Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu
Pierwszy rok życia dziecka
Pierwsze 12 miesięcy w życiu dziecka jest określane jako okres niemowlęcy. W tym czasie w organizmie dziecka zachodzą niezwykle intensywne i szybkie zmiany. Niemowlak rozwija się fizycznie, psychicznie i umysłowo. Pomimo iż w początkowym okresie niemowlęctwa dziecko przesypia większość dnia, to już po upływie kilku miesięcy zaczyna niezwykle intensywnie interesować się światem i otaczającą go rzeczywistością. Chce poruszać się i jak najwięcej poznawać. W ciągu pierwszych 12 miesięcy od urodzenia maluch wypowiada pierwsze sylaby, a następnie słowa, samodzielnie siada, raczkuje i próbuje stawiać nieśmiałe kroki. W tym okresie pojawiają się również pierwsze zęby mleczne, a dziecko przyjmuje pokarm inny niż mleko matki. Niemowlak zaczyna także rozpoznawać osoby ze swojego najbliższego otoczenia i reagować na swoje imię.Pierwszy rok dziecka miesiąc po miesiącu
Aby ułatwić śledzenie zmian w rozwoju niemowlęcia tworzone są specjalne kalendarze rozwoju niemowlęcia, które podają postępy charakterystyczne dla danego okresu. Zobacz, jak rozwija się dziecko miesiąc po miesiącu w ciągu pierwszego roku życia:- pierwszy miesiąc - dziecko w pierwszym miesiącu ma bardzo cienką i różową skórę, jego głowa wydaje się nieproporcjonalnie duża w stosunku do reszty ciała; dziecko w tym okresie kontaktuje się otoczeniem przez skórę, więc odczuwa każdy dotyk czy wzięcie na ręce; w trakcie pierwszego miesiąca maluch może przybrać na wadze ok. 500 gramów; dziecko w tym okresie silnie reaguje na bodźce, np. połaskotanie go w stopę i przesunięcie ręki w stronę palców spowoduje, że wyprostuje i napręży palce; niemowlak odwróci główkę i otworzy buzię, jeśli pogładzi się go po policzku, bo będzie przygotowywało się do karmienia - odruch ten zaniknie ok. 3-4 miesiącach życia dziecka;
- drugi miesiąc - wraz z zakończeniem pierwszego miesiąca dziecko przestaje być noworodkiem; ciało dziecka nabiera tłuszczyku i zmienia się jego pierwotne, płodowe ułożenie; dwumiesięczne dziecko położone na brzuszku potrafi już podnieść główkę i przytrzymać ją przez 10 sekund; niemowlak w tym okresie lubi patrzeć na twarze innych ludzi, potrafi już rozpoznać buzię swojej mamy, reagując na nią uśmiechem; niektóre dzieci w tym okresie zaczynają już same domagać się jedzenia, bo powiększają się ich brzuszki; pod koniec drugiego miesiąca dziecko zaczyna już wypowiadać pierwsze samogłoski;
- trzeci miesiąc - dziecko reaguje na bodźce dźwiękowe i obraca główkę w ich kierunku; trzymiesięczne dziecko bardzo chętnie poznaje swoje ciało, zaczyna dotykać brzuszka, ramion czy nóżek; niestety dziecko zaczyna wówczas wkładać palce do buzi, więc należy to hamować poprzez zakładanie skarpetek na rączki lub wkładanie smoczka do buzi - trzeba jednak robić to sporadycznie, ponieważ zbyt częste zakładanie skarpetek hamuje rozwój zdolności manualnych; u trzymiesięcznego malca można już zaobserwować głużenie (u wielu dzieci pojawia się już ono w drugim miesiącu); w czasie tego miesiąca, podobnie jak w drugim miesiącu, dziecko przybiera na wadze ok. 700 gramów;
- czwarty miesiąc – niemowlak w czwartym miesiącu staje się coraz bardziej ruchliwy, nie tylko podnosi główkę, ale także klatkę piersiową; chętnie wyciąga rączki do zabawek zawieszonych przy jego wózku czy łóżeczku, choć niemowlak w tym wieku nie potrafi jeszcze bawić się dwoma zabawkami jednocześnie; dziecko czteromiesięczne ma ustabilizowany rytm dnia – 2-3 drzemki dziennie; maluch głośno się śmieje i zaczyna wypowiadać głoski wargowe;
- piąty miesiąc - w piątym miesiącu dziecko zwiększa swoją wagę i w stosunku do masy urodzeniowej jest ona zazwyczaj dwa razy większa; długość ciała od długości w momencie urodzenia zwiększa się o ok. 10 cm; pięciomiesięczne dziecko powinno potrafić już zrobić „mostek”; wciąż nie potrafi jeszcze chwycić zabawki dwiema rękami, a jego głównym narządem poznawczym są usta; maluch zaczyna gaworzyć i wypowiadać pierwsze sylaby „ghee”, „ra”, „da”;
- szósty miesiąc - w tym miesiącu dziecko potrafi już odwrócić się na brzuch, jeśli leży na plecach i odwrotnie; z ciekawością bada swoje ciało i potrafi już odróżnić jego części od zabawek czy grzechotek; niektóre półroczne dzieci mają już pierwsze ząbki, zaczynają jeść zupki jarzynowe i soczki marchwiowe; dziecko coraz częściej gaworzy; trzeba podkreślić, że od tego momentu zaczyna się indywidualny rozwój dziecka i pojawiają się różnice między poszczególnymi dziećmi;
- siódmy miesiąc - cechą charakterystyczną tego miesiąca jest umiejętność siadania, pełzania i podciągania się do przodu; maluch potrafi już trzymać przedmiot w dwóch rękach, bawić się nim, obracać i manipulować; zdarza się, że siedmiomiesięczne dziecko potrafi już reagować na swoje imię; maluch uczy się gryźć i żuć;
- ósmy miesiąc - dziecko potrafi obracać się wokół własnej osi, samodzielnie siedzieć, choć ma problemy z utrzymaniem prostych pleców; nie potrafi jeszcze jednak chwytać zabawki opuszkami palców, a jedynie całymi rękoma; dziecko w tym wieku można uczyć klaskania i machania;
- dziewiąty miesiąc – dziecko waży ok. 6-7 kilogramów; nieraz potrafi już raczkować; maluch siedzi wyprostowany ok. minuty; może naśladować już niektóre zabawy manualne, jak np. „idzie rak nieborak”; świadomie zaczyna powtarzać sylaby, jak np. „ma-ma”; na rysunku pokazuje kotka czy pieska;
- dziesiąty miesiąc - dziesięciomiesięczny maluch jest sprawny, szybko raczkuje i siedzi wyprostowany, często ćwiczy równowagę; dziecko chętnie naśladuje gesty i mimikę osób z najbliższego otoczenia, ochoczo bawi się małymi przedmiotami;
- jedenasty miesiąc – dziecko samodzielnie wstaje i przytrzymuje się mebli; jedenastomiesięczne dziecko sprawnie raczkuje, potrafi turlać piłkę; maluch powinien już samodzielnie zjeść biszkopta lub jabłko pokrojone na ćwiartki;
- dwunasty miesiąc - waga dziecka jest średnio trzy razy większa niż w momencie narodzin; maluch posiada wówczas ok. sześć zębów; roczne dziecko stara się samodzielnie chodzić i wypowiada kilka pierwszych słów; rozpoznaje domowników i potrafi wypełniać niektóre polecenia.
Ewelina Stanios
Artykuły Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu
Niemowlę na początku komunikuje się z otoczeniem za pomocą przedwerbalnych form wyrazu. Rolę komunikatu pełnią krzyki, płacz, spojrzenia i gesty. Dopiero później pojawia się gruchanie i gaworzenie.

