Zachowanie dzieci z zespołem Williamsa

Fragment książki pt.: „Zespół Williamsa” (rozdział 1.5. Zachowanie)

Wiele dzieci z zespołem Williamsa wykazuje pewne negatywne i niepożądane zachowania. Do najczęściej wymienianych przez rodziców, nauczycieli, lekarzy i terapeutów problemów behawioralnych należą:

Poza wymienionymi osoby z zespołem Williamsa mogą wykazywać:

  • nadpobudliwość,
  • dążenie do zdobywania uwagi otoczenia,
  • nieposłuszeństwo,
  • napady złego humoru,
  • labilność emocjonalną,
  • stany depresyjne (Dykens i Rosner, 2006).

Zaburzenia lękowe

Lęki i obawy przed nieznanym i różnymi wytworami wyobraźni są bardzo częste w normalnym rozwoju, jednakże lęki te znacznie nasilają się w przypadku dzieci z zespołem Williamsa. Otaczający świat jest dla nich przerażającym miejscem pełnym wyimaginowanych zagrożeń i niebezpieczeństw. Dane zebrane przez Utah Survey (1991) wykazują, że aż 81% dzieci z ZW przesadnie zamartwia się, a 64% określa się jako bojaźliwe. Objawy nadmiernego lęku widoczne są także po osiągnięciu wieku dorosłego. Nadmierne reakcje lękowe wywołać mogą przeróżne bodźce: prawdopodobne bądź wyimaginowane katastrofy, zwierzęta, nowe doświadczenie, zmiany planów i schematów, bodźce sensoryczne, jak pewne dźwięki, błyski światła, a także prawdopodobieństwo zranienia czy zachorowania (lęk o zdrowie jest równie silny, bez względu na to czy dotyczy samego dziecka, czy też zdrowia innych ludzi). Często występuje obawa przed porażką. Dzieci obawiają się uczestnictwa w kłótni i zranienia uczuć innych. Powodów do odczuwania lęku jest bardzo wiele i występują one z dużym zróżnicowaniem indywidualnym. Analiza przeprowadzona przez Dykens i współpracowników (2000, za: Semel i Rosner, 2003) wyróżniła 41 różnych lęków, z czego każda badana osoba przejawiała przeciętnie po dwie główne obawy.

U niektórych osób lęk przyjmuje wyjątkowo silne natężenie, powodując objawy permanentnego niepokoju. W skrajnych przypadkach rozwijają się fobie. Początkowo napady lęku powodują ściśle określone bodźce, jednakże wraz z upływem czasu rozszerza się zakres ich asocjacji (Scheiber, 2002).

W celu określenia skali omawianego zjawiska Pober i współpracownicy (1998; za: Pober, 2006) zbadali piętnaście dorosłych osób z zespołem Williamsa. Wyniki jednoznacznie ukazały, iż wszyscy badani przekroczyli próg diagnostyczny dla zaburzeń lękowych ocenianych według kryteriów klasyfikacji DSM-IV. Co więcej, aż u 12 osób stwierdzono kliniczne objawy fobii. Informacje uzyskane od rodziców bardzo licznej grupy dzieci (119 osób) potwierdziły różnego rodzaju fobie (zgodnie z kryteriami DSM-IV) u ponad połowy dzieci – 53,8% (Leyfer i in., 2006).

Częstotliwość występowania zaburzeń lękowych w populacji osób z zespołem Williamsa jest znacząco wyższa niż wśród ludzi zdrowych. Przewyższa także odsetek właściwy dla osób z upośledzeniem umysłowym. Wyniki badań porównujących zaburzenia lękowe występujące u osób z zespołem Williamsa oraz u osób z ogólna niepełnosprawnością umysłową wykazały, iż różnice między grupami są istotne statystycznie [F (1,189) = 29,33, p < 0,0001]. Osoby z zespołem Williamsa odczuwają większe natężenie lęku, pochodzącego z liczniejszych źródeł (Dykens, 2003).

