Porażenie mózgowe niemowląt

Mózgowe porażenie dziecięce jest bardzo złożoną jednostką chorobową i dotyka dwojga dzieci na tysiąc urodzonych. Choroba ta oznacza trwałe, lecz niepostępujące uszkodzenie mózgu na różnym etapie rozwoju w życiu prenatalnym lub krótko po urodzeniu. Jednakże nie jest łatwo rozpoznać na samym początku, że mamy do czynienia z tym schorzeniem. Zależy to od stopnia uszkodzenia mózgu i wieku dziecka.

Objawy mózgowego porażenia u niemowląt

Rodzice powinni zwrócić szczególną uwagę na to, czy ich maluch potrafi sprawnie ssać pokarm, czy jego napięcie mięśniowe szyi i tułowia jest prawidłowe, czy na poszczególnych etapach rozwoju dziecko rozwija się zgodnie z normami, czyli na przykład podnosi główkę, bawi się swoimi stopami, przewraca się na bok, raczkuje etc. To, co powinno bezwzględnie zaniepokoić i skłonić cię do wizyty u specjalisty to każde zachowanie twojego dziecka, które ze względu na normy, jest opóźnione w stosunku do zachowania równolatków malucha:
  • Obniżone napięcie mięśni szyi i tułowia. Dziecko odgina się nienaturalnie, ma trudności z utrzymaniem główki lub z jej odwracaniem.
  • Dziecko ma trudności z poruszaniem nóżkami lub rączkami, nie potrafi utrzymać w rączkach przedmiotów, jego ruchy są nieskoordynowane.
  • Dziecko przejawia od początku trudności ze ssaniem i połykaniem pokarmów płynnych, często się krztusi albo nie domyka buzi i pokarm wylewa się, zanim maluch go połknie. To samo można zaobserwować podczas podawania stałych pokarmów.
  • Różnego rodzaju braki w zachowaniu dziecka, takie jak brak prób siadania, pełzania, raczkowania, stawania na nóżkach i chodzenia czy pierwszych wokalizacji, a przy tym występujące dodatkowo zachowania niepożądane, takie jak drgawki, są powodem do bezwzględnej konsultacji z neurologiem dziecięcym.

Leczenie mózgowego porażenia dziecięcego

Mózgowe porażenie dziecięce jest chorobą, która występuje pod różnymi postaciami, w zależności od stopnia uszkodzenia mózgu i rodzaju widocznych zaburzeń. Jest jednak takim schorzeniem, które można leczyć, rehabilitując dziecko wielopłaszczyznowo, aby je w jak największym stopniu usprawnić. Niestety nie da się całkiem wyleczyć mózgowego porażenia dziecięcego, a stopień uszkodzenia mózgu determinuje stopień uzyskanej w rehabilitacji sprawności.
  • Porażenie obustronne kończyn oznacza, że chodzenie jest utrudnione, a w wielu wypadkach niemożliwe. Porażenie połowicze dotyczy tylko jednej strony ciała, po której będą występować kłopoty, choćby w obrębie koordynacji ruchowej. Z kolei porażenie o postaci móżdżkowej charakteryzuje się występowaniem drżenia podczas wykonywania ruchów. Istnieje także postać pozapiramidowa mózgowego porażenia dziecięcego a jej charakterystycznym znakiem rozpoznawczym są mimowolne ruchy ciała i mimika twarzy, czyli tiki.
  • Dzieci cierpiące na inny rodzaj porażenia – porażenie czterokończynowe - mają także problem z mową i połykaniem pokarmów, ze względu na obniżone napięcie mięśniowe. Porażenie czterokończynowe oznacza też ogromne trudności w poruszaniu się, ale może też oznaczać, że poziom niepełnosprawności ujawnił się jedynie w ciele dziecka, natomiast jego sprawność intelektualna jest na poziomie normy. W takim wypadku gorliwa rehabilitacja i jak najlepsze usprawnianie ruchowe dziecka mogą się przyczynić do jeszcze sprawniejszego funkcjonowania intelektualnego.
Niewykluczone są też mieszane postaci choroby. Dobra diagnoza równa się wybraniu dobrej metody leczenia.

