Prawa kobiety podczas porodu

Jakie prawa ma kobieta przebywająca w szpitalu w czasie porodu i po urodzeniu dziecka? Niewielki procent rodzących pań zna przysługujące im prawa, dlatego czasami nieświadomie godzi się na ich łamanie. Z badań przeprowadzonych przez Fundację Rodzić po Ludzku wynika niestety, że personel medyczny nadal przedkłada utarte procedury nad prawa pacjentek. Zanim trafisz na salę porodową, warto zapoznać się, jakie prawa ci przysługują i jak je egzekwować. O czym pamiętać, przebywając w szpitalu po porodzie?

Prawa ciężarnych

To, co w szpitalach zachodnich jest standardem, w Polsce niestety oznacza przywilej, za który trzeba płacić dodatkowe pieniądze. Z porodów rodzinnych uczyniono dodatkowe źródło dochodów dla szpitali, co narusza prawa kobiet do opieki ze strony bliskiej osoby. Kontrowersje budzi też procedura porodów rodzinnych, które odbywają się w salach ogólnych, gdyż godzi to w prawo do intymności rodzących kobiet. Co prawda, rezygnuje się z obowiązkowych niegdyś zabiegów, takich jak golenie krocza czy lewatywa, ale nadal narusza się prawo do godności kobiet i intymności. Wynika to głównie z braku empatii i zaniedbania. Wiele oddziałów umożliwia poród rodzinny, matki mogą mieć cały czas noworodka przy sobie, ale jednocześnie utrzymywane są wielkie sale porodowe, za poród w osobnej sali trzeba płacić, a cienkie zasłony oddzielające łóżka nie dają poczucia intymności.

Jakie prawa przysługują kobiecie w szpitalu w czasie porodu i po porodzie?

1. Prawo do informacji – masz prawo otrzymać informacje w przystępnej formie, wiedzieć, kto jest twoim lekarzem prowadzącym, pytać o wszystko, żądać wyjaśnień celowości wszystkich zabiegów i podawania leków tobie i twojemu dziecku.
2. Prawo do poszanowania godności i intymności – masz prawo być kulturalnie traktowana, odmówić obecności przy porodzie grupy studentów albo zareagować na nieprzyjemne komentarze położnej.
3. Prawo do ochrony tajemnicy lekarskiej – masz prawo, by tajemnicą lekarską objęto wszystkie fakty związane z leczeniem, twoim zdrowiem, życiem prywatnym, zawodowym, rodzinnym i seksualnym. Informacje na twój temat nie mogą być przedmiotem publicznych komentarzy.
4. Prawo do wyrażania zgody na interwencje medyczne – masz prawo zgodzić się, odmówić lub wycofać wcześniej daną zgodę na wszelkie zabiegi medyczne wykonywane na tobie i twoim maluszku. Każde działanie lekarza powinno być poprzedzone swobodnie wyrażoną przez ciebie zgodą. Nie musisz godzić się na rutynowe zabiegi, np. przebicie pęcherza płodowego, nacięcie krocza czy podanie oksytocyny. Nie musisz chcieć, by twoje dziecko było dopajane, dokarmiane albo zaszczepione w szpitalu.
5. Prawo do opieki ze strony bliskiej osoby – opieka sprawowana przez bliską osobę, np. matkę, męża czy przyjaciółkę, nie zwalnia personelu medycznego z opieki nad pacjentką. Podobnie jak system rooming-in, kiedy dziecko jest cały czas z mamą, nie uprawnia lekarzy i pielęgniarki do rezygnowania ze sprawowania opieki nad noworodkiem.
6. Prawo do kontaktu z bliskimi osobami – warunki spotkań (godziny, miejsca) z bliskimi na oddziale są określone w regulaminie oddziału. Odwiedzający powinni pamiętać jednak, by korzystając ze swojego prawa, nie naruszać prawa innych kobiet do godności i intymności – należy zachowywać się cicho i spokojnie, gdyż kobiety po porodzie potrzebują odpoczynku w czasie rekonwalescencji.
7. Prawo do wglądu w dokumentację medyczną – masz prawo na swój wniosek domagać się udostępnienia tobie pełnej dokumentacji medycznej.

Znając swoje prawa, można się domagać ich respektowania. Według danych z badań przeprowadzonych przez Fundację Rodzić po Ludzku wynika, że ciężarne za najpilniejsze uważają wprowadzenie na oddziałach położniczych takich zmian, jak: likwidacja ogólnych sal porodowych, uregulowanie kwestii udzielania zgody na interwencje medyczne, bezpłatne porody rodzinne oraz edukacja samych kobiet rodzących, jak i personelu medycznego.

psycholog Kamila Krocz