Rozwój pamięci i wspomnienia
Powtarzanie
Powtarzanie jest pierwszą strategią pamięciową, którą stosują już trzylatki. Oznacza to, że już one zauważają, że powtarzanie ułatwia im zapamiętanie danej informacji. Aby ułatwić dziecku zapamiętanie czegoś, powtarzamy to wielokrotnie – czy to podczas uczenia się wierszyka do przedszkola, czy podczas wbijania maluchowi do głowy, że kontakt elektryczny nie jest zabawką. Stosowanie powtórek i uczenie się dzięki nim nie pozostają bez wpływu na funkcjonowanie pamięci dziecka. Z początku dziecko potrzebuje dość znacznej liczby powtórzeń, by trwale zapamiętać jakąś informację czy współzależność między wydarzeniami. Jednakże w miarę uczenia się większej ilości informacji zapamiętywanie odbywać się będzie coraz szybciej.Przykład
Jak wesprzeć rozwój dziecka?Każdy rodzic może wspomóc rozwój intelektualny swojego dziecka za pomocą... »
Poczytaj mi mamo… jeszcze raz… i jeszcze raz…
Dzieci, mimo że są nieświadome mechanizmu działania ich pamięci, same z siebie dążą do rozwijania pamięci przez powtórki. Małe dzieci lubią powtarzalność. Przyjemność sprawia im kilkakrotne oglądanie tej samej bajki czy czytanie codziennie tej samej książeczki. Choć ciebie może to doprowadzać do szaleństwa, nie należy walczyć z tą tendencją. Dzieci dążą do powtarzania kontaktu z danym źródłem informacji dopóty, dopóki doskonale ją opanują. Gdy to się stanie, książka czy bajka odejdą w niepamięć, by pewnego dnia znów powrócić, choć na krótszy czas.
Pamięć małego dziecka kształtuje się poprzez wielokrotną krótką ekspozycję danej informacji. Pamiętaj przy tym, że jego pamięć, wbrew pozorom, działa o wiele lepiej niż twoja i potrzebuje znacznie mniejszej liczby powtórek. Podczas gdy ty zapamiętujesz obrazek poprzez długotrwałe wpatrywanie się weń i analizowanie go, dziecko zapamięta go znacznie lepiej i szybciej, obejrzawszy kilka razy, ale przez bardzo krótki czas. Dziecięcy sposób zapamiętywania jest zdecydowanie wydajniejszy, a przy tym prowadzi do ukształtowania się pamięci fotograficznej. Dzięki niej nieliczni ludzie obdarzeni wyjątkowymi predyspozycjami potrafią zapamiętać dowolną liczbę szczegółów już po jednokrotnym, krótkotrwałym spojrzeniu.
Ciekawostka
Wielebny Evans i nocne nieboNiesamowitej pamięci fotograficznej australijskiego astronoma amatora, pastora Roberta Evansa, zawdzięczamy odkrycie wielu supernowych (wybuchających gwiazd, które na niebie widoczne są tylko przez krótki czas). Potrafił on, patrząc przez teleskop w nocne niebo, dostrzec nową gwiazdę wśród setek tysięcy widzianych wcześniej. Bez problemu znalazłby na czarnym stole dodatkowe ziarenko soli wśród rozsypanego kilograma podobnych drobinek. Jest on przykładem niezwykłych możliwości ludzkiej pamięci.
Gromadzenie pamiątek
Świetnym sposobem na kształtowanie i ćwiczenie pamięci epizodycznej jest zbieranie pamiątek z odwiedzanych miejsc i ze wszystkich wypraw, w których dziecko uczestniczy. Najprostszym sposobem na gromadzenie doświadczeń jest fotografowanie, które ma niezliczoną ilość zalet, ale także wiele wad. Robienie zdjęć ma taką przewagę nad innymi formami zbierania pamiątek, że fotografie nie zajmują miejsca. Od kiedy wynaleziono aparaty cyfrowe, można robić tysiące zdjęć właściwie bez żadnych kosztów. Dodatkowym atutem fotografii cyfrowej jest to, że każde zdjęcie ma we właściwościach pliku zamieszczoną datę jego wykonania, co jest niezwykle przydatne.Łatwość robienia i przechowywania zdjęć ma też poważną wadę. Bardzo często podczas wyjazdu fotografujemy niemal wszystko, przez co wracamy do domu z taką ilością ujęć, że nikt poza autorem nie jest w stanie ich obejrzeć. Rzadko też do tych zdjęć wracamy, gdyż szybko zastępowane są nowymi.