Intensywne ćwiczenia fizyczne i liczne treningi przyczyniają się do skompensowania wielu funkcji. Najlepsza jest fizjoterapia, swoista terapia ruchem, dzięki której za pomocą wielu znanych metod, takich jak: metoda Vojty, Bobath, Peto czy Ruch Rozwijający, udaje się uzyskać zadowalające efekty w usprawnianiu ciała dzieci dotkniętych porażeniem mózgowym. Dobrze stymulują też metody z wykorzystaniem zwierząt, jak hipoterapia czy dogoterapia.

mgr Anna Czupryniak
Słowa kluczowe dla artykułu

Artykuły Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Niemowlę na początku komunikuje się z otoczeniem za pomocą przedwerbalnych form wyrazu. Rolę komunikatu pełnią krzyki, płacz, spojrzenia i gesty. Dopiero później pojawia się gruchanie i gaworzenie.

Rozwój dziecka w pierwszym roku życia przebiega najdynamiczniej – różnica między rocznym brzdącem a noworodkiem jest ogromna. Zmiany dotyczą każdej sfery rozwoju – motorycznej, psychicznej i społecznej.

Noworodki w określony sposób reagują na otoczenie. O ich zachowaniu w dużej mierze decydują wrodzone odruchy, na przykład odruch ssania.

Noworodki tylko pozornie nic nie robią. Nawet tak małe dzieci stale uczą się czegoś nowego. Jak przebiega rozwój noworodków tydzień po tygodniu?

Zajęcia na basenie mogą być dla niemowlaka samą przyjemnością. W jaki sposób należy przygotować się do nauki pływania dla niemowlaków?

Dziecko (1 miesiąc) coraz bardziej interesuje się otoczeniem. Powoli może zacząć pojawiać się głużenie, czyli pierwsza faza rozwoju mowy niemowlaka. Maluch na dłuższą chwilę skupia wzrok.

Główka niemowlaka może być nieco zniekształcona ze względu na swoją elastyczność. Jest to całkowicie normalne. Szwy czaszki zrosną się około 18. miesiąca życia dziecka.

Metoda NDT-Bobath powstała w latach 40. XX wieku w Londynie. To metoda terapii autorstwa Berty i Karela Bobathów. Na czym polega stymulacja za pomocą metody Bobath?

Metoda Vojty to jeden ze sposobów fizjoterapii dzieci z neurologicznymi zaburzeniami w rozwoju psychomotorycznym. Na czym polega rehabilitacja według metody Vojty?

Zespół Downa to choroba genetyczna, którą daje się rozpoznać zaraz po urodzeniu dziecka. Jak wygląda noworodek z zespołem Downa? Jakie cechy wyglądu mogą wskazywać na mongolizm?

Niemowlę się silnie poci? Może po prostu je przegrzewasz i za ciepło ubierasz? Jeśli poza potliwością nie dostrzegasz innych objawów u dziecka, to nie ma obaw, że to krzywica.

Niemowlę się poci, a ty nie wiesz, co odpowiada za mokry kark i główkę? Zastanawiasz się, czy dziecko nie jest przypadkiem za ciepło ubrane, a może w domu jest zbyt gorąco i duszno, bo akurat nastał sezon grzewczy?

Wielu przyszłych rodziców martwi się, czy kot i niemowlę mogą bezpiecznie żyć pod jednym dachem. Istnieją różne teorie dotyczące szkodliwego wpływu obecności kota na malca, jednak czy są prawdziwe?

Pozytywny wynik testu ciążowego nie oznacza konieczności pożegnania się z kotem. Wielu ludzi, w tym znajomi, sąsiedzi, a czasem nawet lekarze, twierdzi, że dziecko i kot nie powinny mieszkać razem pod jednym dachem.

Niemowlę musi nauczyć się kontaktów z psem, a pies z dzieckiem. Nie ma innego wyjścia. Jeśli zwierzę jest agresywne wobec malucha, czasami konieczna jest terapia ze specjalistą psów lub izolacja.

