Pisanki
Historia wielkanocnego jajka
Jak niejedna tradycja wiązana obecnie z chrześcijaństwem, zdobienie jaj ma swe źródła w pogańskich praktykach. Korzeniami sięga nawet 5000 lat wstecz (tak datuje się pisanki znalezione w Asyrii). Znali je starożytni Egipcjanie, Chińczycy, Rzymianie i Persowie. Najprawdopodobniej to tym ostatnim zawdzięczamy wprowadzenie pisanek do kultury chrześcijańskiej. Nasza rodzima, najstarsza pisanka datowana jest na X wiek i została znaleziona w okolicach Opola.
Jak zrobić pisanki?... »
Te najstarsze były przyozdabiane „magicznymi” symbolami. Nie były dekoracją. Miały odstraszać złe moce, stać na straży domostw, szczęścia i zdrowia ich mieszkańców. Zapewniały urodzaj, płodność, powodzenie w miłości. Chroniły przed urokami. Zakopywano je przy wejściach do domu i do pozostałych budynków gospodarczych. Dawano je zwierzętom, by były zdrowe i płodne. W wodzie, w której były skorupki pisanek, myto noworodka, co miało zapewnić mu zdrowie.
Pokruszone skorupki rozsypywano na strzechach, by chronić dom przed uderzeniem pioruna. Pisanki miały ścisły związek z wiosennym przesileniem oraz pogańską tradycją święta zmarłych (zwyczaj składania ich na grobach spotykany jest współcześnie). Jajko od zawsze symbolizowało siłę życiową, chaos, wszechświat, odrodzenie. Jest symbolem nieśmiertelności, nieprzemijalności. Z nim wiązano mity dotyczące narodzenia świata. Choć teraz nie wyobrażamy sobie Wielkanocy bez jajka, kościół początkowo za wszelką cenę chciał „wiosenne” pisanki wyrugować.
Wielkanoc nałożyła się na czas pogańskich obrzędów związanych ze zwycięstwem wiosny nad zimą (życia nad śmiercią). Tym samym została skonfrontowana z pogańskimi obrzędami okresu przesilenia wiosennego, których częścią były właśnie symbolicznie malowane jajka. Oczywiście nie było to pożądane. Zakazano więc spożywania jaj w okresie wielkanocnym. Jak widać na niewiele się to zdało. W XII wieku zakaz cofnięto. Zwyczaj przetrwał. Został przystosowany do potrzeb religii chrześcijańskiej. Jajka i owszem, ale tylko poświęcone, czyli takie, z których wygnano złego ducha. Jajko, z niechcianego reliktu tradycji pogańskiej, przeistoczyło się w symbol zmartwychwstania Chrystusa, zbawienia, nieśmiertelności.
Zdobienie jaj to misterne zajęcie, wymagające niemałych zdolności plastycznych, precyzji i delikatności. W dawnej tradycji było zarezerwowane wyłącznie dla kobiet. Panowie musieli trzymać się z dala, zarówno od nich, jak i od izby, w której były malowane. Dziś największą radochę z malowania jajek mają dzieci. Nie należy więc im jej odbierać. Wręcz przeciwnie, wykorzystajmy ten zapał do wspólnego spędzenia czasu, wesołej zabawy i przemycenia kilka słów o tradycji.
Pisanki wielkanocne
W zależności od metody wybranej do ich dekoracji kolorowe jajka noszą przeróżne nazwy. Mamy:- Pisanki - do ich wykonania konieczny jest wosk i ostro zakończone narzędzie. Ostrzem nanosi się wosk na skorupkę, a później barwi się całe jajko.
- Skrobanki, Drapanki - jajko jest najpierw barwione w jednym kolorze, a później wyskrobywany jest na nim wzór.
- Kraszanki - jajka barwione na czerwono; symboliczny kolor. Podobno, gdy Maria Magdalena dowiedziała się o zmartwychwstaniu Jezusa, w domu znalazła wszystkie jajka czerwone. Obdarowała nimi Apostołów dzieląc się nowiną. Jajka te miały następnie zamienić się w ptaki i odfrunąć do nieba na znak zmartwychwstania.
- Malowanki - wielkanocne jajka malowane na jednolity kolor, inny niż czerwony.
- Naklejanki - na skorupki nakleja się papierowe wycinanki.
- Wyklejanki/Oklejanki - jajka zdobi się tworząc na nich przeróżne wzory, poprzez naklejanie traw, listków, kwiatków, papieru włóczki itp.
