Alimenty na rzecz rodziców

Zdarza się, że dzieci pozywane są przez rodziców o alimenty. Dzieje się tak wtedy, gdy potomkowie nie poczuwają się do wsparcia, a rodzice nie są w stanie samodzielnie się utrzymać. Mogą oni wtedy wystąpić do sądu o alimenty.

Aby to żądanie ze strony rodziców było skuteczne, muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:

Polecane wideo:

  1. dziecko jest dorosłe,
  2. nie ma innych osób obowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności lub nie można od nich uzyskać świadczeń – dotyczy to małżonka,
  3. rodzic znajdzie się w niedostatku. Sądy uznają, że w taki stanie pozostaje nie tylko ten, kto nie dysponuje żadnymi środkami utrzymania, ale także ten, którego usprawiedliwione potrzeby nie są w pełni zaspokojone mimo posiadania dochodu (w postaci np.  pensji, renty, emerytury, zasiłku, czynszu z wynajmu nieruchomości). Zawsze ocenia się to indywidualnie.  Sąd bada, czy brak dochodu w kwocie wystarczającej do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb jest wynikiem okoliczności, za które rodzic nie ponosi odpowiedzialności (np. jest schorowany czy w bardzo zaawansowanym wieku), czy też jest to efekt jej wyboru (np. unika pracy, mimo że jest zdolny ją wykonywać, jest uzależniony od alkoholu i nie podejmuje leczenia, nie ubiega się o świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych, mimo spełniania przesłanek do ich przyznania).
  4. dziecko ma możliwości zarobkowe i majątkowe, by świadczyć pomoc finansową na rzecz rodzica. Sąd bada, jakie ma dochody, majątek i swoje obciążenia (wydatki na bieżące potrzeby swoje i swojej rodziny, w tym m.in. opłaty, kredyty).​​

Dzieci mogą wykonywać obowiązek alimentacji wobec rodziców w formie świadczeń w naturze, np. przekazując im żywność, odzież, leki. Jeśli tak się dzieje, tę okoliczność bierze się pod uwagę w toku postępowania o alimenty i przy ustalaniu wysokości świadczenia pieniężnego.

Niekiedy żądanie zasądzenia alimentów od dziecka na rzecz rodzica może wzbudzać kontrowersje. Zdarzają się bowiem przypadki, kiedy rodzic nie troszczył się o dziecko, nie łożył na jego utrzymanie przez całe jego życie, a nawet świadomie je krzywdził, np. stosując przemoc, a potem po latach pozywa samodzielne już dziecko o alimenty.

W takich okolicznościach pozwane dziecko może domagać się oddalenia żądania, argumentując w sądzie, iż obciążenie go alimentami w tych okolicznościach byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Mówi o tym art. 1441 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Pisząc odpowiedź na pozew, dorosłe dziecko powinno przytoczyć okoliczności świadczące o tym, że alimenty dla rodzica nie powinny być przyznane i poprzeć je dowodami, np. zeznaniami świadków.

Jeśli jednak nie ma przesłanek do oddalenia powództwa na przywołanej wyżej podstawie i spełnione są inne warunki, by alimenty zasądzić, sąd będzie analizował sprawę, próbując ustalić odpowiednią wysokość świadczeń.

Zgodnie z treścią art. 135 § 1 kodeksu, zakres świadczeń alimentacyjnych zależy z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, zaś z drugiej - od zarobkowych i majątkowych możliwości osoby zobowiązanej. Oznacza to, że sąd będzie musiał ocenić, czy podane przez rodzica w pozwie kwoty wydatków na siebie nie są wygórowane oraz czy są uzasadnione (podobnie jak podane przez dziecko jego dochody i wydatki). Sąd musi wyważyć kwotę alimentów tak, by rodzic wyszedł ze stanu niedostatku, a dziecko nie straciło możliwości zaspokajania swoich potrzeb.

Tekst autorstwa Kancelarii radcy prawnego Dorota Kupper

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Porady prawne dla rodziców
Porady prawne dla rodziców

Matka na działalności gospodarczej - jakie prawa jej przysługują?

Matka na działalności gospodarczej - jakie prawa jej przysługują?

Urlop macierzyński Przedsiębiorcze mamy pod względem prawa do urlopu macierzyńskiego i jego długości traktowane są na równi z pracownicami zatrudnionymi na etacie. Od 1 stycznia 2016 roku, dzięki nowelizacji Kodeksu pracy, kobieta prowadząca własną działalność...

Porady prawne dla rodziców

Urlop tacierzyński

Urlop tacierzyński

Urlop tacierzyński, określany także jako urlop ojcowski, to pełnopłatne zwolnienie z pracy, które pozwala ojcu włączyć się w opiekę nad dzieckiem. Długość urlopu ojcowskiego wynosi obecnie tydzień, jednak od 1 stycznia 2012 roku zostanie on wydłużony...

Porady prawne dla rodziców

62 dni wolnego na dziecko

62 dni wolnego na dziecko

społecznego w razie choroby i macierzyństwa podstawowym prawem rodzica chorego dziecka jest możliwość uzyskania zwolnienia lekarskiego na dziecko. Warunek (...) , rodzicowi przysługuje 60 dni zwolnienia z pracy w ciągu...

Porady prawne dla rodziców

Kary cielesne wobec dzieci w świetle polskiego prawa

tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny, a rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka. Karcenie dziecka (...) . zobowiązać rodziców do określonego postępowania, tj. zaprzestania...

Porady prawne dla rodziców

Świadczenia dla rodziców

Świadczenia dla rodziców

. Zasiłek rodzinny Rodzice i prawni opiekunowie dzieci mają prawo do korzystania z materialnej pomocy państwa. Jednym z podstawowych zapomóg (...) Świadczenia dla rodziców to forma finansowej...

Porady prawne dla rodziców

Prawa ciężarnej w szpitalu

rodzącej. Kobieta ciężarna ma również prawo do dodatkowej opieki ze strony osoby bliskiej, rodziców, współmałżonka czy przyjaciółki

Porady prawne dla rodziców

Urlopy macierzyńskie w pigułce

Urlopy macierzyńskie w pigułce

niewykorzystane. Specjalnie dla młodych rodziców Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej uruchomiło specjalny portal, na którym znajdą oni niezbędne przepisy, porady i odpowiedzi na wiele nurtujących pytań. ...