Co oznacza termin łożysko przodujące?

Rozpoznanie łożyska przodującego to potencjalnie bardzo ważna sytuacja dla matki i płodu. To jedna z najczęstszych przyczyn krwawienia z dróg rodnych w drugiej połowie ciąży. Niebezpieczeństwo wynika z ryzyka wystąpienia obfitego krwotoku. Zdarza się to dość rzadko, ale może prowadzić do śmierci. Dlatego po stwierdzeniu łożyska przodującego, kobieta musi przebywać w szpitalu pod ścisłym nadzorem położniczym.

Powikłanie to zdarza się w 0–0,1 proc. porodów. Oznacza to, że łożysko nie umiejscowiło się na ścianie macicy. Znajduje się natomiast w okolicy ujścia wewnętrznego jej szyjki (łączy ona jamę macicy z pochwą, jej ujście wewnętrzne znajduje się w jamie macicy, a zewnętrzne – w pochwie). 



 

Polecane wideo:

1. Czynniki ryzyka przodującego łożyska

Niektóre kobiety są bardziej narażone na zagnieżdżanie się łożyska w nieprawidłowym miejscu. Dotyczy to m.in. pań, u których powikłanie to pojawiło się w poprzedniej ciąży. Ryzyko rośnie też u mam posiadających już kilkoro dzieci i zwiększa się z każdą kolejną ciążą. Dzieje się tak najprawdopodobniej dlatego, że w błonie śluzowej macicy powstają zmiany w miejscu, w którym znajdowały się poprzednie łożyska. Obszary te są mniej korzystne do zagnieżdżenia, więc umiejscawiają się coraz niżej.

Łożysko częściej usadawia się w dolnej części macicy u kobiet po zabiegu łyżeczkowania (polega na zeskrobaniu błony śluzowej macicy narzędziem ginekologicznym). Ciąża mnoga oraz wady wrodzone płodu również predysponują do powyższych zaburzeń. Prawdopodobnie łożysko przodujące może też pojawiać się po cięciu cesarskim i zapłodnieniu in vitro.

Jak przebiega poród

Zanim trafisz na sale porodową zostaniesz jeszcze raz zbadana przez lekarza albo położną, ocenią stan rozwarcia i przygotowanie organizmu do porodu.

2.

3. Objawy łożyska przodującego

Najbardziej charakterystycznym objawem jest pojawienie się niezbyt obfitego, niebolesnego krwawienia. Zwykle występuje nieoczekiwanie, np. podczas snu. Mogą mu towarzyszyć rytmiczne skurcze macicy. To tze. krwawienie anonsujące. Najczęściej obserwuje się je około 34. tygodnia ciąży, ale może się zdarzyć nawet przed 30. tygodniem. Jego nasilenie zależy od wielu czynników (wiek ciążowy, rodzaj przodowania). Zdarza się (na szczęście bardzo rzadko), że pierwszy taki epizod występuje pod postacią obfitego krwotoku zagrażającego życiu. Kolejne krwawienia pojawiają się coraz częściej i są bardziej obfite.

Z występowaniem łożyska przodującego wiążą się charakterystyczne położenia płodu: podłużne pośladkowe (jest skierowany pośladkami do kanału rodnego), poprzeczne (oś ciała płodu i oś kanału rodnego są do siebie prostopadłe) lub ukośne.

4. Rozpoznanie łożyska przodującego

Najważniejszą rolę w rozpoznawaniu łożyska przodującego odgrywają dość charakterystyczne objawy oraz badanie ultrasonograficzne.

Przy podejrzeniu tego powikłania unika się badania wewnętrznego, ponieważ może spowodować groźny krwotok. Wykonuje się je tylko w wyjątkowych sytuacjach (np. przy wystąpieniu wątpliwości co do rozpoznania). Prowadzi je wówczas doświadczony lekarz w sali zaopatrzonej w odpowiedni sprzęt do ratowania życia.

Badanie USG wnosi wiele cennych informacji o usadowieniu łożyska. Jest bardzo dokładne i zwykle pozwala na postawienie rozpoznania.

Nowością w diagnostyce łożyska przodującego jest rezonans magnetyczny. Cechuje się większą dokładnością i rzadziej daje niepewne lub błędne wyniki. Jednak dostępność tego badania jest jeszcze niewielka.

5. Powikłania łożyska przodującego

Nieprawidłowe zagnieżdżenie łożyska, oprócz krwawień, może być przyczyną wielu innych problemów dotykających zarówno matkę, jak i płód:

  • łożysko przyrośnięte (wrośnięte) – patologia polega na zbyt silnym przyleganiu łożyska do macicy, w trakcie porodu można je wydobyć tylko w sposób zabiegowy. Niekiedy połączenie jest tak silne, że trzeba usunąć całą macicę, aby uratować matkę,
  • naczynia przodujące – to stan, kiedy naczynia płodu przebiegają w błonach płodowych nad ujściem wewnętrznym szyjki macicy. Krwawienie z tych naczyń podczas porodu może być przyczyną nagłego zgonu dziecka. Zaburzenie można rozpoznać w badaniu USG, jest bezwzględnym wskazaniem do wykonania cięcia cesarskiego,
  • wady rozwojowe płodu,
  • wewnątrzmaciczne ograniczenie wzrostu płodu,
  • niedokrwistość u płodu – może się pojawić w wyniku krwawienia z naczyń płodowych,
  • immunizacja matki – w czasie krwawienia może dojść do przedostania się krwi płodu do krwiobiegu kobiety. Jeżeli grupy krwi różnią się między sobą, przyszła mama może wyprodukować przeciwciała niszczące krwinki płodu.

