Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

25 tydzień ciąży

W dwudziestym piątym tygodniu ciąży, czyli dwadzieścia trzy tygodnie po zapłodnieniu, dziecko mierzy 31 cm (wymiar CHL) i osiąga wagę nawet 800 gramów. Ciało dziecka nabiera właściwych proporcji, a skóra staje się różowa, choć nadal jest bardzo cienka i delikatna. Układ szkieletowy dziecka w dwudziestym piątym tygodniu ciąży kostnieje, a mięśnie nabierają siły. Wszystkie kopnięcia malucha są dobrze wyczuwalne, a nawet widoczne na brzuchu mamy, tak że poczuć je może przyszły tatuś. Ponadto, po dwudziestym czwartym tygodniu ciąży rozwija się układ oddechowy dziecka.

Tabela. Szacowane, średnie wymiary płodu w 25 tygodniu ciąży. Opis skrótów zastosowanych w tabeli znajdziesz w artykule Biometryczne wymiary płodu.

Wymiar (mm) Średnia 5 centyl 95 centyl
CHL 310 283 337
BPD 64 54 74
OFD 82 75 89
HC 232 217 248
AC 200 181 219
FL 46 42 49
Masa (g) 780 616 944

Rozwój płodu w 25 tygodniu

W dwudziestym piątym tygodniu ciąży dziecko wygląda już zupełnie jak miniaturka noworodka. Jego twarz, ręce i nogi są już ładnie rozwinięte i mają odpowiednie proporcje.

W dalszym ciągu rozwija się układ oddechowy, przygotowujący się do przejęcia funkcji dostarczania tlenu do małego organizmu. W płucach rozwijają się małe oskrzeliki i pęcherzyki płucne. Otwierają się dziurki w nosie, które wcześniej były zasklepione. W całym organizmie rozwijają się naczynka włosowate, które poprawiają ukrwienie tkanek, mięśni i narządów.

Dzieci nabierają coraz więcej sprawności fizycznej i świadomości otaczającego świata. Dziecko w tym wieku eksploruje przestrzeń macicy wokół siebie. Dotyka i łapię pępowinę, swoje nogi, ręce i twarz. Jeśli masz bliźniaki – będą się dotykać nawzajem, wchodzić w interakcje – jest to początek rozwoju szczególnej więzi łączącej bliźnięta aż do śmierci.

Następuje intensywny rozwój kręgosłupa – formują się kręgi kostne, stawy i więzadła. Cała ta misterna konstrukcja będzie w przyszłości podtrzymywać ciężar ciała dziecka i pośredniczyć, przez zawarty w niej rdzeń kręgowy, w sterowaniu całym organizmem.

Na skutek skostnienia małych kostek w uchu wewnętrznym, dziecko słyszy coraz lepiej. Potrafi już rozpoznawać nie tylko twój głos, ale również głosy osób, z którymi przebywasz na co dzień. Co ciekawe, dzieci na tym etapie mocniej reagują na męskie głosy, które są niższe i lepiej przez nie identyfikowalne i słyszalne. Jeśli więc przyszły tatuś będzie regularnie mówił do dziecka, to jego głos zostanie szybko zapamiętany i łatwiej mu będzie opiekować się noworodkiem w przyszłości.

Dolegliwości ciążowe w 25 tygodniu

Coraz szybszy wzrost dziecka i łożyska oraz coraz większa ilość płynu owodniowego powodują, że w dwudziestym piątym tygodniu macica jest już wielkości piłki do siatkówki. W efekcie coraz trudniej będzie ci się poruszać. Problemem nie jest już sam przesunięty środek ciężkości – noszenie na co dzień tak dużego brzucha jest po prostu męczące. Ubędzie ci trochę gracji w ruchu, nie będziesz już skakać jak sarenka, a raczej poruszać się majestatycznie jak leniwa lwica. Pamiętaj, wszystkie te zmiany mają charakter przejściowy, są to nowe doświadczenia, które wzbogacają twoją kobiecość, a które niedługo miną bezpowrotnie (albo powrócą przy następnej ciąży). Nie walcz z nimi, a doświadczaj ich pełną piersią!

Będziesz odczuwać trudności z nabraniem powietrza do płuc. Jest to spowodowane uciskiem macicy na przeponę. Mama musi teraz włożyć coraz więcej wysiłku w każdy oddech, same oddechy będą natomiast płytsze i będziesz oddychać więcej razy w ciągu minuty, tak jakbyś miała ciągle lekką zadyszkę. Generalnie objaw taki jest normalny i nie jest powodem do niepokoju, jeśli jednak trudności z oddychaniem pojawią się nagle lub będą miały duże nasilenie, należy niezwłocznie udać się do szpitala lub wezwać pogotowie, gdyż może być to objaw poważnych powikłań ciąży.

