Zaburzenia rozwoju dziecka
Zaburzenia rozwoju dziecka mogą mieć charakter emocjonalny lub nerwicowy. Jeśli dziecko ma niesprzyjające środowisko rodzinne i pozbawione jest opieki, zwiększa się ryzyko poważnych problemów, takich jak nerwice ruchowe, zaburzenia mowy czy lękliwość i nieufność wobec innych. Rozwój emocjonalny dzieci miewa czasem pewne zachwiania. Strach, złość i niezadowolenie to emocje, które jeśli dotykają w stopniu nasilonym lub przez długi czas, powodują nadwyrężenie układu nerwowego.
Przyczyny zaburzeń rozwoju dziecka
Kiedy mechanizmy przystosowawcze i zasoby jednostki nie są wystarczające, wówczas mogą pojawić się reakcje nerwicowe. Są to silne objawy psychogenne, które osiągają duże natężenie, ulegają utrwaleniu i uogólnieniu na inne sytuacje życiowe i powodują brak adaptacji do życia.
W ten sposób powstają np. nerwice u dzieci. Dzieli się je na wieloobjawowe i jednoobjawowe. Do tych pierwszych zalicza się zachowania cechujące się zróżnicowanymi symptomami, np. nerwica obsesyjno-kompulsywna. Do tych drugich należą natomiast nerwice z zaburzeniami ruchowymi (np. zespół Tourette’a), logonerwice (nerwice z zaburzeniami mowy, np. jąkanie) oraz nerwice z zaburzeniami somatycznymi (np. astma, otyłość).
Zaburzenia nerwicowe i zaburzenia emocjonalne u dzieci wymagają leczenia. Leczenie opiera się na terapii indywidualnej, grupowej albo na zajęciach socjoterapeutycznych. Zwykle jest poprzedzone konsultacjami, które mają na celu postawienie właściwej diagnozy. W przypadku silnych objawów nerwicy czy zaburzeń emocjonalnych konieczna jest konsultacja psychiatryczna i leczenie farmakologiczne.
Nerwice u dzieci
Dziecko, zwłaszcza małe, to krucha i emocjonalnie jeszcze nieuformowana istota. Rozwój dziecka łatwo zaburzyć, a wówczas pojawiają się problemy psychologiczne. Jednym z zaburzeń rozwoju dziecka są nerwice. Można wyróżnić kilka ich rodzajów.
1. Nerwice ruchowe:
- tiki – mimowolne ruchy (mruganie, grymasy) lub odgłosy (chrząkanie),
- zaburzenia snu – trudności w zasypianiu,
- lęki nocne – stan nagłego przebudzenia związany z lękiem, krzykiem, wstawaniem z łóżka,
- nawyki ruchowe – np. wyrywanie włosów, obgryzanie paznokci, które występują w stanach napięcia emocjonalnego.
2. Nerwice wegetatywne:
- moczenie mimowolne – bezwiedne, niezależne od woli oddawanie moczu w okresie, gdy dziecko powinno już kontrolować funkcje pęcherza,
- zanieczyszczanie się kałem – może wystąpić wtedy, gdy przyuczanie do czystości przeradza się w uporczywą walkę między matką a dzieckiem. U bardzo biernych dzieci może być sposobem wyrażania ich wrogości w stosunku do rodziców. Może też wystąpić w sytuacji regresji dziecka walczącego o uwagę rodziców z kilkorgiem rodzeństwa.
3. Nerwice wieloobjawowe – zwykle wymienia się następujące postacie nerwic typowe dla dzieci i młodzieży: nerwica konwersyjna i histeryczna, nerwica lękowa, fobia szkolna, neurastenia, nerwica natręctw. W tych przypadkach konieczna jest opieka psychologiczna i najczęściej leczenie psychiatryczne.
Zaburzenia rozwoju mowy i inne nieprawidłowości
- Mowa opóźniona – związana z różnymi czynnikami: z środowiskiem pozbawionym kontaktu z rówieśnikami, z niepewnością i lękiem dzieci, z niedorozwojem umysłowym, zaburzeniami słuchu, organicznym uszkodzeniem mózgu, wczesnym autyzmem dziecięcym czy dziecięcą schizofrenią.