Zaburzenia lękowe są zależne od płci– częściej cierpią na nie kobiety (Lewinsohn i in., 1998, za: Dykens i Rosner, 2006). Ponadto widoczna jest tendencja do ich nasilania się wraz z wiekiem, osiągając najwyższe natężenie w wieku dojrzałym. Wśród najbardziej powszechnych bodźców budzących strach zarówno u dzieci, jak i dorosłych z zespołem Williamsa znajdują się:

  • dokuczanie i brak akceptacji (92%),
  • zastrzyki (90%),
  • zachorowanie (89%),
  • głośne dźwięki, syreny, alarmy (87%),
  • kary (85%),
  • kłótnie (85%),
  • ogień, poparzenia (82%),
  • ukąszenie przez pszczołę (79%),
  • upadek z wysokości (79%).

Zdrowi rówieśnicy w powyższych kategoriach wykazują znacznie niższe odsetki zachowań lękowych i fobii (od 11 do 55%).

Naukowcy wielokrotnie podejmowali próby wyjaśnienia przyczyn różnic między obiema populacjami w zakresie intensywności lęku i fobii przed konkretnymi obiektami i wydarzeniami. Chapman i współpracownicy (1996) sugerowali, iż lęk przed wysokością, jak również przed chodzeniem po nierównych i nieznanych powierzchniach, leży u podstaw problemów z przykurczami ścięgien, słabą koordynacją wzrokowo-ruchową oraz utrzymaniem równowagi. Z kolei lęk przed głośnymi odgłosami, takimi jak alarmy czy grzmoty, tłumaczycć można nadwrażliwością dźwiękową występującą u wielu osób z zespołem Williamsa (Von Borstel i in., 1997, za: Dykens i Rosner, 2006). Wynikające z choroby liczne wizyty w szpitalach i przychodniach oraz nieprzyjemne zabiegi i operacje z dużym prawdopodobieństwem stanowić mogą źródło lęków przed zachorowaniem (własnym i bliskich) oraz przed zastrzykami. Natomiast ukąszenie przez pszczołę może budzić skojarzenia z ukłuciem igły. Lęk przed odrzuceniem, krytyką i ukaraniem wynikać może ze świadomości własnej choroby oraz różnic w wyglądzie w porównaniu do zdrowych rówieśników.

Większość osób z zespołem Williamsa wypracowuje skuteczne metody radzenia sobie z nieprzyjemnymi fobiami i próbuje kontrolować lęki. Stopniowo zaczynają interesować się obiektami, które początkowo wzbudzały w nich przerażenie. U niektórych osób przyjmuje to postacć obsesji i uwidacznia się w formie stereotypowych zainteresowań czy zachowań. Jednak przeważnie nie utrudniają one funkcjonowania w życiu codziennym. Zdarza się, że dzięki rozwijaniu specyficznych zainteresowań konkretnymi przedmiotami chorzy zdobywają znaczną wiedzę na temat ich funkcjonowania i stają się wręcz ekspertami w danej dziedzinie (Scheiber, 2002). Przykładem może być uprzednio budzący lęk odgłos pracy silnika, który po pewnym czasie przemienia się w zainteresowanie motoryzacją.

Zaburzenia koncentracji uwagi i nadpobudliwość

Najczęściej spotykanym problemem w populacji z ZW są trudności ze skupieniem i utrzymaniem uwagi. Wszystkie osoby dotknięte tą chorobą są bardzo podatne na dystraktory – aż 100% ma problemy z koncentracją uwagi (Semel, Rosner, 2003). Jednakże na pewnych przedmiotach i sytuacjach szczególnie je interesujących potrafią one z łatwością skoncentrować się nawet przez długi czas. Dzieci z ZW umieją prowadzić godzinne rozmowy na wybrane zagadnienia. Mnóstwo czasu spędzają, wpatrując się w pracę różnych urządzeń i pojazdów (np. pralek, mikserów, silników, samochodów, samolotów). Deficyty uwagi, ograniczoność jej zakresu i niska selektywność utrzymują się aż do dorosłości, lecz odsetek częstości występowania tego rodzaju problemów wraz z wiekiem zmniejsza się do 60% (Udwin, 1990, za: Semel i Rosner, 2003).