- Wydmuszki - najbardziej kruche ze wszystkich cudeniek. Z surowego jajka trzeba delikatnie wydmuchać zawartość, a później, jeszcze delikatniej, przyozdobić w dowolny sposób. O ile się nam nie potłuką to mogą sobie spokojnie czekać do następnych świąt, i na pewno nie zabiją nas swoim zapachem.
Dziś do kolorowania najczęściej używamy specjalnych farbek. Choć łupiny z cebuli nadal są bardzo popularne.
Coraz chętniej nalepiamy na jajka gotowe obrazki, specjalne kalkomanie. Dzieci do tworzenia swych arcydzieł używają zwykłych farb albo świecowych kredek. Co zrozumiałe, bardzo popularne jest wśród nich malowanie jajek mazakami.
Zwyczaje wielkanocne
Kolorowe jajka kurze, gęsie, kacze czy jak ktoś lubi strusie mogą być również pretekstem do zabawy. Możemy przy wielkanocnym stole rozbijać je wspólnie jedno o drugie i sprawdzać czyje jest najmocniejsze (za każde cudze rozbite możemy pobierać nagrodę, np. małe czekoladowe jajeczko). Kolorowe pisanki możemy toczyć po stole na wyścigi. Dzieci chętnie będą szukać ukrytych pisanek po domu czy ogrodzie (szczególnie, gdy będą to jajka z czekolady). Dodam, że nie jest to tradycja zaczerpnięta z filmowych perypetii Kubusia Puchatka.Pisanka była zawsze symbolem sympatii, a nawet gorącego uczucia. Kawaler obdarowywał nią wybrankę swego serca licząc na ciepłe przyjęcie i taki sam prezent dla siebie. Malowanymi jajkami obdarowywano również członków rodziny, chrzestne dzieci, przyjaciół, by okazać im w ten sposób swą sympatię i życzliwość.
Szczególnym i bardzo ważnym momentem śniadania wielkanocnego jest dzielenie się jajkiem ze święconki. Ma to ten sam wymiar, co dzielenie się opłatkiem w czasie Wigilii.
Aneta Stawiszyńska- Marciniak
Artykuły Kultura
PANNA 24.08 - 22.09. Panny są bardzo bystre, mądre i racjonalne. Większość ich poczynań poprzedzona jest wieloma przemyśleniami i próbą racjonalnego podejścia do sprawy. Panna zawsze wszystko ...
Zabawa z dzieckiem może być świetną przygodą dzięki konsoli Xbox 360 i sensorowi Kinect, który pozwala zeskanować się i wcielić w jedną z postaci w wirtualnym świecie.
Zainteresowanie dzieci naszą planetą jest całkowicie naturalne. W związku z tym warto od najmłodszych lat zadbać o ich świadomość ekologiczną . W tym celu pomocne są programy edukacyjne. Dwa z ...
Targi odbędą się 25-26 lutego 2012 roku w Warszawie w Centrum Wystawienniczym EXPO XXI przy ul. Prądzyńskiego 12/14 w hali nr.3. Głównym założeniem targów „Świat Dziecka” jest zgromadzenie w ...
W tym kurniku na pewno nie mieszkają zwyczajne kurczaki . Tu jajka bywają mądrzejsze od kury i nikt nie pisze jak kura pazurem! Od czasu do czasu wpadnie tylko jakaś kaczka… dziennikarska. Ta ...
Najnowsza książka popularnej autorki dziecięcej pani Renaty Piątkowskiej jest zbiorem dziesięciu zabawnych i pouczających opowiadań. Bohaterami poszczególnych historii są kilkuletnie dzieciaki ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Kalendarz Fasolki”. §1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem Konkursu ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Nieprawdziwy świat”. §1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem Konkursu ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie „Nadaj imię Misiowi Parenting.pl”. §1 Postanowienia ogólne 1. ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Opowiadanie Wigilijne”. §1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Jak twój Maluch świętuje Boże Narodzenie?” §1 Postanowienia ogólne 1. ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Co robisz, gdy Twoje dziecko ma gorączkę?”. §1 Postanowienia ogólne 1. ...
Regulamin konkursu na serwisie Parenting.pl. Niniejszy regulamin określa zasady, zakres i warunki uczestnictwa w Konkursie “Przygoda ze smakami w ciąży”. §1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem ...