- Mutyzm wybiórczy – odmowa mówienia wynikająca z zaburzeń emocjonalnych, ponieważ nie występuje w tym przypadku uszkodzenie narządu mowy i jest zachowana zdolność do mówienia. Dziecko może odzywać się wyłącznie do wąskiego kręgu bardzo bliskich osób.
- Jąkanie się – związane z przerywanymi lub częstymi fonicznymi i klonicznymi ruchami ust, języka i górnych dróg oddechowych, wywołującymi przerywaną mowę z hamowanymi i powtarzanymi dźwiękami.
- Zaburzenia artykulacji mowy – obejmuje seplenienie, mowę zamazaną, nadmierną szybkość mowy, nieprawidłową wysokość tonów i dobór tonów oraz inne zaburzenia artykulacyjne.
Inne zaburzenia emocjonalne u dzieci:
- Nadpobudliwość psychoruchowa (ADHD) – to zespół cech zachowania, który dotyczy czynności psychicznych i motorycznych. Związana jest ze wzmożonym pobudzeniem ruchowym, nadmierną reaktywnością emocjonalną oraz specyficznymi zaburzeniami funkcji poznawczych (słaba koncentracja).
- Nieśmiałość – towarzyszy osobom przejawiającym bierność społeczną (bywają również określane jako lękliwe, asteniczne, zahamowane). Nieśmiałość utrudnia kontakty z ludźmi, hamuje ekspresję, powoduje bierność, wycofanie się, izolowanie, wyzwala lęk przed negatywną oceną, poczucie zagrożenia.
Zaburzenia rozwoju dziecka, wynikające nie z wad fizjologicznych czy genetycznych, ale spowodowane niewłaściwą opieką środowiska i dysfunkcjami emocjonalnymi, wymagają systematycznego leczenia psychologicznego i zainteresowania ze strony dorosłych.
Joanna Krocz
Artykuły Choroby i dolegliwości malucha
Świnka jest chorobą wirusową przeważnie dotykającą dzieci i wywołującą zapalenie ślinianek przyusznych. Rozpoznanie pierwszych objawów schorzenia jest gwarancją szybkiego powrotu do zdrowia malca.
Alergia u dziecka może utrudniać normalne funkcjonowanie malucha. Jakie są najczęstsze alergeny? Jakie objawy powinny zaniepokoić rodziców? Jak leczy się alergię u dziecka?
Paciorkowce u dzieci mogą wywołać zarówno niegroźne infekcje, jak i zakażenia o ostrym przebiegu, zagrażające życiu. Pneumokoki są jedną z odmian tych bakterii.
Zapalenie migdałków u dzieci to najczęściej angina lub zapalenie o podłożu wirusowym. Leczenie w większości przypadków wymaga podania dziecku antybiotyków.
Torbiele to łagodne zmiany, które są dość częstym problemem wśród dzieci. Jakie są najczęstsze rodzaje cyst? Jak leczy się torbiele u dzieci?
Morfologia u noworodka, czyli badanie składu krwi u dziecka, pozwala ocenić ogólny stan zdrowia dziecka. W składzie krwi znajdują się krwinki oraz inne elementy morfotyczne krwi.
Hemoglobina u dzieci to część badania morfologicznego krwi. Hemoglobina to białko transportujące tlen w organizmie, więc jej niedobór oznacza, że komórki otrzymują za mało tlenu.
Białko w moczu u dzieci może być wynikiem aktywności fizycznej czy przemarznięcia. Jednak w niektórych przypadkach oznacza poważne choroby dotykające nerek. Ważne, aby je diagnozować i leczyć.
Ból stawów u dzieci jest dość częstym problemem. Bóle stawowe u dzieci zdrowych mogą być wynikiem gwałtownego wzrostu, u innych – objawem chorób takich jak zapalenie stawów czy fibromialgia.
USG dziecka pozwala na wykrycie nowotworów oraz nieprawidłowości w budowie narządów wewnętrznych. U niemowląt możliwe jest badanie USG mózgu, aż do momentu zrośnięcia się ciemiączka.