Dzieci z zespołem Williamsa bywają bardzo impulsywne, niestabilne emocjonalnie, nadruchliwe. Często przejawiają objawy nadpobudliwości psychoruchowej, które w znacznej mierze zanikają w miarę dojrzewania. Dzieci z ZW nie przywiązują wagi do konsekwencji swojego zachowania. Stąd częste ryzykowne i nieprzemyślane działania, takie jak: wybieganie na ulice, wstawanie z krzesła w czasie lekcji, przerywanie rozmowy i wiele innych. Statystyki podają, że ponad 70% dzieci z zespołem Williamsa przejawia różnego typu impulsywne zachowania (Dykens i in., 2000, za: Semel i Rosner, 2003). Duża impulsywność i gwałtowność reakcji mogą przerodzić się w napady złości i agresji kierowanej na inne osoby lub przedmioty. Jednak najczęściej ograniczają się jedynie do negatywnego zachowania, złośliwych uwag i nieposłuszneństwa (Maurer i Bołtuć, 2002).

Kaplan, Wang, Francke i Ryan (2001) podają, iż znaczna część osób z zespołem Williamsa wykazuje tak silne objawy zaburzeń koncentracji uwagi oraz zachowania impulsywne, iż można u nich stwierdzić objawy nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). Strukturalizowane wywiady przeprowadzone z rodzicami 119 dzieci w wieku od 4. do 16. roku życia wykazały, iż 64,7% dzieci z zespołem Williamsa spełnia kryteria ADHD zgodne z klasyfikacją DSM-IV (Leyfer i in., 2006).

Zachowania niepożądane

Osoby z zespołem Williamsa bardzo często mają problemy emocjonalne i zachowują się w niepożądany sposób. W celu określenia częstotliwości tych zachowań Einfeld i współpracownicy (1997, za: Dykens i Rosner, 2006) poddali badaniom grupę sześćdziesięciu czterech dzieci i adolescentów kwestionariuszem zachowań (The Developmental Behaviour Checklist). Analiza wyników wykazała, iż aż 60% badanych przekracza granicę norm odpowiednich dla zaburzeń psychicznych. Wysoki odsetek problemów mentalnych nie znalazł potwierdzenia przy użyciu kwestionariusza zachowań dzieci (The Child Behaviour Checklist), którym zbadano czterdzieści jeden osób. Wyniki badania sugerują, że różnego rodzaju zaburzenia przejawia jedynie 20% badanych dzieci, natomiast kolejne 20% znajduje się na granicy normy.

W porównaniu ze zdrowo rozwijającymi się rówieśnikami dzieci z zespołem Williamsa częściej wykazują zwiększoną aktywność oraz mniejszą cierpliwość i adaptację do zmian i nowych sytuacji. Ponadto szybciej się rozpraszają oraz przejawiają więcej negatywnych nastrojów. Jednakże opis ten nie zgadza się z profilem temperamentalnym dzieci określanych mianem trudnych, bowiem w przeciwieństwie do nich mają one tendencję do nawiązywania pozytywnych relacji z innymi ludźmi. Z kolei zachowania agresywne, takie jak rzucanie przedmiotami czy niszczenie ich, przejawiają znacznie rzadziej niż osoby z upośledzeniem umysłowym (Gosch i Pankau, 1994, za: Dykens i Rosner, 2006).