Podobno niektórzy nauczyciele nie wyobrażają już sobie szkoły bez książek o Kubie i Bubie . Dzieci także. Bo najprzyjemniej uczyć się z uśmiechem na twarzy. A jeszcze przyjemniej chichotać, nie ...
ABC chorób wieku dziecięcego jest to praktyczne kompendium chorób i problemów zdrowotnych występujących u dzieci, przeznaczone dla rodziców i opiekunów. W pierwszej części książki znajdują się ...
Poznajcie Oskara Pilla. Nie ma czarodziejskiej różdżki, nie potrafi latać na miotle, ale umie wejść w głąb ludzkiego ciała! A gdyby możliwa była podróż do wnętrza ludzkiego ciała? Wewnątrz grubych ...
Nieprawdziwy świat porusza problem niekontrolowanego przez rodziców uczestnictwa dzieci w grach on line. Królewna Amelia ulega fascynacji niezwykle interesującą grą komputerową . Dzięki ...
Justyna Steczkowska wyłoniła najlepszych młodych projektantów mody Jury pod przewodnictwem wokalistki i ikony stylu Justyny Steczkowskiej wyłoniło najlepsze prace w konkursie " Letnia kolekcja ...
Od dziecka w wieku przedszkolnym zaczyna się sporo wymagać. Musi nauczyć się samodzielnie jeść, ubierać, bawić się z rówieśnikami, a także przez chwilę zająć się samo sobą. Z jednej strony, by ...
Z jakiegoś powodu wielu rodziców jest przekonanych, że dzieci nie powinno się zabierać w inne miejsca niż place zabaw i piaskownice, a na wakacje należy jechać z nimi nad morze, by miały jeszcze ...
Jak wprowadzać w świat matematyki dzieci starsze? Gdy dziecko kończy trzeci rok życia, traci możliwość łatwego i szybkiego opanowywania matematyki intuicyjnej. Nie jest to jednak powód, by ...
Powtarzanie Powtarzanie jest pierwszą strategią pamięciową, którą stosują już trzylatki . Oznacza to, że już one zauważają, że powtarzanie ułatwia im zapamiętanie danej informacji. Aby ułatwić ...
Jak czytać dzieciom książki? Najważniejsze, by to, co czytamy dziecku, było dla niego interesujące. I nie chodzi tu tylko o treść lektury, lecz również o sposób, w jaki czytamy. Nie wolno nam ...
Zielona Sowa jest jedynym wydawcą w Polsce książek o zwierzętach dla dzieci angielskiej pisarki Holly Webb . Od dwóch lat seria „Zaopiekuj się mną” cieszy się ogromną popularnością wśród ...
Dzielni rycerze, nadobne panny i tajemnice średniowiecznego zamku – te tematy rozpalają wyobraźnię wielu młodych ludzi. Dzięki książce Rycerze czytelnik ma niepowtarzalną okazję poznać z bliska ...
Kolejne spotkanie z cyklu " Myszka Norka wybiera zawód " już 24 listopada o godz. 17.00 jak zawsze w Bibliotece dla Dzieci i Młodzieży nr 21 przy al. Solidarności 90 (budynek Ratusza Wola). Naszym ...
Seria „ Disney. Przygoda z czytaniem ” powstała z myślą o początkujących czytelnikach. Autorzy książek przygotowali cztery tytuły, które nie tylko pomogą w nauce czytania , ale też wzbogacą ...
Wampirek Rydygier, najlepszy przyjaciel Antosia, ma dopiero sto czterdzieści sześć lat i z racji młodego wieku nie odczuwa jeszcze pragnienia krwi. Zbliża się Wigilia , na którą Antoś postanawia ...
17 listopada o godz. 17.00 zapraszamy na kolejny bezpłatny pokaz Kina Myszki Norki , tym razem pod tytułem „Przygody Muminków cz. II”, jak zawsze w kinie Alchemia przy ul. Jezuickiej 4 w ...
W baśniach i legendach znajduje się cudowna kraina fantazji , gdzie ludziom pomagają wróżki, a dobro zwycięża zło. Cuda dzieją się w tajemniczych odległych krainach, ale także i na ...
Targi odbędą się w dniach 3-6 listopada. Na stoisku A44 będzie można zapoznać się z nowościami wydawniczymi proponowanymi przez Zieloną Sowę oraz na spotkać się z autorami. Harmonogram Targów: ...