W tym okresie, jeśli nie doświadczyłaś ich wcześniej, mogą pojawić się niebolesne, nieregularne skurcze macicy (tzw. skurcze Braxtona-Hicksa). Są to lekkie napinania macicy, która ćwiczy do porodu i są niegroźne ani dla matki, ani dla dziecka. Jeśli jednak skurcze pojawiłyby się regularnie i były bolesne, trzeba jak najszybciej udać się do lekarza.

Szybko rosnący brzuch powoduje znaczne rozciąganie skóry, co objawia się swędzeniem. U niektórych kobiet mogą pojawić się ciemne, poprzeczne lub biegnące z góry na dół, wzdłuż brzucha, kreski - są to rozstępy. Aby zminimalizować ich ryzyko, należy nawilżać i masować skórę. Za rozstępy w głównej mierze odpowiada skłonność genetyczna. Jeśli twoja mama je miała, również ciebie najprawdopodobniej nie ominą. W razie czego więc nie miej pretensji do producentów kremów – robili co mogli.

Na tym etapie ciąży możesz zacząć chrapać. Jeśli zostaniesz obudzona w nocy szorstkim „nie chrap” – nie zaprzeczaj, tylko wytłumacz partnerowi, że w ciąży jest to najzupełniej normalny objaw i z pewnością minie po rozwiązaniu. Poproś go o wyrozumiałość i nieprzerywanie snu ciężarnej. Możesz zaopatrzyć partnera w stopery („korki”) do uszu, jeśli chrapanie będzie mu przeszkadzać w spaniu.

W dalszym ciągu towarzyszyć ci będą dobrze znane dolegliwości ciążowe, jak bóle w pachwinach, bezsenność, częste zmiany nastrojów, bóle głowy, częste parcie na pęcherz, wzdęcia, zgaga, obrzęki nóg i stóp, zaparcia, hemoroidy, etc.

Rwa kulszowa w ciąży - jak sobie radzić?

W okolicach dwudziestego piątego tygodnia ciąży, na skutek nacisku główki dziecka na kości miednicze, powodującego kompresję nerwów (nerw kulszowy) znajdujących się w tym rejonie, mogą wystąpić przewlekłe bóle, które zaostrzają się w momencie nagłego podjęcia aktywności ruchowej – jest to tak zwana rwa kulszowa. Ból pojawiał się będzie w krzyżu, nogach i pośladkach. U niektórych kobiet dodatkowo obserwuje się zanikanie czucia w tych rejonach ciała czy mrowienie. Zwykle następuje ostre zakłucie w okolicach krzyżowych, które następnie bardziej tępo promieniuje aż do stóp. Rwa kulszowa w ciąży nie jest częstym objawem, ale jest na tyle dokuczliwa, że może przysłonić całą radość z oczekiwanego macierzyństwa.

Bóle te dokuczają szczególnie w nocy, gdy zmieniasz pozycję podczas snu. Potrafią wybudzić cię ze snu i w dalszym ciągu przyczynić się do pogłębiania bezsenności i niewyspania.

Ból wywołany rwą kulszową, szczególnie jeśli pojawi się pierwszy raz i nagle, może być pomylony przez ciężarną z bólami porodowymi. Rozróżnienie tych dwóch rodzajów bólu jest stosunkowo proste.

Tabela. Różnicowanie bólu związanego z rwą kulszową od bólów porodowych.

Źródło bólu Lokalizacja Możliwe inne objawy
Rwa kulszowa Ostre zakłucia w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, promieniujące do bioder, ud, łydek i stóp.
  • Ustępowanie bólu w określonej, często nienaturalnej pozycji ciała.
  • Trudności z uniesieniem nóg, leżąc na plecach.
Bóle porodowe Ból umiejscowiony w podbrzuszu lub/i krzyżu.
  • Regularne skurcze.
  • Krwawienie lub obfita wydzielina z dróg rodnych.

Niestety w ciąży większość leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych, które są skuteczne w redukcji bólu rwy kulszowej jest niemożliwa do stosowania ze względu na dobro dziecka. Pozostaje pomoc fizjoterapeuty, masaże i czekanie na poród. Czasem zdarza się, że dziecko zmienia pozycje w macicy i dolegliwości ustają. Pocieszające jest również, że wszystkie te objawy przejdą w momencie, gdy urodzi się dziecko. Do tego czasu będziesz musiała sobie jednak jakoś poradzić. Poniżej znajdziesz kilka porad, które pomogą ci przejść przez ciążę z uśmiechem.

Tabela. Co robić, a czego unikać w razie pojawienia się rwy kulszowej w ciąży.

