Skaza krwotoczna (łac. diathesis haemorrhagica) to skłonność do krwawień w obrębie tkanek, narządów wewnętrznych i układów. Krwawienia z uszkodzonych naczyń kapilarnych występujące w obrębie skóry i błon śluzowych mogą objawiać się wybroczynami, czyli małymi, czerwonymi lub fioletowymi plamkami na ciele. Skazy krwotoczne można podzielić na: skazy naczyniowe, skazy płytkowe, skazy osoczowe, skazy mieszane. Skaza krwotoczna stanowi poważne utrudnienie codziennego życia. Nawet w przypadku niewielkiego skaleczenia grozi wystąpieniem długotrwałego krwawienia i trudnościami w zabliźnianiu się ran.
Podział skaz krwotocznych
|
Skazy naczyniowe |
Wynikają z uszkodzeń i kruchliwości struktur naczyń krwionośnych oraz włosowatych. |
|
Skazy płytkowe |
Wynikają z niedoboru płytek krwi, czyli trombocytów, odpowiadających za proces krzepnięcia krwi. |
|
Skazy osoczowe |
Obejmują zaburzenia w układzie krzepnięcia krwi. Wynikają z niedoboru lub lub braku osoczowych czynników krzepnięcia. Niedobory te mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty. |
|
Skazy mieszane |
Obejmują złożone przyczyny krwawień. |
W wielu nabytych skazach krwotocznych dochodzi do patologicznych zmian w obrębie drobnych naczyń krwionośnych, płytek krwi oraz w przebiegu procesu krzepnięcia. Czasami skaza krwotoczna występuje w przebiegu różnych chorób, takich jak
ostra białaczka, aplazja szpiku, marskość wątroby.
Osoczowe skazy krwotoczne
Pierwotne (wrodzone) osoczowe skazy krwotoczne
|
Hemofilia A |
Przyczyną hemofilii A jest niedobór globuliny przeciwhemofilowej, co powoduje zwiększoną krwotoczność. Objawy hemofilii A występują wyłącznie u mężczyzn, ale nosicielkami choroby są kobiety. |
|
Hemofilia B |
Przyczyną hemofilii B jest niedobór osoczowego czynnika krzepnięcia, tzw. czynnika Christmasa. Podobnie jak hemofilia A, hemofilia B ma charakter wrodzony i dziedziczona jest w sposób recesywny, związany z płcią. Choroba objawia się tylko u mężczyzn. |
|
Choroba von Willebranda |
Wystąpienie choroby warunkowane jest wrodzonym niedoborem osoczowego czynnika von Willebranda, niezbędnego do prawidłowej syntezy globuliny przeciwhemofilowej, oraz zaburzenia czynności płytek krwi. Chorobę dziedziczy się w sposób niezwiązany z płcią, a objawy mogą występować zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. |
Wtórne (nabyte) osoczowe skazy krwotoczne
-
Stany chorobowe powodujące hipoprotrombinemię, czyli upośledzenie wątrobowej syntezy protrombiny niezbędnej w procesie krzepnięcia krwi, np. zapalenie wątroby, toksyczne uszkodzenia wątroby, marskość wątroby.
-
Stany chorobowe powodujące niedobór witaminy K w organizmie, np. przewlekłe biegunki infekcyjne, zespół złego wchłaniania jelitowego, niedostateczna synteza witaminy K w jelitach.
|
Objawy skazy krwotocznej
Główne objawy skaz krwotocznych, to:
-
przedłużające się krwawienia, np. po wyrwaniu zęba czy zranieniu,
-
upośledzenie zdolności do tworzenia się tamującego krwawienie skrzepu,
-
powtarzanie się krwotoków do jam stawów, np. do stawu łokciowego, barkowego, kolanowego, skokowego,
-
zmiany zwyrodnieniowe w stawach,
-
skłonność do występowania sińców.
Powyższe objawy wymagają konsultacji lekarskiej i wykonania badań w kierunku
krzepliwości krwi.
Joanna Krocz
