Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Kalendarze i podręczniki, które podają, jak przebiega rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu, pozwalają rodzicom oceniać postępy swoich pociech i wstępnie diagnozować zaburzenia rozwojowe. Pierwszy rok życia dziecka jest bowiem okresem niezwykle intensywnych zmian, które pojawiają się z tygodnia na tydzień. W okresie niemowlęcym dziecko przekształca się z maleńkiego noworodka, który może spać nawet 23 godziny na dobę w niemowlaka, który wypowiada już pierwsze słowa i rozumie proste polecenia rodziców.

Pierwszy rok życia dziecka

Pierwsze 12 miesięcy w życiu dziecka jest określane jako okres niemowlęcy. W tym czasie w organizmie dziecka zachodzą niezwykle intensywne i szybkie zmiany. Niemowlak rozwija się fizycznie, psychicznie i umysłowo. Pomimo iż w początkowym okresie niemowlęctwa dziecko przesypia większość dnia, to już po upływie kilku miesięcy zaczyna niezwykle intensywnie interesować się światem i otaczającą go rzeczywistością. Chce poruszać się i jak najwięcej poznawać. W ciągu pierwszych 12 miesięcy od urodzenia maluch wypowiada pierwsze sylaby, a następnie słowa, samodzielnie siada, raczkuje i próbuje stawiać nieśmiałe kroki. W tym okresie pojawiają się również pierwsze zęby mleczne, a dziecko przyjmuje pokarm inny niż mleko matki. Niemowlak zaczyna także rozpoznawać osoby ze swojego najbliższego otoczenia i reagować na swoje imię.

