Zakażenie EHEC

E.coli - Escherichia coli, czyli pałeczki okrężnicy, to na ogół całkiem pożyteczne bakterie, naturalnie występujące we florze bakteryjnej jelita grubego człowieka i zwierząt, takich jak bydło rogate, owce, kozy i in. Biorą udział m.in. w produkcji witamin z grupy B i K i rozkładaniu pokarmów w naszym organizmie. Niestety, niektóre szczepy, takie jak np. EHEC, wywołują poważne zakażenia, które mogą prowadzić nawet do śmierci. Dobitnie świadczą o tym doniesienia w mediach w ostatnim czasie.

Objawy zakażenia bakterią E. coli

Bytujące w jelicie bakterie E. coli mogą wywołać zakażenia, gdy znajdą się poza nim. Do najczęstszych należą:

zakażenie układu moczowego,
zapalenie opon mózgowych, (są drugim w kolejności czynnikiem wywołującym je wśród noworodków),
zakażenia pooperacyjne,
szpitalne zapalenie płuc,
sepsa,
zatrucia pokarmowe.

Szczep EHEC to enterokrwotoczny „typ” bakterii E. coli, produkujący egzotoksynę wywołującą zatrucie pokarmowe, które może przybierać skrajnie ciężką postać. Po zakażeniu tą bakterią dochodzi do namnażania toksyn w jelicie grubym. W ciągu 3 – 9 dni pojawiają się następujące dolegliwości:

wodnista biegunka trwająca około 10 dni,
wymioty (pojawiają się aż u 75% zakażonych),
silne, skurczowe bóle brzucha.

Gdy w 3 – 4 dniu biegunki w kale pojawi się krew, zapowiada to ciężki przebieg choroby. Lekarze zalecają, by nie czekać tak długo. Jeżeli biegunka z wymiotami utrzymuje się powyżej dwóch dni, przy czym towarzyszą jej bóle i zawroty głowy oraz ogólne osłabienie, należy zgłosić się niezwłocznie do lekarza. Szacuje się, że u ok. 10% zakażonych EHEC dochodzi do krwotocznego zapalenia jelita grubego, zespołu hemolityczno – mocznicowego i/lub małopłytkowej plamicy zakrzepowej.

Na najcięższą postać, której towarzyszy niewydolność narządów, szczególnie narażone są dzieci poniżej 5 roku życia i dorośli po 65 roku życia. W tych przedziałach wiekowych jest również obserwowana najwyższa śmiertelność.

Drogi zakażenia bakterią E. coli

Bakteria E. coli występuje powszechnie. Zakazić można się poprzez spożywanie:

zakażonego mięsa, poddanego niewłaściwej obróbce, (np. niedosmażone lub surowe),

niepasteryzowanego mleka, jogurtów,

zanieczyszczonych warzyw i owoców,

zakażonej wody,

zjedzenie warzyw/owoców umytych zanieczyszczoną wodą.

Pałeczki okrężnicy przenoszą się bardzo łatwo na rękach. Trzeba o tym pamiętać, gdyż powszechnie występują w toaletach, środkach komunikacji miejskiej (na uchwytach, poręczach itp.), w centrach handlowych (np. na wózkach na zakupy), ale i na blatach i przyborach kuchennych w naszych domach. Do wywołania choroby wystarczy zaledwie 10 – 50 komórek. Namnażają się one bardzo szybko, w optymalnych warunkach nawet co 20 minut. To wszystko sprawia, że zakazić jest się łatwo, a zakażenia przybierają na ogół postać epidemii.

Bakteria E. coli w sprzyjających warunkach, takich jak wysoka wilgotność, niska temperatura czy zanieczyszczenia organiczne, może przetrwać nawet przez kilka miesięcy, a ponad rok, gdy znajduje się w kale w temperaturze 0 stopni Celsjusza.

Czy można uniknąć zakażenia?

Choć bakteria E. coli wydaje się wysoce odporna i przystosowana przetrwania, łatwo można ją wyeliminować z różnych powierzchni dzięki powszechnie używanym środkom dezynfekującym. Ginie również po 20 minutach w temperaturze 60 stopni Celsjusza. Do usunięcia jej z rąk wystarczy 30 sekund mycia ciepłą wodą z mydłem - po 15 sekundach ginie 90%, po kolejnych 15, reszta bakterii. Z powyższych danych wynika, że najskuteczniejszym sposobem unikania zakażenia jest właściwe dbanie o codzienną higienę.
Podstawa to:

Dokładne mycie rąk:

1. po każdej wizycie w toalecie,
2. przed przystąpieniem do przygotowania posiłku,
3. po przygotowaniu posiłku, szczególnie, gdy mieliśmy kontakt z mięsem,
4. przed jedzeniem i karmieniem dziecka,
5. po powrocie z dworu, po podróży środkami komunikacji, po powrocie ze sklepu itp.

Mycie blatów kuchennych, przyborów, naczyń mających kontakt z produktami spożywczymi. Przestrzeganie podziału desek na te do surowych warzyw owoców i te do mięsa. Dokładne, długie mycie pod bieżącą ciepłą wodą warzyw i owoców. A jeżeli brak jest pewności, że zostały dokładnie oczyszczone, poddanie ich obróbce cieplnej - ugotowanie, upieczenie itp.

Spożywanie mięs dokładnie ugotowanych, usmażonych, upieczonych czy też grillowanych.

Picie przegotowanej wody. W czasie podróży należy pić wyłącznie wodę butelkowaną. Unikać napojów z lodem, gdyż mógł on być przygotowany z zanieczyszczonej wody.

Gdy jesteśmy na wakacjach, szczególnie dbajmy o przestrzeganie powyższych zaleceń. Pilnujmy również dzieci. By ułatwić sobie dbanie o higienę, dobrze jest wyposażyć się w specjalne antybakteryjne żele, które pozwolą na dokładne oczyszczenie rąk bez wody, w dowolnym miejscu i czasie. Na wyjazdach przydatne będą również antybakteryjne spraye, niezastąpione w toaletach, ale i do przetarcia klamek, blatów itp.

Ze względu, na coraz liczniej pojawiające się doniesienia o zakażeniach bakterią EHEC w Europie, w tym również w Polsce, oraz brak wiarygodnych informacji co do jego źródeł, należy zachować szczególną ostrożność i dbałość o higienę, zarazem unikając popadania w panikę.

Aneta Stawiszyńska-Marciniak