Odwrotnie niż w przypadku zaburzeń lękowych niektóre z niepożądanych zachowań z okresu dzieciństwa z czasem tracą na intensywności, zmniejsza się też ich częstotliwość. W szczególności są to nadmierna aktywność oraz agresja. Gosch i Pankau (1997, za: Dykens i Rosner, 2006) podają, że 64% zbadanych przez nie dzieci poniżej 10. roku życia przejawiało objawy nadpobudliwości. Odsetek ten znacząco malał w grupie dorosłych powyżej 20. roku życia i wynosił zaledwie 19%. Podobny rozkład częstotliwości odpowiada zachowaniom agresywnym.

Starsze osoby zaś częściej niż dzieci przeżywają stany depresyjne i smutny nastrój. Davies i współpracownicy (1998, za: Dykens i Rosner, 2006) podają, że odsetek dorosłych osób z zespołem Williamsa cierpiących na zaburzenia depresyjne mieści się w przedziale od 10 do 17%.

Adolescenci również często bywają przygnębieni, zirytowani oraz mają chwiejne nastroje i poczucie bezwartościowości. Wczesne symptomy depresji bywają maskowane nadmierną towarzyskością osób z zespołem Williamsa, jak również ich miłym i uprzejmym stylem bycia.

Kolejnym problematycznym zachowaniem przejawianym przez osoby z zespołem Williamsa jest ich bardzo słaba zdolność adaptacyjna do nowych sytuacji, miejsc oraz wymagań. Dzieci preferują sytuacje dobrze znane, rutynowe, zgodne z planem. Na powolny proces przyzwyczajania się do nowości uskarża się 77% rodziców (Utah Survey, 1991, za: Semel i Rosner, 2003). Zamiłowanie do rutynowych, powtarzających się zdarzeń może wzmacniać zachowania obsesyjno-kompulsywne, takie jak rytuały powitań, kompulsywna gadatliwość, fiksacja na wybranym temacie, obsesyjne interesowanie się zdrowiem swoim i bliskich.

Niska tolerancja na stres i frustrację również okazuje się bardzo kłopotliwa w wielu sytuacjach. Głównie z powodu dyskomfortu, odmowy spełnienia żądania, poczucia niekompetencji i bezradności dzieci z zespołem Williamsa tracą panowanie nad sobą. Frustrację rozładowują na zewnątrz (kierując agresję na innych lub przedmioty), do wewnątrz (autoagresja, samookaleczenia) lub stosując perseweracyjne metody (powtarzają poprzednią reakcję bądź odpowiedź, mimo iż nie jest już ona adekwatna).

Fragment książki pt.: "Zespół Williamsa"
Autor: Magdalena Giers
Wydawca: Wydawnictwo Harmonia

Porozmawiaj o tym na Maluchy »

Artykuły Lęki malucha

Lęki malucha Bajki do poczytania

Bajka to element dzieciństwa niemalże każdego dziecka. Odgrywa ona bardzo ważną rolę w życiu i rozwoju. Po co są bajki? Bajki uczą rodziców opowiadania, a dzieci słuchania i koncentracji a zarówno opowiadających jak i słuchających -...

Lęki malucha Dziecko boi się ciemności

Lęk przed ciemnością to jeden z najpopularniejszych lęków dziecięcych, który pojawia się w okolicach trzeciego lub czwartego roku życia. Wyobraźnia malucha podpowiada mu różne dziwne wizje, że pod łóżkiem czai się...

Dziecko boi się obcych
Lęki malucha Dziecko boi się obcych

Dziecko może zacząć bać się nieznanych sobie osób już około ósmego miesiąca życia. Dziecięce lęki są naturalnym zjawiskiem i pojawiają się na różnych etapach rozwoju szkraba. Maluch boi się ciemności, duchów, potworów...

Lęki malucha Dziecko się jąka

Jąkanie obejmuje 1% wszystkich dzieci i cztery razy częściej występuje u chłopców niż u dziewczynek. Wyróżnia się trzy rodzaje jąkania. Pierwsze pojawia się u dwu-, trzylatków w czasie, gdy dziecko uczy się mówić. Ten rodzaj...