Niemowlę i pies – czy to dobrana para? Jeśli pod jednym dachem mieszka mały szkrab i czworonożny pupil, czasami bywa nieprzyjemnie, a niekiedy wręcz przeciwnie: zupełna sielanka i obustronna przyjaźń. Gdy trzymasz psa w domu, pamiętaj o codziennym utrzymywaniu porządku.

Rozwój emocjonalny dziecka w okresie niemowlęcym zasadza się na kształtowaniu się przywiązania do osoby dorosłej, różnicowaniu się uczuć i pierwszych kontaktach z innymi dziećmi.

Rozwój fizyczny niemowlęcia dotyczy doskonalenia wszystkich układów malucha – kostnego, mięśniowego, nerwowego, pokarmowego, oddechowego itd., co warunkuje dalszy rozwój dziecka.

Ślinienie się niemowląt jest zazwyczaj zjawiskiem całkowicie naturalnym i wiąże się z dojrzewaniem gruczołów ślinowych i nauką połykania, a czasem też z wyrzynaniem się pierwszych ząbków.

Rozwój ruchowy niemowląt obejmuje lokomocję, manipulację i podpór. Maluch uczy się siadać, wstawać, raczkować i chodzić. Rozwój motoryczny stanowi odzwierciedlenie dojrzewającego układu nerwowego.

Rozwój ruchowy niemowlęcia to jedna z głównych sfer rozwoju malucha, na podstawie której wnioskuje się o prawidłowościach bądź odchyleniach od norm rozwojowych.

Niespokojne niemowlęta częściej płaczą, krzyczą, nerwowo kręcą główką, mają problemy ze ssaniem piersi, krótko i płytko śpią, trudno je utulić. Jak pomóc nadpobudliwym maluchom?

Niespokojne niemowlę to przyczyna frustracji i utraty wiary rodziców we własne zdolności w opiece nad malcem.

Niemowlę po szczepieniu płacze, nie możesz je utulić i nie chce jeść? Taki stan potrwa pewnie kilka dni, ale ustąpi i maluszek powróci do pełni sił. Taka reakcja na szczepienie jest całkiem naturalna.

Rozwój motoryczny niemowląt obejmuje pionizację ciała, panowanie nad postawą, doskonalenie umiejętności lokomocji, chwytania i manipulacji przedmiotami.

W pierwszym roku życia dziecko bardzo intensywnie się rozwija. Wzrost zwiększa się o 50%, a waga podwaja po około trzech-czterech miesiącach życia. Okres między piątym a siódmym miesiącem jest określany mianem „fizjologicznych urodzin”.

Całościowe zaburzenia rozwoju, takie jak zespół Retta, autyzm wczesnodziecięcy, zespół Aspergera oraz dziecięce zaburzenie dezintegracyjne, rozpoznaje się u dzieci już na wczesnym etapie życia.

Dziecku niepełnosprawnemu nie wystarcza zapewnienie tylko terapii, rehabilitacji i odpowiedniego kształcenia. Dziecko niepełnosprawne, jak każdy maluch, a może nawet bardziej, potrzebuje miłości.

Napięcie mięśniowe u niemowląt jest bardzo ważne w procesie rozwoju funkcji motorycznych. Jeśli tonus mięśniowy jest zbyt słaby lub zbyt mocny, mogą pojawić się zaburzenia rozwoju ruchowego.

Jakie zachowania mogą sugerować ADHD u niemowląt? Płacz, brak snu, nadmierna gestykulacja, problemy z zaśnięciem. Nie zawsze jednak są to sygnały wskazujące na nadpobudliwość psychoruchową.

Autyzm wczesnodziecięcy można rozpoznać już u półrocznego dziecka. Jakie objawy autyzmu daje się zaobserwować u niemowląt?

Rehabilitacja dzieci ma za zadanie usprawnić ich codzienne życie i funkcjonowanie. Wśród najbardziej popularnych metod rehabilitacji dzieci wymienia się: NDT-Bobath, metodę Vojty i metodę Petö.

