki) … stała się bardzo opłacalna. 10) Utwórz wyrazy pokrewne do podanych, by zachodziła wymiana „ż" na „g", „dz", „h", „s", „ź", „z". drużyna - …książka - …można - …odważny - …potężny - …mrożenie - …gwiżdże - …dróżka - …każę - … 11) Znajdź w ciągu wyrazowym słowa z „ż". żółwróżkabażuróż 12) Uzupełnij zdania podanymi wyrazami: odniósł, szóstkę, obóz, mróz, podnóża, podróż, krótki, rój, mój. Zimą dzień jest bardzo … .Tęgi … szczypał w nos i uszy.Karol planował długą … .Żołnierz … w walce zwycięstwo.… kolega napisał klasówkę na … .Nasz … rozbiliśmy u … gór.Pszczelarza zaatakował … pszczół. 13) Przeczytaj uważnie tekst, a następnie zasłoń kartką i uzupełnij luki w zdaniach. Kasia i Asia przyrzekły mamie, że będą się grzecznie bawiły i nie pójdą nad rzekę. Zabrały ze sobą żółwia Grzegorza i poszły do parku bawić się wśród drzew. Kasia i Asia … mamie, że będą się … bawiły i nie pójdą nad … . Zabrały ze sobą … Grzegorza i poszły do parku bawić się wśród … . Pojutrze rozpoczną się zawody rowerzystów. Udział wezmą zawodnicy z różnych szkół i przedszkoli z całego miasta. Trenerzy wszystkich drużyn mają dużo pracy. Pojutrze rozpoczną się zawody… . Udział wezmą zawodnicy z … szkół i … z całego miasta. … wszystkich drużyn mają … pracy. To tylko niektóre przykłady zadań dla dyslektyków. Trzeba pamiętać, by ćwiczenia były dobrane do wieku i możliwości intelektualnych dziecka. W księgarniach jest wiele zeszytów ćwiczeń dla dzieci z dysleksją. Fajnym pomysłem jest wspólne czytanie książek (przynajmniej pół strony tekstu na dzień) - raz czyta na głos rodzic, potem dziecko. Raz czytamy głośno, potem cicho. Możliwości jest wiele. Dziecko może napisać krótkie streszczenie czytanki, stworzyć mapę myśli do tekstu, napisać plan wydarzeń albo porozmawiać z rodzicem na temat spraw poruszanych w tekście. W ten sposób ćwiczy też zdolności poprawnego mówienia. Dyktowanie dyktand dziecku może być pomocne, ale nie przesadzajmy z ćwiczeniami, by dziecko nie czuło się zmęczone i znudzone. Zaproponujmy gry dydaktyczne, rebusy, krzyżówki, diagramy, puzzle, układanki ortograficzne, gry planszowe do nauki ortografii. Starajmy się łączyć naukę z zabawą. Nauka zasad poprawnej pisowni może odbywać się także on-line. To jest nie tylko bardziej „modna", ale też bardziej atrakcyjna i przyciągająca uwagę forma pracy. Godny polecenia jest też edukacyjno-terapeutyczny program Ortograffiti, czyli kompleksowa pomoc dla uczniów dyslektycznych ze szkół podstawowych i gimnazjum. Jeżeli nie wiesz, jak pomóc dziecku, które nie radzi sobie z nauką pisania i czytania, pamiętaj, że zawsze możesz skorzystać z pomocy pedagoga szkolnego lub odwiedzić najbliższą poradnię pedagogiczno-psychologiczną.Bogdanowicz M., O dysleksji, czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu. Odpowiedzi na pytania rodziców i nauczycieli, Linea, Lublin 1994, ISBN 83-901518-0-4., Bogdanowicz M., Przygotowania do nauki pisania. Ćwiczenia grafomotoryczne według Hany Tymichovej, Harmonia, Gdańsk 1992, ISBN 83-7134-138-5., Kaszuba-Lizurej A., W krainie ortografii, Wydawnictwo Innowacje, Katowice 2001, ISBN 83-88704-00-1., Pomirska Z., Wygraj z dysleksją. Zbiór ćwiczeń usprawniających umiejętność czytania, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, Kielce 2004, ISBN 83-71730-39-X. (...) ćwiczenia. Niejednokrotnie ogromny nakład wysiłku i czasu daje efekty odwrotne niż zamierzano. Brak rezultatów, nienadążanie za klasą powoduje u dziecka

Patronaty

Matematyczne esy-floresy

Matematyczne esy-floresy

Poznaję figury Zabawy i ćwiczenia do nauki i liczenia - figury.Liczę Zabawy i ćwiczenia do nauki i liczenia - liczby.Poznaję zbiory Zabawy (...) i ćwiczenia do nauki i liczenia - zbiory.Porównuję - poszukuję Zabawy i ćwiczenia do nauki i liczenia - porównania.

Patronaty

Co do czego pasuje? Gry i zabawy ortograficzne

. Teczka zawiera 20 zestawów do zabaw i ćwiczeń. Każdy z nich dotyczy określonej trudności ortograficznej. Dziecko bawiąc się lub grając, poznaje (...) pisownię wyrazów z określoną trudnością ortograficzną, a także ćwiczy spostrzegawczość, doskonali uwagę i pamięć.