Zespół Williamsa
Patronaty Zespół Williamsa

Książka dotyczy rzadkiego zaburzenia genetycznego - zespół Williamsa. Szczegółowe omówienie  cech charakterystycznych dla tego zaburzenia.()

"Niegrzeczne zachowanie"
Wspomaganie w rozwoju "Niegrzeczne zachowanie"

Jak nie nauczyć dziecka złych nawyków? Często rodzice nieświadomie „programują" swoje dzieci na małe potworki - sprawdź jak uniknąć takich sytuacji. Ta wiedza może Ci się bardzo przydać. Istnieją takie sytuacje w wychowywaniu małego ucznia, kiedy ewidentnie...

Choroby noworodka Zachowanie noworodka

Kiedy dziecko przychodzi na świat, rodzice zwykle są przerażeni tym, co ich czeka. Zastanawiają się, czy będą potrafili prawidłowo je trzymać, karmić, przewijać, czy odpowiednio zareagują na dany sygnał dziecka, czy prawidłowo ocenią jego rozwój a także...

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu Niemowlę z zespołem Downa

Zespół Downa to choroba genetyczna, którą daje się rozpoznać zaraz po urodzeniu dziecka. Jak wygląda noworodek z zespołem Downa? Jakie cechy wyglądu mogą wskazywać na mongolizm?

Zaburzenia sensorycznej integracji u dziecka z zespołem Aspergera
Patronaty Zaburzenia sensorycznej integracji u dziecka z zespołem Aspergera

Celem publikacji jest propagowanie metody integracji sensorycznej w pracy z dziećmi z dysfunkcjami rozwojowymi. Przedstawiony tutaj program terapeutyczny może być propozycją dla nauczycieli szkół specjalnych i dobrą wskazówką, w jaki sposób...

Zabawki dla dzieci
Prezenty dla dzieci Zabawki dla dzieci

Rodzice często nie wiedzą, jak wybrać dobre zabawki dla dzieci, tak, by dostarczały dziecku możliwości rozwoju, a równocześnie sprawiły, żeby dziecko bawiło się z radością. Nikt chyba nie chce, by zabawki edukacyjne dla dzieci, wybrane z pełnym...

Problemy wychowawcze Asertywność dzieci

Każdy z nas ma ogromną potrzebę autonomii i niezależności. Zarówno dorośli, jak i małe dzieci chcą decydować o tym, co zrobić lub nie. Jednocześnie każdy z nas, bez względu na wiek, ma w sobie naturalną potrzebę współpracy i ubogacania życia...

"Pamiętajki" dla dzieci
Patronaty "Pamiętajki" dla dzieci

„Pamiętajki” to zbiór opowiadań i wierszy przeznaczonych dla najmłodszych czytelników. W książce przedstawione są wspomnienia zabaw, które można potraktować jako propozycje spędzania wolnego czasu. „Pamiętajki”...

Choroby i dolegliwości malucha Hemoglobina u dzieci

Hemoglobina u dzieci to część badania morfologicznego krwi. Hemoglobina to białko transportujące tlen w organizmie, więc jej niedobór oznacza, że komórki otrzymują za mało tlenu.

Choroby i dolegliwości malucha Paciorkowce u dzieci

Paciorkowce u dzieci mogą wywołać zarówno niegroźne infekcje, jak i zakażenia o ostrym przebiegu, zagrażające życiu. Pneumokoki są jedną z odmian tych bakterii.

Przekąski dla dzieci
Zdrowe żywienie przedszkolaka Przekąski dla dzieci

Już roczny maluch ma czasami ochotę na przekąskę. Starajmy się więc od samego początku proponować zdrowe przekąski dla dzieci. Zamiast batonika podsuńmy dziecku warzywa lub owoce, aby przekąski między posiłkami były sycące i zdrowe. Możemy dać dziecku...

Rodzina Zdrowie dzieci

Założenie rodziny jest jednym z największych życiowych wyzwań, a ciąża i poród to zaledwie początek tego długiego i fascynującego procesu. Każdy  rodzic na pytanie, o największe marzenie w okresie oczekiwania na dziecko, odpowie, by urodziło...