Aby fotografie mogły pełnić funkcję prawdziwie przydatnych pamiątek, trzeba po każdej wyprawie wybrać najwyżej kilka z nich, szczególnie wartych zapamiętania, i na ich podstawie budować wraz z dzieckiem wspomnienia z wyjazdu.
Jeszcze większą wadą fotografii jest to, że działają one wyłącznie na zmysł wzroku. Nie przypomną ani zapachu miejsca, w którym się było, ani faktury dotykanych skał czy murów. Tego mankamentu nie posiadają inne typy pamiątek: kamienie, zasuszone liście, muszelki, czyli wszystkie skarby, jakie można znaleźć podczas wycieczki w góry, nad morze czy do lasu. Można je dotknąć, działają na wyobraźnię i pamięć poprzez fakturę, temperaturę, a często i zapach. Takie wielozmysłowe przypominanie, podobnie jak zapamiętywanie, jest znacznie skuteczniejsze, przywołuje więcej szczegółów i odczuć towarzyszących wspominanym wydarzeniom.
Z tego też powodu ważne jest, aby przywozić pamiątki samodzielnie znalezione przez dziecko lub rodziców. Produkt zakupiony w sklepie czy na straganie nie wzbudza emocji, nie wywołuje na ogół żadnych uczuć, zatem właściwie nie nadaje się na ważną pamiątkę.
Problem z pamiątkami znalezionymi samodzielnie polega jednak na tym, że zajmują miejsce, wymagają pojemników do przechowywania, a przy tym łatwo je zgubić lub pomieszać. Ich opisywanie (miejsce i data znalezienia, wydarzenie, z jakim się wiążą) jest czasochłonne, ale konieczne. Co więcej, niekiedy trudno jest przekonać dziecko, że wystarczy jeden kamień, garść muszelek czy kilka liści. Często więc wracamy do domu z pokaźnych rozmiarów dodatkowym bagażem, którego później trzeba się jakoś po kryjomu pozbyć.
Nie jest też łatwo utrzymać takie pamiątki w porządku. Podczas gdy przeglądanie zdjęć na komputerze nie robi dodatkowego bałaganu w domu, przeglądanie innych pamiątek z wakacji może skończyć się gruntownymi porządkami i długotrwałym odkładaniem przywiezionych skarbów na miejsce. Ale przecież właśnie po to je zbieramy. By pamiątki przypominały (a przez to ćwiczyły pamięć dziecka), trzeba ich używać. Muszą być oglądane, dotykane, wąchane, a tym czynnościom powinny towarzyszyć barwne opowieści, które szerzej opisane zostaną poniżej.
Opowieści
Pamięć kształtuje się wtedy, gdy się jej używa. Nie można ćwiczyć pamięci bez zapamiętywania i przypominania. Doskonałym sposobem na trening pamięci małych dzieci jest zatem skłanianie ich do przypominania sobie różnych rzeczy. A najskuteczniejszym na to sposobem są opowieści.Dziecko, które nie potrafi mówić, nie opowie o swoich przeżyciach, nie podzieli się wrażeniami, nie ujawni też, co zapamiętało. Aby zatem mogło trenować pamięć, musisz przyjąć czynną postawę. Opowiadając, przypominasz dziecku rozmaite zdarzenia i pogłębiasz ślady pamięciowe. Możesz także od czasu do czasu zapytać, czy dobrze opowiadasz. Możesz niekiedy świadomie popełniać błędy przed zadaniem takiego pytania. Słowo „nie”jest jednym z pierwszych, które dziecko świadomie używa, więc bardzo szybko będzie mogło w ten sposób korygować twoją opowieść. Twój potomek uczy się dzięki temu trudnej sztuki narracji i uważnego słuchania, a także przypomina sobie wydarzenia, w których uczestniczył.
Badania wykazują, że jeśli matki skłaniają swoje dzieci do opowiadania i zadają pytania wymagające rozbudowanej odpowiedzi, to dzieci mają lepszą pamięć i osiągają w szkole lepsze wyniki. Warto zatem zachęcać dzieci do opowiadania różnych historii i w miarę możliwości ułatwiać im to właśnie przy pomocy skarbów przywiezionych z rozmaitych podróży i wypraw. Tak jak bohater powieści W poszukiwaniu straconego czasu zaczyna wspominać swoją przeszłość pod wpływem zapachu naparu lipowego, tak my razem z dzieckiem możemy wspominać wspólnie spędzone chwile, dotykając kamień znaleziony w górach, szyszkę lub zasuszony liść przywiezione z lasu. Wszystkie takie pamiątki mogą stać się niewyczerpanym źródłem wspomnień, a co za tym idzie – opowieści.
