Bezdech wcześniaczy

Bezdech to przerwa w oddychaniu trwająca 20 sekund lub dłużej. Bezdechowi towarzyszyć może bradykardia (czyli zwolnienie akcji serca poniżej normy odpowiedniej dla wieku) i/lub sinica (czyli sine zabarwienie, najbardziej widoczne na błonach śluzowych, np. jamy ustnej lub paznokciach, spowodowane zwiększeniem ilości odtlenowanej krwi w organizmie). Bezdechy wcześniacze to nawracające przerwy w oddychaniu, występujące u dzieci urodzonych przedwcześnie (przed 37. tygodniem ciąży). Bezdechy u wcześniaków występują częściej niż u dzieci donoszonych, z racji niedojrzałości ośrodkowego układu nerwowego tych pierwszych.

Polecane wideo:

Rodzaje, objawy i przyczyny bezdechów u wcześniaków

Wyróżnić można trzy rodzaje bezdechów:

  • bezdechy centralne, czyli te, które najczęściej są przyczyną bezdechów występujących u wcześniaków; wynikają one z niedojrzałości ośrodków oddechowych (czyli ośrodków odpowiedzialnych za regulację procesu oddychania) znajdujących się w rdzeniu przedłużonym;
  • bezdechy obturacyjne – spowodowane są niedrożnością dróg oddechowych;
  • bezdechy złożone (mieszane) – występują, gdy ich przyczyna leży zarówno w zaburzeniach regulacji ośrodkowej oddychania, jak i w upośledzeniu drożności dróg oddechowych.

Aby rozpoznać bezdech u dziecka, należy stwierdzić brak ruchów klatki piersiowej oraz brak wypływu powietrza przez nos i usta (najłatwiej sprawdzić to przykładając ucho i policzek do ust i nosa dziecka) przez minimum 20 sekund. Bezdechowi towarzyszyć może zbledniecie/zasinienie skóry i błon śluzowych oraz zwolnienie akcji serca (tzw. bradykardia). Jeżeli stwierdzi się brak oddechu nie należy popadać w panikę, gdyż noworodkom zdarza się, tzw. oddychanie periodyczne. Jest to zjawisko fizjologiczne i polega na występujących po sobie fazach zatrzymania oddechu (nie dłuższych niż 20 sekund!) i przyspieszenia oddechu. Ważne, że oddechowi periodycznemu nigdy nie towarzyszy bradykardia ani sinica. Pamiętać należy, że przyczyn występowania bezdechów u wcześniaka (a także donoszonego noworodka) jest bardzo wiele (zapalenie płuc, aspiracja do oskrzeli ciała obcego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, posocznica, przetrwały przewód tętniczy, spadek poziomu cukru we krwi, krwawienia wewnątrzczaszkowe itd.) i rozpoznanie nawracających bezdechów wcześniaków, spowodowanych niedojrzałością dziecka, można postawić dopiero po wykluczeniu wszystkich innych możliwych przyczyn.

Leczenie bezdechów wcześniaczych

W leczeniu bezdechów wcześniaczych zastosowanie znajduje wiele metod. Często stosuje się stymulację dotykową maluszka, gdyż dotyk pobudza dziecko do oddychania. Ostatnio coraz głośniej o metodzie stymulacji oddechu i rozwoju wcześniaków na tak zwanego kangura. Polega ona na układaniu nagiego dziecka na nagi brzuch mamy tak, że główka dziecka znajduje się pomiędzy piersiami. Dziecko może próbować ssać, zaś oddech matki stymuluje je same do regularnego oddychania. Metodę można stosować u dzieci o wadze powyżej 1500 g, zaczynając od kilku minut, kończąc na kilku godzinach dziennie. Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że wcześniaki, u których stosowano „metodę na kangura” rozwijają się lepiej i szybciej przybierają na wadze.