Aby Maluszek poczuł się lepiej Probiotyki dla dzieci

Probiotyki są obecnie bardzo popularne, a wielu rodziców podaje je swoim pociechom, by poprawić pracę układu pokarmowego i wzmocnić odporność. Czy probiotyki rzeczywiście działają?

Witamina A dla dzieci
Witaminy i preparaty dla niemowląt Witamina A dla dzieci

Witamina A jest ważna dla prawidłowego rozwoju dziecka. Niedobór witaminy A ma poważne następstwa, dlatego warto zadbać o to, by w diecie malucha nie zabrakło wartościowych źródeł tej witaminy.

Ubranka dla dzieci Spodnie dla dzieci

Spodnie dla dzieci zachwycają gamą barw, wzorów i fasonów. Spodnie ogrodniczki, spodnie legginsy, spodnie rybaczki, spodnie jeansowe, sztruksowe, bawełniane, polarowe? I które tu wybrać?

Laptop dla dzieci
Zakupy dla malucha Laptop dla dzieci

Laptop przyda się dziecku nie tylko do gier komputerowych, ale także do obsługi programów edukacyjnych przydatnych w nauce szkolnej. Jak wybrać komputer dla dziecka?

Lalki dla dzieci
Zakupy dla malucha Lalki dla dzieci

Lalka jest jedną z najpopularniejszych zabawek dziecięcych. Istnieje wiele rodzajów lalek - od przytulanek po Barbie. Jak wybrać idealną lalkę dla twojego dziecka?

Origami dla dzieci
Zakupy dla malucha Origami dla dzieci

Origami, czyli sztuka składania papieru jest nie tylko świetną zabawą dla malucha, ale również narzędziem edukacyjnym. Dlaczego warto nauczyć malca technik origami?

Zdrowie dziecka Mocz u dzieci

Wygląd moczu dostarcza wielu cennych informacji o stanie zdrowia. Nic więc dziwnego, że wielu rodziców obserwuje odcień uryny swoich dzieci i na tej podstawie formułuje wnioski.

Choroby i dolegliwości malucha Zęby u dzieci

Zęby u dzieci wymagają specjalnej pielęgnacji. Od tego zależy stan jamy ustnej w przyszłości. Należy od najmłodszych lat uczyć dziecko prawidłowego szczotkowania i oswajać malucha z dentystą.

Choroby i dolegliwości malucha Opryszczka u dzieci

Opryszczka u dzieci powyżej 6 miesiąca życia nie jest groźna. Opryszczka u noworodków zagraża życiu dziecka i wymaga hospitalizacji. Warto pamiętać o higienie noworodka, aby zapobiec infekcji.

Choroby i dolegliwości malucha Przepuklina u dzieci

Przepuklina nie jest rzadkością wśród dzieci. U wielu dzieci przepuklina ustępuje samoistnie, ale czasami konieczne jest przeprowadzenie operacji.

Zdrowie dziecka Leukocyty u dzieci

Leukocyty u dzieci, tak jak i u dorosłych, pełnią ważną rolę. Leukocyty, czyli białe ciałka krwi lub krwinki białe, są komórkami niszczącymi wrogie organizmowi mikroorganizmy, takie jak bakterie, wirusy czy grzyby. Ilość leukocytów u dzieci...

Choroby i dolegliwości malucha Napletek u dzieci

Napletek u dzieci jest zwykle sklejony z żołędzią i jest to stan naturalny. Nie należy odciągać napletka niemowlaka na siłę. W rzadkich przypadkach napletek sklejony z żołędzią to stulejka.

Metody wychowawcze Krzyczenie na dzieci

Wychowanie dzieckato bardzo trudna, pełna wyrzeczeń i skomplikowanych sytuacji praca. Rodzicem nie wystarczy tylko być. Do rodzicielstwa trzeba być dobrze przygotowanym emocjonalnie. Należy zdawać sobie sprawę, iż od momentu, w którym staliśmy...

