Skóra atopowa

Skóra atopowa to inaczej atopowe zapalenie skóry. Ta choroba skóry wywoływana jest przez różnego rodzaju alergeny, ale najczęściej są to alergeny pokarmowe. AZS u niemowląt pojawia się już w 2 miesiącu życia i trwać może przez kilka lat z różnym nasileniem. AZS u dzieci leczone jest głównie objawowo, poprzez zwalczanie stanu zapalnego skóry. Bardzo ważna jest także pielęgnacja skóry niemowlaka, odpowiednie nawilżanie i natłuszczanie skóry.

Przyczyny atopowego zapalenia skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to alergiczna choroba skóry. To zapalenie skóry jest objawem tzw. atopii tj. patologicznej reakcji układu immunologicznego. Dokładna etiologia AZS nie jest znana. Wpływ na rozwój tej choroby mają jednak predyspozycje genetyczne oraz zaburzenia układu odpornościowego. Jeżeli u jednego z rodziców występuje choroba atopowa, ryzyko zachorowania dziecka na AZS wynosi 20-40%. W przypadku choroby obojga rodziców możliwość zachorowania dziecka szacuje się na 60%.

Atopowe zapalenie skóry u dzieci ma, w większości przypadków, związek z alergią pokarmową. Do typowych alergenów pokarmowych możemy zaliczyć: mleko krowie, przetwory mleczne np. ser, jaja kurze, białka pszenicy, owoce cytrusowe, truskawki, czekolada, kakao czy orzechy. Należy pamiętać, że alergię u dziecka może wywołać każdy pokarm, niezależnie czy jest pochodzenia zwierzęcego czy roślinnego. W rozwoju astmy także mają znaczenie alergeny środowiskowe, jak kurz, roztocza, metale oraz inne zanieczyszczenia środowiska. Te czynniki środowiskowe mogą nasilać objawy astmy. Związki siarki obecne w powietrzu podrażniają naskórek dziecka, zmniejszając jego warstwę ochronną, dzięki czemu alergeny mogą przenikać do organizmu dziecka.

Objawy atopowego zapalenia skóry u niemowląt

Atopowe zapalenie skóry najczęściej pojawia się w 2-3 miesiącu życia dziecka. U większości dzieci po kilku latach ustępuje, ale zdarzają się przypadki, że staje się ona chorobą na całe życie. Główne objawy AZS u dziecka to suchość skóry, zaczerwienienie w zgięciach łokci, kolan i na twarzy, a także uporczywy świąd. Dziecko często jest rozdrażnione i pobudzone. Z czasem u dziecka może rozwinąć się także astma atopowa oraz alergiczny nieżyt nosa.

U niemowląt (do 2. roku życia) często pojawiają się grudki wysiękowe oraz zmiany rumieniowe na policzkach, skórze owłosionej głowy oraz powierzchniach wyprostowanych kończyn. Następnie do 12. roku życia skóra staje się bardzo sucha, pojawia się pogrubienie skóry.

Leczenie atopowego zapalenia skóry u niemowlaka

Leczenie AZS u niemowląt opiera się przede wszystkim na eliminacji z otoczenia alergenu wywołującego chorobę, a także na właściwej pielęgnacji skóry malucha. W przebiegu choroby skóra szybko ulega wysuszenia, dlatego ważne jest systematyczne nawilżanie i natłuszczanie skóry. Dla wrażliwej skóry niemowląt zalecane są specjalne emolienty na bazie olejów mineralnych. Dostępne są w postaci maści, kremów, żeli, emulsji czy płynu do kąpieli. Pozbawione są one środków zapachowych, a zawierają np. alantoinę, związek przyśpieszający gojenie się ran. Zaleca się, aby woda do kąpieli nie była zbyt ciepła, a najlepiej przy kąpieli niemowlaka z AZS do wody dodać siemienia lnianego, krochmalu czy płatków owsianych.

Jeżeli występuje uporczywy świąd skóry, lekarze pediatrzy proponują stosowanie preparatów z lekami przeciwhistaminowymi. W przypadku, gdy sączące grudki na skórze ulegną rozdrapaniu, aby uniknąć wtórnej infekcji bakteryjnej lub grzybiczej, stosuje się kremy z antybiotykami lub lekami przeciwgrzybiczymi. W ostrych infekcjach skórnych podawane są miejscowo sterydy.

Marta Bednarska