Grzybica u dzieci jest bardzo częstą infekcją ze względu na słabość układu odpornościowego malucha. U niemowląt charakterystyczne są pleśniawki i (rzadziej) grzybicze pieluszkowe zapalenia skóry.
Zapalenie gardła to powszechnie występująca wśród dzieci przypadłość. Stan zapalny gardła może mieć podłoże bakteryjne lub wirusowe. Jak wygląda leczenie zapalenia gardła u dzieci?
Choroby tarczycy występują nie tylko u dorosłych, ale i u dzieci. Jakie zaburzenia tarczycy diagnozuje sie u małych pacjentów?
Badanie poziomu TSH w organizmie dziecka pozwala między innymi ustalić, czy ma ono niedoczynność, czy też nadczynność tarczycy. Jakie są normy TSH dla dzieci?
Pasożyty to stosunkowo częsty problem wśród dzieci, które odruchowo wkładają do ust brudne palce i zabawki. Jakie są najczęstsze pasożyty u dzieci?
Morfologia krwi to proste i szybkie badanie, dzięki któremu można wykryć niejedną chorobę. Na co zwraca się uwagę podczas morfologii? Jak wygląda to popularne badanie krwi?
Gazy u dzieci nie są niepokojącym objawem i nie da się im zapobiec. Jeśli jednak dziecko ma nadmierne gazy, można je ograniczać.
OB u dzieci ma różne normy w zależności od wieku dziecka. Wysoki odczyn Biernackiego może oznaczać anemię, niski natomiast - alergie. Nie jest to jednak dokładne badanie diagnostyczne.
Zapalenie jamy ustnej to powszechna przypadłość u dzieci. Stan zapalny ma najczęściej postać opryszczki jamy ustnej oraz aft. Jakie są ich objawy? Jak wygląda leczenie zapalenia jamy ustnej?
Zapalenie stawów nie jest chorobą występującą wyłącznie u osób starszych. Także dzieci mogą mieć problemy ze zdrowiem swoich stawów. Jakie są typy zapalenia stawów u dzieci?
Obecność bakterii w moczu świadczy o infekcji dróg moczowych. Jakie są jej objawy? Co zrobić, by dziecko rzadziej miało infekcje układu moczowego?
Niektóre szczepy bakterii E. coli mogą wywołać infekcję bakteryjną u dziecka. Jakie są jej objawy? Jak leczyć dziecko dotknięte infekcją bakterią coli?
Zapalenie ucha to stosunkowo częsta przypadłość u dzieci. Jakie są jej objawy? Jak wygląda leczenie zapalenia ucha u dzieci?
Infekcje dróg moczowych u dzieci to, niestety, stosunkowo częsty problem. Jakie są przyczyny obecności leukocytów w moczu u dziecka?
Afty u dzieci pojawiają się w czasie obniżonej odporności i nie są powodem do niepokoju. Należy je leczyć, gdyż są bolesne. Jeśli nawracają, dziecko powinno przejść badania.
Przepuklina pachwinowa to przypadłość, która dotyka przede wszystkim chłopców. Jakie są jej objawy? Jak przebiega leczenie przepukliny pachwinowej?
Przepuklina pępkowa to stosunkowo częsta przypadłość u dzieci. Jakie są jej przyczyny? Jakie są objawy przepukliny pępkowej i jej leczenie?
Celiakia to choroba, do której przyczynia się nietolerancja glutenu. Jakie są objawy celiakii u dzieci? Jak karmić dziecko dotknięte tą chorobą?
Rumień zakaźny jest chorobą wirusową, na którą najczęściej zapadają dzieci. Jakie są objawy rumienia? Jak wygląda diagnoza tej infekcji wirusowej?
Kaszel u dzieci dzieli się na kaszel suchy i mokry. W wielu przypadkach nie jest konieczna wizyta u lekarza, szczególnie przy kaszlu suchym. Kaszel u niemowląt jest natomiast poważniejszy.
Zapalenie krtani u dzieci najczęściej jest wynikiem infekcji wirusowej, choć może mieć także podłoże bakteryjne lub być wywołane chorobą refluksową żołądka. Objawów zapalenia nie można ignorować.