Raport specjalny - Zadbaj o odporność dziecka zimą Płonica u dzieci

Płonica u dzieci, czyli szkarlatyna, to choroba o ostrym przebiegu i zakaźna. Nie ma na nią szczepionki, a dziecko nie uodparnia się na nią po jej przechorowaniu.

USG dzieci
Zdrowie dzieci USG dzieci

Nie wszystkie wady czy problemy zdrowotne dziecka można zobaczyć gołym okiem. Często musimy posiłkować się dodatkowymi urządzeniami, dzięki którym łatwo zajrzeć w głąb ciała. Nie wszystkie wady czy problemy zdrowotne dziecka można zobaczyć gołym okiem....

Słodycze dla dzieci
Zdrowe żywienie przedszkolaka Słodycze dla dzieci

Nie ma chyba dziecka, które wzgardziłoby słodyczami. Dopóki dzieci są małe, my rodzice sami możemy kontrolować to co jedzą nasze dzieci, potem coraz większy wpływ ma na nie środowisko i otoczenie. Badania dowodzą, że aż 80% dzieci spożywa więcej cukru...

Zdrowe żywienie przedszkolaka Nadwaga u dzieci

Niestety, nadwaga u małych już dzieci staje się problemem społecznym i coraz częściej spotykanym. Jest również powodem złego samopoczucia fizycznego i psychicznego dziecka otyłego. Nasza w tym rola (rodziców), by kontrolować wagę dziecka oraz dbać o nawyki...

Otyłość u dzieci
Rozszerzanie diety Otyłość u dzieci

Przyczyny otyłości nie zostały w pełni poznane. Uważa się, że duży wpływ mają czynniki genetyczne, a tym samym rodzinne skłonności do tycia. Mimo wszystko głównym powodem, dla którego stajemy się otyli i otyłe stają się nasze dzieci są nawyki...

Dziecięce choroby Mukowiscydoza u dzieci

Mukowiscydoza to jedna z najczęstszych chorób genetycznych u ludzi. Według najnowszych badań, co 25 osoba jest nosicielem genu, a na 2500 noworodków, jeden rodzi się z tą chorobą. W Polsce żyje ok. 1200 osób chorych na mukowiscydozę,...

Zakupy dla malucha Leżaczki dla dzieci

Przy wyborze idealnego leżaczka dla dziecka należy zwrócić uwagę nie tylko na wygląd i wygodą, ale i na bezpieczeństwo użytkowania akcesoriów. Jak dokonać rozsądnego zakupu?

Koszulki dla dzieci
Ubranka dla dzieci Koszulki dla dzieci

Koszulki dla maluchów powinny znaleźć się w każdej dziecięcej szafie. Jednak inne modele i wzory wybierzemy dla dziewczynki, a inne dla chłopca. Jak kupować koszulki dla dzieci?

Ryby dla dzieci
Dieta dla malucha Ryby dla dzieci

Ryby są źródłem witamin i minerałów niezbędnych dla rozwoju dziecka, dlatego nie powinno ich zabraknąć w diecie malca. Jakie korzyści płyną z jedzenia ryb i jak przekonać malucha do dań rybnych?

Świnka u dzieci
Choroby i dolegliwości malucha Świnka u dzieci

Świnka jest chorobą wirusową przeważnie dotykającą dzieci i wywołującą zapalenie ślinianek przyusznych. Rozpoznanie pierwszych objawów schorzenia jest gwarancją szybkiego powrotu do zdrowia malca.

Herbata dla dzieci
Dieta dla malucha Herbata dla dzieci

Herbata ma korzystny wpływ na kondycję dorosłego organizmu. Jednak dziecku nie można podawać herbaty zbyt często i nie każdy jej rodzaj jest zdrowy dla malca. Które herbaty są bezpieczne dla dziecka?

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij