Płaskostopie

Płaskostopie to choroba stóp, która pojawia się często już w dzieciństwie. Taka deformacja stóp może jednak wystąpić także u osób dorosłych, głównie w wyniku noszenia zbyt obcisłego obuwia lub nadwagi czy otyłości. Płaskostopie to zaniknięcie jednego lub dwóch łuków w stopie, co powoduje ścisłe przyleganie stopy do podłoża. Częściej na chorobę zapadają kobiety, głównie ze względu na słabsze mięśnie stóp.

Przyczyny płaskostopia

Płaskostopie występuje u kilkuletnich dzieci. Związane jest to z pokryciem stóp tkanką tłuszczową oraz słabymi jeszcze więzadłami. W tym czasie należy więc zadbać, aby płaskostopie nie rozwinęło się bardziej w późniejszych latach. Samoistnie powinno ono ustąpić w wieku 3 lat. U osób dorosłych częściej płaskostopie występuje u kobiet ze względu na słabsze mięśnie stóp niż u mężczyzn. Kobiety często same doprowadzają do rozwinięcia się deformacji stóp, nosząc zbyt małe buty lub buty na obcasach. U mężczyzn płaskostopie wynika często z nadwagi czy otyłości. Do innych przyczyn płaskostopia należą krzywica lub długie marsze ze zbyt obciążonym plecakiem. Szczególnie narażone na pojawienie się płaskostopia są kobiety ciężarne.
Całkowicie prawidłowo rozwinięta stopa pojawia się w wieku 16 lat u dziewczynek, a 18 lat u chłopców. Jeżeli w tym czasie istnieją objawy płaskostopia, konieczne jest leczenie.

Objawy płaskostopia

Wyróżniamy dwa rodzaje płaskostopia – podłużne i poprzeczne. Płaskostopie poprzeczne objawia się poszerzeniem przodostopia. Ten typ płaskostopia często jest skutkiem noszenia nieprawidłowego obuwia. Wynika on z rozejścia się kości śródstopia. Przy tej deformacji stopy ciężar ciała opiera się na inny kościach niż normalnie, co powoduje pieczenie i ból pod podeszwą. Pojawiają się także odciski i modzele.
Płaskostopie podłużne wynika z obniżenia lub zaniku sklepienia podłużnego stopy. Można je zdiagnozować po stanie noszonego obuwia, bowiem strona wewnętrzna jest całkowicie starta. Znane jest także płaskostopie wrodzone. W tym wypadku nie zostały wykształcone w ogóle łuki w stopie.
Utrwalające się w czasie płaskostopie prowadzi do zmian zwyrodnieniowych stawów. Płaskostopiu często towarzyszą także inne deformacje. Są to np. paluchy koślawe lub palce młotkowate.

Leczenie i profilaktyka płaskostopia

Profilaktyka płaskostopia polega na unikaniu nadwagi i dbaniu o prawidłową kondycję fizyczną. Należy także dbać o prawidłowe obuwie. Musi być ono wygodne, z poszerzonym czubkiem i wyprofilowaną podeszwą. Obcas butów dla kobiet nie powinien być wyższy niż 2,5 cm.
Leczenie płaskostopia polega głównie na wykonywaniu ćwiczeń stóp. Nie są one trudne, ale muszą być wykonywane regularnie. Do takich ćwiczeń należą np.: podnoszenie woreczka lub torebki z ryżem stopą czy masowanie stopy przez turlanie piłeczki. Pomocne jest skakanie na palcach czy chodzenie na zewnętrznych częściach stóp. Chodzenie na boso natomiast powoduje większą pracę mięśni.
W przypadkach bardziej zaawansowanych stosowane są wkładki ortopedyczne lub buty ortopedyczne. Pomocna jest także kinezyterapia. W ciężkich przypadkach stosowane jest leczenie operacyjne płaskostopia.

Marta Bednarska