Pierwszy rok dziecka miesiąc po miesiącu

Aby ułatwić śledzenie zmian w rozwoju niemowlęcia tworzone są specjalne kalendarze rozwoju niemowlęcia, które podają postępy charakterystyczne dla danego okresu. Zobacz, jak rozwija się dziecko miesiąc po miesiącu w ciągu pierwszego roku życia:
  • pierwszy miesiąc - dziecko w pierwszym miesiącu ma bardzo cienką i różową skórę, jego głowa wydaje się nieproporcjonalnie duża w stosunku do reszty ciała; dziecko w tym okresie kontaktuje się otoczeniem przez skórę, więc odczuwa każdy dotyk czy wzięcie na ręce; w trakcie pierwszego miesiąca maluch może przybrać na wadze ok. 500 gramów; dziecko w tym okresie silnie reaguje na bodźce, np. połaskotanie go w stopę i przesunięcie ręki w stronę palców spowoduje, że wyprostuje i napręży palce; niemowlak odwróci główkę i otworzy buzię, jeśli pogładzi się go po policzku, bo będzie przygotowywało się do karmienia - odruch ten zaniknie ok. 3-4 miesiącach życia dziecka;
  • drugi miesiąc - wraz z zakończeniem pierwszego miesiąca dziecko przestaje być noworodkiem; ciało dziecka nabiera tłuszczyku i zmienia się jego pierwotne, płodowe ułożenie; dwumiesięczne dziecko położone na brzuszku potrafi już podnieść główkę i przytrzymać ją przez 10 sekund; niemowlak w tym okresie lubi patrzeć na twarze innych ludzi, potrafi już rozpoznać buzię swojej mamy, reagując na nią uśmiechem; niektóre dzieci w tym okresie zaczynają już same domagać się jedzenia, bo powiększają się ich brzuszki; pod koniec drugiego miesiąca dziecko zaczyna już wypowiadać pierwsze samogłoski;
  • trzeci miesiąc - dziecko reaguje na bodźce dźwiękowe i obraca główkę w ich kierunku; trzymiesięczne dziecko bardzo chętnie poznaje swoje ciało, zaczyna dotykać brzuszka, ramion czy nóżek; niestety dziecko zaczyna wówczas wkładać palce do buzi, więc należy to hamować poprzez zakładanie skarpetek na rączki lub wkładanie smoczka do buzi - trzeba jednak robić to sporadycznie, ponieważ zbyt częste zakładanie skarpetek hamuje rozwój zdolności manualnych; u trzymiesięcznego malca można już zaobserwować głużenie (u wielu dzieci pojawia się już ono w drugim miesiącu); w czasie tego miesiąca, podobnie jak w drugim miesiącu, dziecko przybiera na wadze ok. 700 gramów;
  • czwarty miesiąc – niemowlak w czwartym miesiącu staje się coraz bardziej ruchliwy, nie tylko podnosi główkę, ale także klatkę piersiową; chętnie wyciąga rączki do zabawek zawieszonych przy jego wózku czy łóżeczku, choć niemowlak w tym wieku nie potrafi jeszcze bawić się dwoma zabawkami jednocześnie; dziecko czteromiesięczne ma ustabilizowany rytm dnia – 2-3 drzemki dziennie; maluch głośno się śmieje i zaczyna wypowiadać głoski wargowe;
  • piąty miesiąc - w piątym miesiącu dziecko zwiększa swoją wagę i w stosunku do masy urodzeniowej jest ona zazwyczaj dwa razy większa; długość ciała od długości w momencie urodzenia zwiększa się o ok. 10 cm; pięciomiesięczne dziecko powinno potrafić już zrobić „mostek”; wciąż nie potrafi jeszcze chwycić zabawki dwiema rękami, a jego głównym narządem poznawczym są usta; maluch zaczyna gaworzyć i wypowiadać pierwsze sylaby „ghee”, „ra”, „da”;
  • szósty miesiąc - w tym miesiącu dziecko potrafi już odwrócić się na brzuch, jeśli leży na plecach i odwrotnie; z ciekawością bada swoje ciało i potrafi już odróżnić jego części od zabawek czy grzechotek; niektóre półroczne dzieci mają już pierwsze ząbki, zaczynają jeść zupki jarzynowe i soczki marchwiowe; dziecko coraz częściej gaworzy; trzeba podkreślić, że od tego momentu zaczyna się indywidualny rozwój dziecka i pojawiają się różnice między poszczególnymi dziećmi;
  • siódmy miesiąc - cechą charakterystyczną tego miesiąca jest umiejętność siadania, pełzania i podciągania się do przodu; maluch potrafi już trzymać przedmiot w dwóch rękach, bawić się nim, obracać i manipulować; zdarza się, że siedmiomiesięczne dziecko potrafi już reagować na swoje imię; maluch uczy się gryźć i żuć;
  • ósmy miesiąc - dziecko potrafi obracać się wokół własnej osi, samodzielnie siedzieć, choć ma problemy z utrzymaniem prostych pleców; nie potrafi jeszcze jednak chwytać zabawki opuszkami palców, a jedynie całymi rękoma; dziecko w tym wieku można uczyć klaskania i machania;
  • dziewiąty miesiąc – dziecko waży ok. 6-7 kilogramów; nieraz potrafi już raczkować; maluch siedzi wyprostowany ok. minuty; może naśladować już niektóre zabawy manualne, jak np. „idzie rak nieborak”; świadomie zaczyna powtarzać sylaby, jak np. „ma-ma”; na rysunku pokazuje kotka czy pieska;
  • dziesiąty miesiąc - dziesięciomiesięczny maluch jest sprawny, szybko raczkuje i siedzi wyprostowany, często ćwiczy równowagę; dziecko chętnie naśladuje gesty i mimikę osób z najbliższego otoczenia, ochoczo bawi się małymi przedmiotami;
  • jedenasty miesiąc – dziecko samodzielnie wstaje i przytrzymuje się mebli; jedenastomiesięczne dziecko sprawnie raczkuje, potrafi turlać piłkę; maluch powinien już samodzielnie zjeść biszkopta lub jabłko pokrojone na ćwiartki;
  • dwunasty miesiąc - waga dziecka jest średnio trzy razy większa niż w momencie narodzin; maluch posiada wówczas ok. sześć zębów; roczne dziecko stara się samodzielnie chodzić i wypowiada kilka pierwszych słów; rozpoznaje domowników i potrafi wypełniać niektóre polecenia.
Należy jednak pamiętać, że każde dziecko rozwija się inaczej, a każdy kalendarz rozwoju dziecka podaje przeciętne zmiany charakterystyczne dla danego okresu, które jednak nie muszą być tożsame z postępami twojego maluszka.

Ewelina Stanios

Artykuły Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Niemowlę na początku komunikuje się z otoczeniem za pomocą przedwerbalnych form wyrazu. Rolę komunikatu pełnią krzyki, płacz, spojrzenia i gesty. Dopiero później pojawia się gruchanie i gaworzenie.

Rozwój dziecka w pierwszym roku życia przebiega najdynamiczniej – różnica między rocznym brzdącem a noworodkiem jest ogromna. Zmiany dotyczą każdej sfery rozwoju – motorycznej, psychicznej i społecznej.

Główka niemowlaka może być nieco zniekształcona ze względu na swoją elastyczność. Jest to całkowicie normalne. Szwy czaszki zrosną się około 18. miesiąca życia dziecka.

Metoda NDT-Bobath powstała w latach 40. XX wieku w Londynie. To metoda terapii autorstwa Berty i Karela Bobathów. Na czym polega stymulacja za pomocą metody Bobath?

Metoda Vojty to jeden ze sposobów fizjoterapii dzieci z neurologicznymi zaburzeniami w rozwoju psychomotorycznym. Na czym polega rehabilitacja według metody Vojty?

Zespół Downa to choroba genetyczna, którą daje się rozpoznać zaraz po urodzeniu dziecka. Jak wygląda noworodek z zespołem Downa? Jakie cechy wyglądu mogą wskazywać na mongolizm?