Opowiadanie rozwija nie tylko pamięć. Możemy wykorzystać opowieści do zmiany zachowania dziecka – opowiedzieć mu, jak ładnie zachowało się jakiś czas temu. Są one też doskonałym sposobem na poprawianie humoru i pocieszanie – każdy przecież ma wspomnienia, które podnoszą go na duchu, sprawiają, że życie znów nabiera kolorów. Można nauczyć dziecko, by samodzielnie wpływało na swój nastrój właśnie poprzez przypominanie sobie takich dobrych chwil w momentach trudnych i ciężkich. Dzieci jednak nie nauczą się tego w inny sposób, niż słuchając opowieści rodziców.
Warto stworzyć codzienny rytuał opowiadania. Przykładowo tuż przed snem, po bajce, gdy światło jest już zgaszone, można opowiadać, zwłaszcza małemu dziecku (w wieku poniżej trzech lat), o tym, co wydarzyło się w ciągu dnia – o rzeczach dobrych, wartych pamiętania, ale i o złych, z których trzeba wyciągnąć wnioski. Pamiętać jednak należy, że nie powinno to być wypominanie błędów popełnionych przez dziecko w ciągu dnia ani katalog porażek. Celem opowiadania nie ma być przygnębienie dziecka. Chodzi o podsumowanie dnia – gromadzenie pozytywnych wspomnień i nauk wynikających ze zdarzeń nieprzyjemnych.
Zapamiętaj - Działanie dziecięcej pamięci można wspierać poprzez:
- powtarzanie, czyli pozwalanie dziecku na wielokrotne obcowanie z tym, co ma ono zapamiętać – obrazkiem, wierszem itp.;
- gromadzenie pamiątek – fotografii, kamieni, liści itp. – i powracanie do nich, rozmawianie o wydarzeniach, które przypominają;
- opowieści – zarówno opowiadanie dziecku o jego przeszłości, jak i skłanianie go do przypominania sobie wydarzeń, w których uczestniczyło.
Fragment rozdziału 11 pt.: "Rozwój pamięci i wspomnienia"
Autorzy: Natalia i Krzysztof Minge
Wydawnictwo: Edgard
Seria wydawnicza: Samo Sedno
Artykuły Kultura
PANNA 24.08 - 22.09. Panny są bardzo bystre, mądre i racjonalne. Większość ich poczynań poprzedzona jest wieloma przemyśleniami i próbą racjonalnego podejścia do sprawy. Panna zawsze wszystko ...
Zabawa z dzieckiem może być świetną przygodą dzięki konsoli Xbox 360 i sensorowi Kinect, który pozwala zeskanować się i wcielić w jedną z postaci w wirtualnym świecie.
Zainteresowanie dzieci naszą planetą jest całkowicie naturalne. W związku z tym warto od najmłodszych lat zadbać o ich świadomość ekologiczną . W tym celu pomocne są programy edukacyjne. Dwa z ...
Targi odbędą się 25-26 lutego 2012 roku w Warszawie w Centrum Wystawienniczym EXPO XXI przy ul. Prądzyńskiego 12/14 w hali nr.3. Głównym założeniem targów „Świat Dziecka” jest zgromadzenie w ...
W tym kurniku na pewno nie mieszkają zwyczajne kurczaki . Tu jajka bywają mądrzejsze od kury i nikt nie pisze jak kura pazurem! Od czasu do czasu wpadnie tylko jakaś kaczka… dziennikarska. Ta ...
Najnowsza książka popularnej autorki dziecięcej pani Renaty Piątkowskiej jest zbiorem dziesięciu zabawnych i pouczających opowiadań. Bohaterami poszczególnych historii są kilkuletnie dzieciaki ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Kalendarz Fasolki”. §1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem Konkursu ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Nieprawdziwy świat”. §1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem Konkursu ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie „Nadaj imię Misiowi Parenting.pl”. §1 Postanowienia ogólne 1. ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Opowiadanie Wigilijne”. §1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Jak twój Maluch świętuje Boże Narodzenie?” §1 Postanowienia ogólne 1. ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Co robisz, gdy Twoje dziecko ma gorączkę?”. §1 Postanowienia ogólne 1. ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Przygoda ze smakami w ciąży”. §1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem ...
Podobno niektórzy nauczyciele nie wyobrażają już sobie szkoły bez książek o Kubie i Bubie . Dzieci także. Bo najprzyjemniej uczyć się z uśmiechem na twarzy. A jeszcze przyjemniej chichotać, nie ...
