Plamienie w ciąży

Występowanie krwawień lub plamień we wczesnej ciąży nie zawsze musi wskazywać na obecność patologii. Zawsze jednak powinno być skonsultowane z lekarzem, który prowadzi ciążę. Specjalista zdiagnozuje powód plamienia lub krwawienia, a jeśli zajdzie taka konieczność – zastosuje odpowiednie leczenie. Silne krwawienie we wczesnych tygodniach ciąży może być oznaką poronienia albo porodu przedwczesnego. W takiej sytuacji kobieta powinna natychmiast wezwać pomoc medyczną, by lekarz mógł stwierdzić, skąd pochodzi źródło krwawienia. Oprócz zagrażającego poronienia, jego najbardziej powszechnym źródłem jest szyjka macicy lub łożysko.

Plamienie w pierwszych tygodniach ciąży

Plamienia, z którymi nie współistnieją inne objawy, nie są uważane za sytuacje naglące. W przypadku krwawień, pomoc lekarska jest niezbędna. Dwoma najczęstszymi przyczynami krwawienia w I trymestrze, które nie powinny być przedmiotem obaw, są:

•  implantacja zapłodnionej komórki jajowej w obrębie ściany macicy;
•  zmiany hormonalne w okresie, w którym powinna pojawić się miesiączka – krwawienie takie jest zazwyczaj mierne, choć czasem bywa zbliżone do normalnego krwawienia miesiączkowego.

Rzadszymi, ale jednocześnie groźniejszymi w skutkach przyczynami krwawień i plamień w pierwszym okresie ciąży, mogą być:

•  poronienie – zazwyczaj towarzyszą mu silne krwawienie, ból brzucha, a nawet wydalanie tkanek jaja płodowego. Brązowe upławy mogą wskazywać na puste jajo płodowe lub poronienie zatrzymane;
•  ciąża ektopowa (ciąża pozamaciczna) – charakteryzuje się brązowym plamieniem, miernym lub obfitym, okresowym bądź ciągłym krwawieniem, któremu towarzyszy ból brzucha lub barku;
•  ciążowa choroba trofoblastyczna (zaśniad groniasty) -  ciągłe lub nawracające brązowawe odchody (gronka) są pierwszym objawem tego schorzenia.

Krwawienie w drugim trymetrze ciąży

W drugim trymestrze ciąży plamienia pojawiają się sporadycznie i mogą wynikać z nadżerki czy drobnej infekcji. Innymi przyczynami, na które należy zwrócić uwagę są:

•  łożysko przodujące – stan, w którym łożysko znajduje się dokładnie nad szyjką macicy. W takiej sytuacji konieczne jest monitorowanie ciąży, oszczędzający tryb życia, a w razie konieczności – wykonanie cesarskiego cięcia. Zazwyczaj występuje krwawienie jasnoczerwoną krwią, któremu nie towarzyszą dolegliwości bólowe;
•  późne poronienie – objawia się różowymi odchodami we wczesnym stadium. Silne krwawienie, szczególnie gdy towarzyszą mu skurcze, z dużym prawdopodobieństwem zwiastuje, że poronienie jest nieuniknione. Późne poronienie to samoistne wydalenie płodu między końcem pierwszego trymestru a 20. tygodniem ciąży;
•  skurcze przedwczesne – skurcze pojawiające się po 20. tygodniu ciąży, ale przed 37. tygodniem ciąży, mogące być zwiastunem porodu przedwczesnego.

Krwawienie pod koniec ciąży

Jeśli krwawienie pojawiło się tuż po wizycie u ginekologa, prawdopodobnie podczas badania nastąpiło podrażnienie szyjki macicy. Podobna sytuacja może być następstwem stosunku płciowego. Niestety, plamienia w trzecim trymestrze ciąży mogą mieć również poważniejsze podłoże: 

•  oderwanie lub przedwczesne odklejenie łożyska. Najczęstszymi czynnikami mogącymi powodować odklejenie są: ciąża po 35. roku życia – szczególnie u wieloródek, palenie papierosów, nadciśnienie, krótki sznur pępowiny lub uraz spowodowany wypadkiem. W sytuacji, gdy 1/3 łożyska ulega oddzieleniu od ściany macicy, stwarza to zagrożenie życia płodu;
•  pęknięcie macicy – może nastąpić jeszcze w czasie ciąży lub podczas porodu. Na szczęście zdarza się bardzo rzadko. Przyczyną może być nieprawidłowe położenie łożyska. Objawami pęknięcia są gwałtowne krwawienie i ostry ból brzucha. Jedynym ratunkiem dla ciężarnej jest operacja, podczas której zszywa się pękniętą ściankę;
•  odejście czopa śluzowego – może nastąpić na kilka dni przed porodem. Najczęściej śluz jest lekko podbarwiony krwią. Jest to zjawisko zupełnie naturalne i niegroźne dla życia matki i płodu.

Należy pamiętać, że odróżnienie realnego zagrożenia ciąży i życia od błahej przyczyny należy do lekarza przyszłej mamy. Powinna zgłosić się do niego w każdym przypadku krwawienia lub plamienia z dróg rodnych w ciąży.

Anna Liszewska