Niemowlę się silnie poci? Może po prostu je przegrzewasz i za ciepło ubierasz? Jeśli poza potliwością nie dostrzegasz innych objawów u dziecka, to nie ma obaw, że to krzywica.

Niemowlę się poci, a ty nie wiesz, co odpowiada za mokry kark i główkę? Zastanawiasz się, czy dziecko nie jest przypadkiem za ciepło ubrane, a może w domu jest zbyt gorąco i duszno, bo akurat nastał sezon grzewczy?

Wielu przyszłych rodziców martwi się, czy kot i niemowlę mogą bezpiecznie żyć pod jednym dachem. Istnieją różne teorie dotyczące szkodliwego wpływu obecności kota na malca, jednak czy są prawdziwe?

Pozytywny wynik testu ciążowego nie oznacza konieczności pożegnania się z kotem. Wielu ludzi, w tym znajomi, sąsiedzi, a czasem nawet lekarze, twierdzi, że dziecko i kot nie powinny mieszkać razem pod jednym dachem.

Niemowlę musi nauczyć się kontaktów z psem, a pies z dzieckiem. Nie ma innego wyjścia. Jeśli zwierzę jest agresywne wobec malucha, czasami konieczna jest terapia ze specjalistą psów lub izolacja.

Niemowlę i pies – czy to dobrana para? Jeśli pod jednym dachem mieszka mały szkrab i czworonożny pupil, czasami bywa nieprzyjemnie, a niekiedy wręcz przeciwnie: zupełna sielanka i obustronna przyjaźń. Gdy trzymasz psa w domu, pamiętaj o codziennym utrzymywaniu porządku.

Rozwój emocjonalny dziecka w okresie niemowlęcym zasadza się na kształtowaniu się przywiązania do osoby dorosłej, różnicowaniu się uczuć i pierwszych kontaktach z innymi dziećmi.

Rozwój fizyczny niemowlęcia dotyczy doskonalenia wszystkich układów malucha – kostnego, mięśniowego, nerwowego, pokarmowego, oddechowego itd., co warunkuje dalszy rozwój dziecka.

Ślinienie się niemowląt jest zazwyczaj zjawiskiem całkowicie naturalnym i wiąże się z dojrzewaniem gruczołów ślinowych i nauką połykania, a czasem też z wyrzynaniem się pierwszych ząbków.

Rozwój ruchowy niemowląt obejmuje lokomocję, manipulację i podpór. Maluch uczy się siadać, wstawać, raczkować i chodzić. Rozwój motoryczny stanowi odzwierciedlenie dojrzewającego układu nerwowego.

Rozwój ruchowy niemowlęcia to jedna z głównych sfer rozwoju malucha, na podstawie której wnioskuje się o prawidłowościach bądź odchyleniach od norm rozwojowych.

Niespokojne niemowlęta częściej płaczą, krzyczą, nerwowo kręcą główką, mają problemy ze ssaniem piersi, krótko i płytko śpią, trudno je utulić. Jak pomóc nadpobudliwym maluchom?

Niespokojne niemowlę to przyczyna frustracji i utraty wiary rodziców we własne zdolności w opiece nad malcem.

Niemowlę po szczepieniu płacze, nie możesz je utulić i nie chce jeść? Taki stan potrwa pewnie kilka dni, ale ustąpi i maluszek powróci do pełni sił. Taka reakcja na szczepienie jest całkiem naturalna.

Rozwój motoryczny niemowląt obejmuje pionizację ciała, panowanie nad postawą, doskonalenie umiejętności lokomocji, chwytania i manipulacji przedmiotami.

W pierwszym roku życia dziecko bardzo intensywnie się rozwija. Wzrost zwiększa się o 50%, a waga podwaja po około trzech-czterech miesiącach życia. Okres między piątym a siódmym miesiącem jest określany mianem „fizjologicznych urodzin”.

Całościowe zaburzenia rozwoju, takie jak zespół Retta, autyzm wczesnodziecięcy, zespół Aspergera oraz dziecięce zaburzenie dezintegracyjne, rozpoznaje się u dzieci już na wczesnym etapie życia.

Mózgowe porażenie dziecięce to złożona jednostka chorobowa, która objawia się trwałym uszkodzeniem mózgu dziecka.

Dziecku niepełnosprawnemu nie wystarcza zapewnienie tylko terapii, rehabilitacji i odpowiedniego kształcenia. Dziecko niepełnosprawne, jak każdy maluch, a może nawet bardziej, potrzebuje miłości.

Napięcie mięśniowe u niemowląt jest bardzo ważne w procesie rozwoju funkcji motorycznych. Jeśli tonus mięśniowy jest zbyt słaby lub zbyt mocny, mogą pojawić się zaburzenia rozwoju ruchowego.

Jakie zachowania mogą sugerować ADHD u niemowląt? Płacz, brak snu, nadmierna gestykulacja, problemy z zaśnięciem. Nie zawsze jednak są to sygnały wskazujące na nadpobudliwość psychoruchową.