Na czym polega rehabilitacja dziecka? Rehabilitacja to proces medyczno-społeczny, który ma zmierzać do poprawy jakości życia osób niepełnosprawnych.

Pierwszy rok życia dziecka to czas wnikliwych obserwacji. W tym okresie zachodzi wiele zmian, które mogą wskazywać czy proces rozwoju przebiega bez zakłóceń.

Początkowy etap życia dziecka to czas wielkich zmian. W tym okresie rodzice poświęcają wiele uwagi dziecku, obserwując czy rozwój pociechy przebiega pomyślnie i bez zakłóceń.

12-miesięczne dziecko potrafi już samodzielnie postawić kilka kroków, choć zaraz się przewraca. Roczne dziecko świadomie wypowiada słowa „mama” i „tata” i reaguje niektóre polecenia.

11-miesięczne dziecko skupia się przede wszystkim na doskonaleniu umiejętności wstawania i chodzenia. Nie potrafi jeszcze samodzielnie się poruszać i utrzymywać pionu, ale wciąż podejmuje próby.

Dziecko 10-miesięczne sprawnie raczkuje, siedzi i próbuje samodzielnie wstawać i chodzić. Niestety, wciąż się przewraca i bez oparcia mebli czy nóg od stołu nie potrafi utrzymać pionowej pozycji.

Dziecko (6 miesiąc) to maluch, który bez problemu rozpoznaje rodziców, turla się i pełza. Warto zachęcać do przemieszczania się, aby ćwiczyło mięśnie potrzebne do raczkowania.

Dziecko (9 miesiąc) potrafi już siadać i sprawnie raczkować. Niektóre maluchy potrafią także wstawać, ale jeszcze nie chodzą. Rozumieją coraz więcej słów i zdań.

Dziecko (8 miesiąc) prawdopodobnie zaczyna raczkować, dość dobrze także siedzi. Trzeba przygotować mieszkanie na jego zwiększone umiejętności przemieszczania się i sięgania po różne przedmioty.

Dziecko (7 miesiąc) ma już kilka pierwszych ząbków. Coraz lepiej radzi sobie z pełzaniem i manipulowaniem zabawkami. Już niedługo będzie umiało samo pić z kubeczka dla niemowląt.

Dziecko (5 miesiąc) rozpoznaje już nastroje rodziców. Potrafi się już turlać i dość sprawnie idzie mu chwytanie. W tym czasie zaczyna się także ząbkowanie.

Pierwszy rok życia dziecka jest okresem intensywnego wzrostu i rozwoju. Przed wami bilanse rozwoju fizycznego, umysłowego i emocjonalnego, powtarzane kilkakrotnie w ciągu pierwszych miesięcy życia.

Kiedy tylko ujrzysz dwie kreseczki na teście, zastanawiasz się jakie będzie twoje dziecko. Czy będzie podobne do Ciebie, czy do męża, jaki będzie miało kolor oczu i barwę włosów. Zastanawiasz się czy będzie to chłopiec, czy dziewczynka. Tysiące myśli kłębi się w głowie.

Dziecko (4 miesiące) to już sprawny niemowlak. Może ważyć już dwa razy więcej niż po urodzeniu, umie głośno się śmiać i reaguje na swoje imię. Można je nosić w nosidełku.

Dziecko (3 miesiące) potrafi już unosić główkę leżąc na brzuchu i często się uśmiecha. Domaga się jedzenia 5-6 razy w ciągu doby. Na razie wystarczy mu pokarm mamy.

Dziecko (2 miesiące) to już prawie niemowlak. Rozwój bobasa jest dość szybki. Maluch potrafi wodzić wzrokiem za dźwiękami i obiektami. Pojawia się także pierwszy uśmiech dziecka.

Kalendarze i podręczniki, które podają, jak przebiega rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu, pozwalają rodzicom oceniać postępy swoich pociech i wstępnie diagnozować zaburzenia rozwojowe. ...