ABC chorób wieku dziecięcego jest to praktyczne kompendium chorób i problemów zdrowotnych występujących u dzieci, przeznaczone dla rodziców i opiekunów. W pierwszej części książki znajdują się ...
Poznajcie Oskara Pilla. Nie ma czarodziejskiej różdżki, nie potrafi latać na miotle, ale umie wejść w głąb ludzkiego ciała! A gdyby możliwa była podróż do wnętrza ludzkiego ciała? Wewnątrz grubych ...
Nieprawdziwy świat porusza problem niekontrolowanego przez rodziców uczestnictwa dzieci w grach on line. Królewna Amelia ulega fascynacji niezwykle interesującą grą komputerową . Dzięki ...
Justyna Steczkowska wyłoniła najlepszych młodych projektantów mody Jury pod przewodnictwem wokalistki i ikony stylu Justyny Steczkowskiej wyłoniło najlepsze prace w konkursie " Letnia kolekcja ...
Od dziecka w wieku przedszkolnym zaczyna się sporo wymagać. Musi nauczyć się samodzielnie jeść, ubierać, bawić się z rówieśnikami, a także przez chwilę zająć się samo sobą. Z jednej strony, by ...
Z jakiegoś powodu wielu rodziców jest przekonanych, że dzieci nie powinno się zabierać w inne miejsca niż place zabaw i piaskownice, a na wakacje należy jechać z nimi nad morze, by miały jeszcze ...
Jak wprowadzać w świat matematyki dzieci starsze? Gdy dziecko kończy trzeci rok życia, traci możliwość łatwego i szybkiego opanowywania matematyki intuicyjnej. Nie jest to jednak powód, by ...
Jak czytać dzieciom książki? Najważniejsze, by to, co czytamy dziecku, było dla niego interesujące. I nie chodzi tu tylko o treść lektury, lecz również o sposób, w jaki czytamy. Nie wolno nam ...
Zielona Sowa jest jedynym wydawcą w Polsce książek o zwierzętach dla dzieci angielskiej pisarki Holly Webb . Od dwóch lat seria „Zaopiekuj się mną” cieszy się ogromną popularnością wśród ...
Dzielni rycerze, nadobne panny i tajemnice średniowiecznego zamku – te tematy rozpalają wyobraźnię wielu młodych ludzi. Dzięki książce Rycerze czytelnik ma niepowtarzalną okazję poznać z bliska ...
Kolejne spotkanie z cyklu " Myszka Norka wybiera zawód " już 24 listopada o godz. 17.00 jak zawsze w Bibliotece dla Dzieci i Młodzieży nr 21 przy al. Solidarności 90 (budynek Ratusza Wola). Naszym ...
Seria „ Disney. Przygoda z czytaniem ” powstała z myślą o początkujących czytelnikach. Autorzy książek przygotowali cztery tytuły, które nie tylko pomogą w nauce czytania , ale też wzbogacą ...
Wampirek Rydygier, najlepszy przyjaciel Antosia, ma dopiero sto czterdzieści sześć lat i z racji młodego wieku nie odczuwa jeszcze pragnienia krwi. Zbliża się Wigilia , na którą Antoś postanawia ...
17 listopada o godz. 17.00 zapraszamy na kolejny bezpłatny pokaz Kina Myszki Norki , tym razem pod tytułem „Przygody Muminków cz. II”, jak zawsze w kinie Alchemia przy ul. Jezuickiej 4 w ...
W baśniach i legendach znajduje się cudowna kraina fantazji , gdzie ludziom pomagają wróżki, a dobro zwycięża zło. Cuda dzieją się w tajemniczych odległych krainach, ale także i na ...
Targi odbędą się w dniach 3-6 listopada. Na stoisku A44 będzie można zapoznać się z nowościami wydawniczymi proponowanymi przez Zieloną Sowę oraz na spotkać się z autorami. Harmonogram Targów: ...
O brzydkich wyrazach, cukierkowej diecie i o innych sprawach, co ciekawią dzieci. Bajki i piosenki do czytania i słuchania „Bajkowa Drużyna” to pięknie i oryginalnie wydana, kolorowa, pełna ...
Święta za nami. Koniec siedzenia przy suto zastawionym stole, bezkarnego objadania się pysznościami. Mija czas spokoju i refleksji. Wielkimi krokami zbliża się Nowy Rok, a wraz z nim zabawa i ...
