Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Ćwiczenia grafomotoryczne

Ćwiczenia grafomotoryczne przygotowują dzieci do opanowania umiejętności pisania, która jest podstawowym zadaniem na czas nauki w pierwszych klasach szkoły podstawowej. Pisanie to nie tylko prawidłowe kreślenie liter, ale też poprawność stylistyczna, gramatyczna i ortograficzna. Umiejętność pisania jest bardzo trudnym zadaniem dla maluchów, gdyż wymaga zdolności odtwarzania znaków graficznych i automatyzacji procesu pisania. Zanim dziecko zacznie pisać literki i prawidłowo trzymać długopis czy ołówek w dłoni, potrzeba usprawnienia w zakresie zdolności manualnych. Służą temu właśnie różne ćwiczenia grafomotoryczne, które opierają się przede wszystkim na rysowaniu. Czemu służą ćwiczenia grafomotoryczne i w jaki sposób usprawniać mięśnie dłoni u dzieci?

Cele ćwiczeń grafomotorycznych

Zanim maluch zacznie wywijać długopisem po kartce i pisać elaboraty czy wypracowania, musi opanować trudną umiejętność pisania. Pisanie wymaga szeregu umiejętności – prawidłowej melodii kinetycznej, szybkości i precyzji ruchów, koordynacji wzrokowo-ruchowej i koordynacji całego ciała. Ćwiczenia grafomotoryczne pozwalają korygować nieprawidłową technikę rysowania i stymulują polisensorycznie, tzn. oddziałują na wszystkie zmysły dziecka. Ćwiczenia manualne może wykonywać już mały szkrab. Ważną rolę w procesie nauki pisania odgrywają rodzice i nauczyciele w oddziałach przedszkolnych, którzy wpływają na motywację malucha i poprzez swoje zaangażowanie wzmacniają więź z dzieckiem. Czemu służą ćwiczenia grafomotoryczne, oprócz tego, że ułatwiają dziecku opanowanie nauki pisania w pierwszych latach edukacji?

  • Rozwijają koordynację wzrokowo-ruchową i motorykę małą.
  • Poprawiają poziom graficzny pisma i rysunków.
  • Kształtują umiejętność rysowania zgodnie z poleceniami nauczyciela/rodzica.
  • Rozwijają umiejętność współpracy z nauczycielem/rodzicem.
  • Doskonalą orientację w schemacie własnego ciała i orientację przestrzenną.
  • Podnoszą poziom techniki pisania i rysowania.
  • Doskonalą zdolność nazywania przedmiotów prezentowanych na rysunkach.
  • Kształcą umiejętność opowiadania o tym, co przedstawiają rysunki.
  • Korygują nieprawidłowe nawyki ruchowe, np. nieprawidłowe trzymanie przyborów w ręce, nieprawidłowe napięcie mięśniowe dłoni.
  • Stymulują ogólny rozwój dziecka i niwelują dysproporcje rozwojowe.
  • Wyrabiają motywację do nauki i wzbudzają zainteresowania dziecka.
  • Usprawniają mięśnie palców, pracę nadgarstka i współpracę palców dłoni.
  • Usprawniają umiejętność prawidłowego posługiwania się narzędziami piszącymi.
  • Kształcą wrażliwość estetyczną.
  • Wpływają na dokładność i staranność wykonywanych rysunków.

Rodzaje ćwiczeń grafomotorycznych

Zajęcia manualne i ćwiczenia graficzne można wykonywać z prawidłowo rozwijającymi się maluchami, by ułatwić im w przyszłości proces nauki pisania w szkole, ale tego typu zajęcia polecane są szczególnie dla dzieci z różnego rodzaju zaburzeniami, np. z grupy ryzyka dysleksji, z zaburzeniami integracji sensorycznej, z zaburzeniami manualnymi czy zaburzeniami w zakresie napięcia mięśniowego. Usprawniając motorykę małą, która wymaga precyzyjnych ruchów, należy zacząć od ćwiczeń najprostszych, stopniowo podnosząc poziom trudności proponowanych zadań. Ćwiczenia grafomotoryczne dla dzieci to głównie rysowanie i różnorodne zajęcia ręczne, np. lepienie z plasteliny, malowanie farbami, wyklejanie, wycinanie. Ćwiczenia manualne mogą przybrać różne formy:

  • kolorowanie obrazków – zamalowywanie w określony sposób (kreski poziome, pionowe, okrężne) określonych form graficznych ograniczonych konturami, których nie wolno przekraczać;
  • obrysowywanie przedmiotów – ćwiczenie może polegać na obrysowywaniu własnej dłoni, stopy albo na rysowaniu z użyciem szablonów, np. figur geometrycznych;
  • kalkowanie rysunków – do tego ćwiczenia potrzeba folii, kalki technicznej albo matowego szkła;
  • odwzorowywanie rysunków – przerysowywanie przedmiotów zgodnie ze schematem lub wzorem;
  • rysowanie po śladach – śladem rysunku może być szkic w postaci ponumerowanych kropek albo drobne kreski tworzące kontur rysunku;
  • rysowanie szlaczków lub kontynuowanie rozpoczętych linii;
  • samodzielne wykonywanie rysunków albo uzupełnianie rysunków;
  • ćwiczenia w liniaturze;
  • ćwiczenia wzrokowo-słuchowo-ruchowe – ćwiczenia grafomotoryczne, którym towarzyszą elementy słowno-muzyczne, usprawniające pracę wszystkich analizatorów;
  • nawlekanie koralików – usprawnianie ruchu pęsetkowego;
  • malowanie palcami albo pęczkiem waty.

Przykładowe instrukcje do ćwiczeń grafomotorycznych mogą brzmieć następująco:

  • Sprawdź, dokąd dojdzie chłopczyk, podążając palcem po linii.
  • Dokończ wzory na dzbanku.
  • Znajdź wyjście z labiryntu.
  • Dokończ rysować sylwetki ufoludków i pokoloruj je.
  • Pokoloruj starannie ilustrację, potnij wzdłuż zaznaczonych linii, wymieszaj pocięte elementy i ułóż obrazek.
  • Przyjrzyj się uważnie dwóm rysunkom. Dorysuj do każdego brakujące elementy.
  • Pokoloruj skrzydła motyla, by wyglądały identycznie.

Wykonując ćwiczenia grafomotoryczne z dzieckiem, trzeba zwracać uwagę na to, czy dziecko nie trzyma przyborów piszących zbyt lekko lub zbyt mocno, czy napięcie mięśniowe jest odpowiednie, czy dziecko pisze od strony lewej do prawej, którą ręką się posługuje. Nigdy nie wolno zmuszać dziecka leworęcznego, by pisało prawą ręką. Ważne jest usprawnianie płynności ruchów ręki dominującej. Przed zastosowaniem ćwiczeń manualnych warto na początku podać instrukcje, zaprezentować prawidłowy sposób wykonania ćwiczenia, a nawet pokierować ruchami dziecka, trzymając dłoń malucha w swojej dłoni. Często dopiero po biernym wykonaniu zadania dziecko może samodzielnie i bezbłędnie wykonać ćwiczenie. Nie wolno krytykować dziecka, by nie zniechęcić go do nauki. Ćwiczenia powinny mieć charakter zabawy i przynosić frajdę. Wszystkie prace malucha powinny być akceptowane. Mniej liczy się końcowy efekt – ważniejszy jest sam proces usprawniania zdolności manualnych.

Bibliografia

  • Andrzejak R., Magiczne linie. Ćwiczenia grafomotoryczne dla chłopców i nie tylko..., Harmonia, Gdańsk 2011, ISBN 978-83-71344-79-4.
  • Gaweł E., Ćwiczenia grafomotoryczne kl. 2-3, Impuls, Kraków 2009, ISBN 978-83-73086-81-4.
  • Hływa R.A., Zwierzaczki i szlaczki. Ćwiczenia grafomotoryczne usprawniające rękę piszącą, Harmonia, Gdańsk 2011, ISBN 978-83-71342-56-1.
  • Jaglarz B., Przygody sowy Rozalii – ćwiczenia grafomotoryczne, WIR, Kraków 2008, ISBN 978-83-89807-69-4.
  • Kraszewska M., Małymi kroczkami. Ćwiczenia grafomotoryczne, WIR, Kraków 2006, ISBN 978-83-89807-25-0.
  • Wilgocka-Okoń B., Dojrzałość szkolna dzieci sześcioletnich, Wydawnictwo Akademickie ŻAK, Warszawa 2003, ISBN 83-88149-95-4.
  • Żaba-Żabińska W., Ćwiczenia grafomotoryczne, MAC Edukacja, Kielce 2008, ISBN 978-83-74913-99-7.
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Lipiec 2010

Karola2606 • ostatni post 2 dni temu

29.7k
Artykuły Rozwój intelektualny malucha
Rozwój intelektualny malucha

Nauka pisania dla dzieci

Nauka pisania literek nie musi rozpocząć się dopiero na etapie szkoły podstawowej. Przyswajanie liter alfabetu można rozpocząć znacznie wcześniej. Ważne tylko, by zamiast kilkugodzinnego kreślenia liter w zeszycie, zaproponować dzieciom ćwiczenia w formie...

Rozwój intelektualny malucha

Jak kreatywnie wspierać rozwój dziecka?

Wspólne gry i twórcze zabawy, dzięki którym rozwiniesz jego zdolności Czy wiesz, że nowo narodzone dziecko ma większą potencjalną inteligencję niż Leonardo da Vinci kiedykolwiek wykorzystał, a nawet trzylatek może już czytać, liczyć lub mówić w dwóch...

Rozwój intelektualny malucha

Co powinien umieć trzylatek?

Pytanie, co powinien umieć trzylatek, zadają sobie wszyscy rodzice, których pociecha osiąga ten właśnie wiek. Chcą wiedzieć, czy na tym etapie rozwoju dziecko powinno samodzielnie się ubierać i jeść bez pomocy opiekuna. Rodziców interesuje zasób...

Rozwój intelektualny malucha

Nauka czytania dla niemowląt

Nauka czytania dla niemowląt – kiedy można ją rozpocząć? Takie pytanie nasuwają się niektórym rodzicom, którzy dbają nie tylko o rozwój fizyczny, lecz także o rozwój intelektualny swojej pociechy. Każdy rodzic marzy o bystrym i inteligentnym...

Rozwój intelektualny malucha

Dziecko nie mówi

Gdy dziecko nie mówi albo mówi bardzo niewiele, rodzice zazwyczaj zaczynają się niepokoić i zastanawiać, czy ich pociecha rozwija się w sposób prawidłowy. W głowie zaczynają rodzić się najróżniejsze hipotezy co do przyczyn opóźnionego rozwoju mowy u...

Rozwój intelektualny malucha

Metoda Dennisona

Amerykański pedagog – dr Paul Dennison – to autor kinezjologii edukacyjnej. Metoda Dennisona umożliwia sprawny i prosty rozwój dziecka poprzez aktywizację połączeń nerwowych i zintegrowanie mózgu z ciałem. Kinezjologia edukacyjna znajduje...

Rozwój intelektualny malucha

Metoda Domana

Metoda Glenna Domana powstała na przełomie lat 60. i 70. XX wieku. Inaczej określa się ją jako metodę czytania globalnego. Nie jest to jednak metoda służąca wyłącznie usprawnieniu nauki czytania. Glenn Doman opracował wiele różnych metod, które miały...

Rozwój intelektualny malucha

Nauka cyfr dla dzieci

Pierwsza nauka cyferek to dla naszego dziecka rzecz niezwykle ważna, a od tego jak pomożemy mu poznawać świat małej matematyki zależeć będą w przyszłości jego faktyczne umiejętności i zapał do uczenia się przedmiotów ścisłych. Pierwszych kilka lat z życia...

Rozwój intelektualny malucha

Nauka czytania dla dzieci

Zazwyczaj dzieci rozpoczynają naukę czytania, kiedy mają 6-7 lat. Większość maluchów jest już dojrzała do czytania znacznie wcześniej. Według amerykańskiego fizykoterapeuty Glenna Domana, początek nauki czytania powinien przypadać przed ukończeniem przez...

Rozwój intelektualny malucha

Kursy językowe dla malucha

Ciekawość świata widoczna w oczach dziecka oraz wyraźne zainteresowanie wszystkim co się porusza, wydaje dźwięk oraz znajduje się w zasięgu malucha wywołuje uśmiech na twarzy rodziców oraz osób przebywających w środowisku dziecięcym. Nie każdy dorosły...