Noworodki w określony sposób reagują na otoczenie. O ich zachowaniu w dużej mierze decydują wrodzone odruchy, na przykład odruch ssania.
Noworodki tylko pozornie nic nie robią. Nawet tak małe dzieci stale uczą się czegoś nowego. Jak przebiega rozwój noworodków tydzień po tygodniu?
Zajęcia na basenie mogą być dla niemowlaka samą przyjemnością. W jaki sposób należy przygotować się do nauki pływania dla niemowlaków?
Dziecko (1 miesiąc) coraz bardziej interesuje się otoczeniem. Powoli może zacząć pojawiać się głużenie, czyli pierwsza faza rozwoju mowy niemowlaka. Maluch na dłuższą chwilę skupia wzrok.
Główka niemowlaka może być nieco zniekształcona ze względu na swoją elastyczność. Jest to całkowicie normalne. Szwy czaszki zrosną się około 18. miesiąca życia dziecka.
Metoda NDT-Bobath powstała w latach 40. XX wieku w Londynie. To metoda terapii autorstwa Berty i Karela Bobathów. Na czym polega stymulacja za pomocą metody Bobath?
Metoda Vojty to jeden ze sposobów fizjoterapii dzieci z neurologicznymi zaburzeniami w rozwoju psychomotorycznym. Na czym polega rehabilitacja według metody Vojty?
Zespół Downa to choroba genetyczna, którą daje się rozpoznać zaraz po urodzeniu dziecka. Jak wygląda noworodek z zespołem Downa? Jakie cechy wyglądu mogą wskazywać na mongolizm?
Niemowlę się silnie poci? Może po prostu je przegrzewasz i za ciepło ubierasz? Jeśli poza potliwością nie dostrzegasz innych objawów u dziecka, to nie ma obaw, że to krzywica.