W Irlandii zarówno same święta, jak i przygotowania do nich, mają wyjątkowo religijny charakter. Chyba jeszcze bardziej niż w Polsce. Religijny, a jednocześnie bardzo rodzinny. W Wigilię zazwyczaj ...
Stany Zjednoczone to zlepek różnych kultur i tradycji. Święta Bożego Narodzenia (Christmas) bywają więc obchodzone na wiele bardzo różnych sposobów, choć obecnie są już zdominowane przez komercję. ...
Pisząc o Świętach Bożego Narodzenia w Szwecji nie sposób pominąć szeroko zakrojonych przygotowań do nich. A zaczyna się je już na cztery tygodnie przed Wigilią. W pierwszą niedzielę adwentu zapala ...
Francuskie tradycje bożonarodzeniowe w dużym stopniu różną się od naszych, polskich. Być może wynika to stąd, że żyjemy w czasach skomercjalizowania świąt i we Francji coraz mniej jest miejsca na ...
Wielu mamom przyszło urodzić swoje maleństwa pod koniec ubiegłego roku, w związku z czym, pierwsze, noworoczne dni muszą spędzić w szpitalu. Podczas, gdy znajomi, rodzina delektują się Nowym ...
BLIŹNIĘTA 21.05 – 21.06. Urodzeni pod znakiem Bliźniąt są bardzo pracowici i towarzyscy oraz zdolne do przystosowania się w każdej sytuacji. Mimo pracowitości, Bliźnięta zaczynając coś, rzadko ...
Czyli jak wprowadzić dziecko w ten magiczny nastrój. Mijają już kolejne lata jak pomyślałam, że warto byłoby w przygotowania do świąt zaangażować naszą, wówczas prawie trzyletnią, córkę. Chciałam, ...
Dzień Babci i dzień Dziadka (21 i 22 stycznia) to wspaniała okazja, by zmobilizować nasze dziecko do rzucenia się w wir twórczej pracy. Nic tak nie wywoła uśmiechu na ustach kochanych Dziadków jak ...
SKORPION 24.10 - 22.11. Mimo dość groźnej nazwy tego znaku, osoby urodzone pod nim są zazwyczaj miłe i przyjemne. Zdolne w tym, co wykonują, cierpliwe z natury, jednakże nie raz zdarza im się ...
RYBY 20.02 – 20.03. Zodiakalne Ryby cechują się wielką subtelnością i empatią. Są osobami, które zawsze wiedzą, jaką drogę wybrać. Ufają sobie i sami potrafią dobrze podejmować decyzje. Potrafią ...
LEW 23.07 – 23.08. Znak ten charakteryzuje się dobrodusznością i wywieraniem dobrego wpływu na otoczenie. Osoby urodzone pod tym znakiem są ruchliwe, ambitne, dumne, wrażliwe ale i… samolubne. ...
KOZIOROŻEC 22.12. - 20.01. Koziorożec od dzieciństwa jest zorganizowany i umie dobrze zaplanować sobie czas. Charakteryzuje się sumiennością i przywiązaniem. Od maleńkości zachowuje się jak osoba ...
BARAN 21.03 – 20.04. Dziecko spod znaku Barana to istne żywe srebro. Od momentu kiedy staje na nogi, nieustannie biega. To osoba od najmłodszych lat niezależna i niesłuchająca rodziców. Woli ...
WAGA 23.09 - 23.10. Waga to znak spokoju. Z dziecka urodzonego pod tym znakiem wyrośnie na pewno osoba uczciwa i kierująca się w życiu sprawiedliwością i poczuciem równości. Zrównoważona z ...
STRZELEC 23.11- 22.12. Strzelec ma bardzo optymistyczne i łagodne podejście do życia. Jest pogodnym optymistą, pełnym wiary w ludzi, uwielbiającym towarzystwo i zarażającym swym humorem innych. ...
RAK - 22.06. – 22.07. Znak ten charakteryzuje się łagodnością. Raki są bardzo miłe, towarzyskie, cierpliwe i lubiące spokój. Są także przeważnie bardzo subtelne. Łatwo ulegają wpływom innych osób. ...
BYK 21.04- 20.05. Urodzone pod znakiem Byka dzieci są spokojne i cechują się chęcią do przebywania w bezpiecznym towarzystwie. W późniejszych relacjach z ludźmi charakteryzują się zdrowym ...
WODNIK 20.01 - 19.02. Wodnik to indywidualista. Gdy wszyscy siedzą, on stoi. Gdy wszyscy stoją, on biega. Mimo tego, a także mimo oryginalności, ma wielką potrzebę kontaktu z ludźmi. Dziecko spod ...