Co robić? Czego unikać?
Śpij na twardym materacu, z poduszką dla ciężarnych. Spania na miękkim materacu.
Odpoczywaj, odpoczywaj i odpoczywaj, najlepiej leżąc na lewym boku. Długiego siedzenia za biurkiem.
Stój i chodź w możliwie prostej pozycji. Garbienia i chodzenia brzuchem mocno wychylonym do przodu.
Przy podnoszeniu (jeśli koniecznie musisz coś podnieść) nie schylaj się tylko kucaj, przenosząc ciężar na kolana. Dźwigania ciężkich przedmiotów, schylania w pasie.
Rozważ konsultację ze specjalistą, podjęcie fizjoterapii, masaże. Leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych, które mogą szkodzić dziecku. Nie udawaj, że wszystko jest w porządku.

W przypadku pojawienia się rwy kulszowej możesz sobie pomóc poprzez zmianę materaca, na którym śpisz. Pamiętaj o odpoczynku, aby stawy nie były obciążone. Dobrze byłoby również, gdybyś zadbała o swoją postawę, a więc chodziła wyprostowana. Ćwiczenia pod nadzorem fizjoterapeuty także mogą zwalczyć dolegliwości spowodowane przez rwę kulszową.

Redakcja parenting.pl,
Komentarze

dyskusje na forum

Artykuły 25 tydzień ciąży
Ciąża tydzień po tygodniu

14 tydzień ciąży

W czternastym tygodniu ciąży dziecko rośnie do około 9 cm długości i osiągnie wagę około 40-50 gramów. Twarz dziecka jest już ukształtowana, pojawiają się brwi i rzęsy. Zmieniają się proporcje ciała i głowa w coraz mniejszym stopniu dominuje nad tułowiem....

Ciąża tydzień po tygodniu

30 tydzień ciąży

Dziecko w tej chwili waży około 1500 gramów, a jego długość dochodzi do 39 centymetrów (wymiar CHL). Wszystkie układy i narządy są już w pełni wykształcone i podjęły swoje funkcje. Następuje dalsze doskonalenie tych funkcji, przygotowujące dziecko do...

Ciąża tydzień po tygodniu

36 tydzień ciąży

Pod koniec trzydziestego szóstego tygodnia ciąży płód waży już zwykle znacznie powyżej dwóch i pół kilograma, a jego długość przy wyprostowanych nóżkach przekracza 45 cm. Do momentu porodu urośnie już nieznacznie, natomiast przybierze jeszcze nawet...

Ciąża tydzień po tygodniu

7 tydzień ciąży

W siódmym tygodni ciąży zarodek jest długi na 7 do 12 mm (CRL). Jego waga powoli zbliża się do jednego grama. Na tym etapie ciąży można dokładnie szacować wiek ciążowy, opierając się na wymiarze CRL, który przybiera teraz około 1 mm dziennie. Wiek w...

Ciąża tydzień po tygodniu

3 tydzień ciąży

Trzeci tydzień ciąży to pierwszy moment, kiedy faktycznie jesteś w ciąży. Na początku trzeciego tygodnia dochodzi do zapłodnienia - powstaje nowe życie. Początkowo jest to pojedyncza komórka. Ma ona niewyobrażalny potencjał do wielokrotnego podziału...

Ciąża tydzień po tygodniu

10 tydzień ciąży

Dla dziecka kończy się okres zarodkowy i zaczyna okres płodowy - tak nazywamy część ciąży od dziesiątego tygodnia do rozwiązania. W tej chwili zarodek wygląda już jak miniaturka człowieka z dużą główką i stosunkowo małym tułowiem, da się rozpoznać wszystkie...

Ciąża tydzień po tygodniu

12 tydzień ciąży

Dwunasty tydzień ciąży to umownie ostatni tydzień pierwszego trymestru ciąży. W dwunastym tygodniu dochodzisz do końca okresu wiążącego się z najwyższym ryzykiem poronienia (którego przyczyny są niezależne od ciebie). Jednocześnie niedługo, w ciągu...

Ciąża tydzień po tygodniu

13 tydzień ciąży

Trzynasty tydzień to początek drugiego trymestru. Kończy się pierwszy trymestr, związany z formowaniem narządów dziecka, i zaczyna drugi trymestr, w którym dziecko będzie intensywnie rosło. Z punktu widzenia matki, okres ten stanowi zakończenie gwałtownych...

Ciąża tydzień po tygodniu

19 tydzień ciąży

Mija dziewiętnasty tydzień ciąży, czyli siedemnasty od zapłodnienia. W tym tygodniu dziecko osiągnie wagę około 250 gramów i długość około 15-17 cm. Układ nerwowy dziecka jest coraz lepiej rozwinięty, powstają miliony połączeń nerwowych w ośrodkowym...

Ciąża tydzień po tygodniu

22 tydzień ciąży

W dwudziestym drugim tygodniu ciąży, czyli dwadzieścia tygodni po zapłodnieniu, dziecko osiągnie długość około 28 cm (wymiar CHL - od czubka głowy do pięt, wymiar CRL wynosi około 19 cm) i wagę około 450 gramów. Dziecko osiągnęło rozmiar porównywalny...