Wielu przyszłych rodziców martwi się, czy kot i niemowlę mogą bezpiecznie żyć pod jednym dachem. Istnieją różne teorie dotyczące szkodliwego wpływu obecności kota na malca, jednak czy są prawdziwe?

Niemowlę musi nauczyć się kontaktów z psem, a pies z dzieckiem. Nie ma innego wyjścia. Jeśli zwierzę jest agresywne wobec malucha, czasami konieczna jest terapia ze specjalistą psów lub izolacja.

Rozwój emocjonalny dziecka w okresie niemowlęcym zasadza się na kształtowaniu się przywiązania do osoby dorosłej, różnicowaniu się uczuć i pierwszych kontaktach z innymi dziećmi.
Rozwój fizyczny niemowlęcia dotyczy doskonalenia wszystkich układów malucha – kostnego, mięśniowego, nerwowego, pokarmowego, oddechowego itd., co warunkuje dalszy rozwój dziecka.
Ślinienie się niemowląt jest zazwyczaj zjawiskiem całkowicie naturalnym i wiąże się z dojrzewaniem gruczołów ślinowych i nauką połykania, a czasem też z wyrzynaniem się pierwszych ząbków.
Rozwój ruchowy niemowląt obejmuje lokomocję, manipulację i podpór. Maluch uczy się siadać, wstawać, raczkować i chodzić. Rozwój motoryczny stanowi odzwierciedlenie dojrzewającego układu nerwowego.

Niespokojne niemowlęta częściej płaczą, krzyczą, nerwowo kręcą główką, mają problemy ze ssaniem piersi, krótko i płytko śpią, trudno je utulić. Jak pomóc nadpobudliwym maluchom?

Niemowlę po szczepieniu płacze, nie możesz je utulić i nie chce jeść? Taki stan potrwa pewnie kilka dni, ale ustąpi i maluszek powróci do pełni sił. Taka reakcja na szczepienie jest całkiem naturalna.
Rozwój motoryczny niemowląt obejmuje pionizację ciała, panowanie nad postawą, doskonalenie umiejętności lokomocji, chwytania i manipulacji przedmiotami.

Całościowe zaburzenia rozwoju, takie jak zespół Retta, autyzm wczesnodziecięcy, zespół Aspergera oraz dziecięce zaburzenie dezintegracyjne, rozpoznaje się u dzieci już na wczesnym etapie życia.