Zapalenie gardła u dzieci to najczęściej infekcja wirusowa. Rzadziej występuje angina, czyli bakteryjna infekcja gardła i migdałków. Najrzadsze jest grzybicze zapalenie gardła.
Opryszczka u dzieci powyżej 6 miesiąca życia nie jest groźna. Opryszczka u noworodków zagraża życiu dziecka i wymaga hospitalizacji. Warto pamiętać o higienie noworodka, aby zapobiec infekcji.
Padaczka to choroba neurologiczna, z którą dziecko może normalnie żyć dzięki dobrze dobranym lekom i wsparciu bliskich mu osób. Jak wygląda leczenie padaczki u dzieci?
Zęby u dzieci wymagają specjalnej pielęgnacji. Od tego zależy stan jamy ustnej w przyszłości. Należy od najmłodszych lat uczyć dziecko prawidłowego szczotkowania i oswajać malucha z dentystą.
Napletek u dzieci jest zwykle sklejony z żołędzią i jest to stan naturalny. Nie należy odciągać napletka niemowlaka na siłę. W rzadkich przypadkach napletek sklejony z żołędzią to stulejka.
Leukocyty u dzieci, tak jak i u dorosłych, pełnią ważną rolę. Leukocyty, czyli białe ciałka krwi lub krwinki białe, są komórkami niszczącymi wrogie organizmowi mikroorganizmy, takie jak bakterie, ...
Limfocyty u dzieci pozwalają układowi odpornościowemu skutecznie zwalczać infekcje. Dzięki badaniu poziomu krwinek białych, można wiele powiedzieć o zdrowiu dziecka.
Rumień u dzieci to stosunkowo częste zjawisko. Jakie są przyczyny występowania rumienia wielopostaciowego? Jak wyglądają objawy i leczenie rumienia?
Zapalenie oskrzeli u dzieci, szczególnie tych najmłodszych to dość poważna choroba. Wymaga wizyty u lekarza, a w przypadku niemowląt być może nawet hospitalizacji.
Zapalenie spojówek u dzieci zazwyczaj nie wymaga wizyty u lekarza. Wyjątkiem są przypadki, kiedy pojawia się wydzielina z oka, silny ból oka, gorączka lub jeśli objawy nie ustępują przez 3 dni.
Żelazo u dzieci to jeden z ważniejszych pierwiastków potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania i rozwoju. Jego niedobór prowadzi do anemii, co jest poważnym stanem.
Przepuklina nie jest rzadkością wśród dzieci. U wielu dzieci przepuklina ustępuje samoistnie, ale czasami konieczne jest przeprowadzenie operacji.
Gronkowiec to bakteria, która może doprowadzić do poważnych infekcji. Jakie są najważniejsze powikłania infekcji gronkowcowej u dzieci?
Wygląd moczu dostarcza wielu cennych informacji o stanie zdrowia. Nic więc dziwnego, że wielu rodziców obserwuje odcień uryny swoich dzieci i na tej podstawie formułuje wnioski.
Ból żołądka u dzieci bardzo często nie wymaga żadnego leczenia i przechodzi sam. Jednak są sytuacje, że dziecko wymaga hospitalizacji. Trzeba znać objawy różnych chorób wywołujących ból brzucha.
Nietolerancja laktozy to coraz częściej diagnozowana przypadłość. Jakie są objawy nietolerancji laktozy u dzieci? W jaki sposób można poradzić sobie z tą kłopotliwą przypadłością?
Alergia pokarmowa dotyka coraz więcej dzieci. Jakie są symptomy uczulenia na produkty spożywcze? Jak przebiega diagnoza oraz leczenie dzieci z alergią pokarmową?
Wymioty u dziecka zawsze stanowią powód do niepokoju rodziców, jednak w większości przypadków ta dolegliwość nie oznacza poważnych problemów zdrowotnych. Jakie są główne przyczyny wymiotów u maluchów?
Brak apetytu u dziecka martwi niejedną mamę. Czy moje dziecko nie je zbyt mało? Tego typu pytania czasami są na wyrost. Niekiedy jednak są zasadne, zwłaszcza gdy maluch chudnie i traci siły.