Przy przestrzeganiu wszystkich zasad postępowania medycznego, kobiecie zazwyczaj nie grozi duże niebezpieczeństwo. Niestety, dzieci są znacznie bardziej narażone na wszelkie powikłania, włącznie ze zgonem w okresie okołoporodowym.

6. Leczenie łożyska przodującego

Ze względu na ryzyko ciężkiego krwotoku, może być prowadzone wyłącznie w szpitalu. Sposób postępowania jest uzależniony od wielu czynników: dojrzałości płodu, stanu ogólnego matki i dziecka, nasilenia krwawień.

Jeżeli płód jest jeszcze niedojrzały, a stan jego i kobiety na to pozwala, przyjmuje się postawę wyczekującą. Przed 35. tygodniem ciąży podaje się dożylnie steroidy, aby przyspieszyć rozwój płuc malucha (po tym okresie są one gotowe do życia poza organizmem mamy i nie trzeba stosować leków). W razie nagłego porodu zwiększa to jego szanse na przeżycie. Jeśli kobieta odczuwa skurcze macicy, próbuje się je wyciszać środkami tokolitycznymi (β-mimetykami, antagonistami wapnia, siarczanem magnezu). Każdy kolejny dzień w brzuchu matki zwiększa dojrzałość płodu, a co za tym idzie – zdolność do życia w świecie zewnętrznym.

Po zakończeniu rozwoju najważniejszych narządów (około 37. tygodnia) albo przy wystąpieniu komplikacji zagrażających zdrowiu lub życiu, natychmiast kończy się ciążę.

Poród może się odbyć wyłącznie drogą cięcia cesarskiego. Pojawiają się jednak głosy, że można spróbować rodzić siłami natury, gdy brzeg łożyska znajduje się powyżej 2 cm od ujścia wewnętrznego szyjki. Jeżeli jest bliżej, ryzyko powikłań jest zbyt duże i ciążę rozwiązuje się operacyjnie.

Lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka, 10 miesięcy temu

Bibliografia

  • Florjański J. (red.), 80 przypadków ginekologiczno-położniczych, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-31-6
  • Bręborowicz G. Ciąża wysokiego ryzyka, Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2010, ISBN 83-7314-059-2
  • Drews K., Słomko Z., Krwotoki położnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3621-3
  • Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9

Komplikacje okołoporodowe

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Komplikacje okołoporodowe
Komplikacje okołoporodowe

Pęknięcie macicy

Pęknięcie macicy należy do bardzo ciężkich i dramatycznych w skutkach, zarówno dla matki, jak i dziecka, powikłań porodu. Zdarza się ono stosunkowo rzadko, przeważnie u wieloródek między 30., a 40. rokiem życia. Pękniecie macicy może powstawać zarówno...

Komplikacje okołoporodowe

Poród z cukrzycą ciążową

z nich, szacuje się, że nawet 50%, umierało podczas przebiegu ciąży oraz porodu. Bardzo wysoka była też umieralność okołoporodowa ich dzieci! Cukrzyca (...) , gdy matka jest osobą drobną. Dzieci matek z cukrzycą przez swoją dużą masę...

Komplikacje okołoporodowe

Śmierć na porodówce

Śmierć na porodówce

, ale co roku pojawiają się doniesienia medialne o kobietach, które zmarły wskutek komplikacji okołoporodowych. Co jest przyczyną? Eksperci wymieniają kilka. Najczęściej zgon następuje w wyniku krwotoku, zakażenia, zatoru...

Komplikacje okołoporodowe

Poród po czterdziestce korzystny dla dzieci

Poród po czterdziestce korzystny dla dzieci

Z roku na rok rośnie liczba kobiet, które decydują się na urodzenie pierwszego dziecka po przekroczeniu 30. roku życia. Jednocześnie spada liczba młodych mam. Kobiety, które nie ukończyły 24 lata spodziewają się dzieci coraz rzadziej. Choć...

Komplikacje okołoporodowe

Starali się o dziecko 17 lat. Wciąż muszą o nie walczyć

Starali się o dziecko 17 lat. Wciąż muszą o nie walczyć

Sukces po 17 latach Kaleb Griffin w dniu narodzin był prawdopodobnie najmniejszym noworodkiem w Stanach Zjednoczonych. Urodził się w 24. tygodniu ciąży i ważył niemalże 680 gramów. Jego historia poruszyła cały świat. Dana Griffin-Graves i jej mąż Arkel...

Komplikacje okołoporodowe

Poród zabiegowy

Poród zabiegowy

w obliczu występujących komplikacji. Poród zabiegowy ma zapewnić szybkie przyjście na świat dziecka, aby nie doznało ono żadnych uszkodzeń

Komplikacje okołoporodowe

Zaburzenia pracy serca płodu

Badanie KTG, zwane także badaniem kardiotokograficznym, jest jednym z podstawowych badań w położnictwie. Pomaga ocenić stan płodu. Wykonywane jest w odniesieniu do czynności skurczowej macicy. Poddawane są mu kobiety w zaawansowanej ciąży. Sprawdź,...

Komplikacje okołoporodowe

Jest dobrze, ale może być lepiej

Jest dobrze, ale może być lepiej

W 2015 roku umieralność okołoporodowa wynosiła w Polsce 4,43 promila. To poprawa w stosunku do roku 2014, gdy wskaźnik ten wynosił 4,96 promila (...) i neonatologów. Specjaliści są w stanie coraz szybciej i dokładniej wykryć wszelkie...