Z bardziej konwencjonalnych metod leczenia bezdechów wcześniaczych zastosowanie znajduje tlenoterapia oraz wspomagane oddychanie z dodatnim ciśnieniem końcowo-wydechowym, tzw. CPAP. Poza tym podawać też można leki, takie jak aminofilina, teofilina, cytrynian kofeiny. Podłączenie maluszka pod respiratora traktuje się obecnie jako ostateczność. Dzieci wypisane do domu, u których stwierdzono skłonność do występowania bezdechów, wymagają stosowania monitora bezdechów do ukończenia 1. roku życia.

Bezdechy wcześniacze spowodowane są niedojrzałością ośrodkowego układu nerwowego, a co za tym idzie ośrodków oddechowych, regulujących proces oddychania, znajdujących się w rdzeniu przedłużonym. Bezdechy wcześniacze polegają na występowaniu przerw w oddychaniu trwających ponad 20 sekund, którym często towarzyszy zwolnienie akcji serca (bradykardia) oraz zasinienie błon śluzowych i skóry (sinica).

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • „Pediatria” pod red. A. Dobrzańskiej i J. Ryżko, wyd. Elsevier Urban& Partner, Wrocław 2004, ISBN 978-83-89581-25-9

Problemy zdrowotne wcześniaka

Komentarze
Artykuły Bezdech wcześniaczy
Bezdech wcześniaczy

Obturacyjny bezdech senny

dochodzi do innego rodzaju bezdechu, związanego z niedojrzałością płuc (bezdech wcześniaczy). Podejrzewa się, że bezdech senny niemowląt może prowadzić do zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej,...

Bezdech wcześniaczy

Metoda kangura

Każdy rodzic z niecierpliwością oczekuje narodzin własnego dziecka. Im bliżej terminu porodu, tym silniejsze pragnienie ujrzenia i przytulania małego szkraba. Czasami zdarza się jednak tak, że dziecko rodzi się za wcześnie. Rodzice wpadają w popłoch...

Śmierć łóżeczkowa

Uchroń dziecko przed SIDS

Uchroń dziecko przed SIDS

łóżeczkowa, jednak nawet lekarze nie są w stanie w każdym z przypadków ustalić jej bezpośredniej przyczyny. Najczęściej jednak winny jest bezdech senny

Dziecięce choroby

Bezdech senny a zdrowie wątroby

Bezdech senny, czyli zaburzenia oddychania w czasie snu, to wyjątkowo groźna dolegliwość. Nieleczone schorzenie prowadzi do nadciśnienia tętniczego (...) uszkadza wątrobę. Zaburzenia w czasie snu Co dziesiąty Polak cierpi na bezdech...

Co może niepokoić?

Choroby noworodka

należą: hemochromatoza noworodkowa, choroba krwotoczna noworodków, zaburzenia oddychania oraz bezdech. Dużym problemem u tak małych dzieci

Nawyki maluchów

Oddychanie ustami groźne dla zdrowia dziecka

Oddychanie ustami groźne dla zdrowia dziecka

w życiu dorosłym (bezdech senny, wady wymowy, nieprawidłowy wzrost struktur kostnych). Niebezpieczny bezdech Szczególnie niebezpieczne u dzieci (...) jest oddychanie przez usta nocą. Może to bowiem prowadzić do...

Śmierć łóżeczkowa

Oddech niemowlaka

. Krótkotrwały bezdech, trwający do kilku sekund zdarza się jeszcze maluchom ze względu na to, że dopiero uczą się oddychać poza łonem matki. Bezdech trwający (...) się, że długotrwały bezdech u dziecka...

Problemy zdrowotne wcześniaka

Hipoglikemia

występuje oziębienie, drgawki, bezdech, sinica, apatia, brak odruchu ssania, problemy z krążeniem i zaburzenia pracy serca. Skąd się bierze

Problemy zdrowotne wcześniaka

Krwawienie dokomorowe

suplementacji witaminy K po porodzie. Czynnikami ryzyka krwawień dokomorowych wcześniaków należą: posocznica, bezdech, choroby serca (...) porażenna jelit, napadowy bezdech, sinica, obrzęki. Diagnostyka...