O brzydkich wyrazach, cukierkowej diecie i o innych sprawach, co ciekawią dzieci. Bajki i piosenki do czytania i słuchania „Bajkowa Drużyna” to pięknie i oryginalnie wydana, kolorowa, pełna ...
Święta za nami. Koniec siedzenia przy suto zastawionym stole, bezkarnego objadania się pysznościami. Mija czas spokoju i refleksji. Wielkimi krokami zbliża się Nowy Rok, a wraz z nim zabawa i ...
W Irlandii zarówno same święta, jak i przygotowania do nich, mają wyjątkowo religijny charakter. Chyba jeszcze bardziej niż w Polsce. Religijny, a jednocześnie bardzo rodzinny. W Wigilię zazwyczaj ...
Stany Zjednoczone to zlepek różnych kultur i tradycji. Święta Bożego Narodzenia (Christmas) bywają więc obchodzone na wiele bardzo różnych sposobów, choć obecnie są już zdominowane przez komercję. ...
Pisząc o Świętach Bożego Narodzenia w Szwecji nie sposób pominąć szeroko zakrojonych przygotowań do nich. A zaczyna się je już na cztery tygodnie przed Wigilią. W pierwszą niedzielę adwentu zapala ...
Francuskie tradycje bożonarodzeniowe w dużym stopniu różną się od naszych, polskich. Być może wynika to stąd, że żyjemy w czasach skomercjalizowania świąt i we Francji coraz mniej jest miejsca na ...
Wielu mamom przyszło urodzić swoje maleństwa pod koniec ubiegłego roku, w związku z czym, pierwsze, noworoczne dni muszą spędzić w szpitalu. Podczas, gdy znajomi, rodzina delektują się Nowym ...
BLIŹNIĘTA 21.05 – 21.06. Urodzeni pod znakiem Bliźniąt są bardzo pracowici i towarzyscy oraz zdolne do przystosowania się w każdej sytuacji. Mimo pracowitości, Bliźnięta zaczynając coś, rzadko ...
Czyli jak wprowadzić dziecko w ten magiczny nastrój. Mijają już kolejne lata jak pomyślałam, że warto byłoby w przygotowania do świąt zaangażować naszą, wówczas prawie trzyletnią, córkę. Chciałam, ...
Dzień Babci i dzień Dziadka (21 i 22 stycznia) to wspaniała okazja, by zmobilizować nasze dziecko do rzucenia się w wir twórczej pracy. Nic tak nie wywoła uśmiechu na ustach kochanych Dziadków jak ...
SKORPION 24.10 - 22.11. Mimo dość groźnej nazwy tego znaku, osoby urodzone pod nim są zazwyczaj miłe i przyjemne. Zdolne w tym, co wykonują, cierpliwe z natury, jednakże nie raz zdarza im się ...
RYBY 20.02 – 20.03. Zodiakalne Ryby cechują się wielką subtelnością i empatią. Są osobami, które zawsze wiedzą, jaką drogę wybrać. Ufają sobie i sami potrafią dobrze podejmować decyzje. Potrafią ...
LEW 23.07 – 23.08. Znak ten charakteryzuje się dobrodusznością i wywieraniem dobrego wpływu na otoczenie. Osoby urodzone pod tym znakiem są ruchliwe, ambitne, dumne, wrażliwe ale i… samolubne. ...
KOZIOROŻEC 22.12. - 20.01. Koziorożec od dzieciństwa jest zorganizowany i umie dobrze zaplanować sobie czas. Charakteryzuje się sumiennością i przywiązaniem. Od maleńkości zachowuje się jak osoba ...
BARAN 21.03 – 20.04. Dziecko spod znaku Barana to istne żywe srebro. Od momentu kiedy staje na nogi, nieustannie biega. To osoba od najmłodszych lat niezależna i niesłuchająca rodziców. Woli ...
WAGA 23.09 - 23.10. Waga to znak spokoju. Z dziecka urodzonego pod tym znakiem wyrośnie na pewno osoba uczciwa i kierująca się w życiu sprawiedliwością i poczuciem równości. Zrównoważona z ...
STRZELEC 23.11- 22.12. Strzelec ma bardzo optymistyczne i łagodne podejście do życia. Jest pogodnym optymistą, pełnym wiary w ludzi, uwielbiającym towarzystwo i zarażającym swym humorem innych. ...
RAK - 22.06. – 22.07. Znak ten charakteryzuje się łagodnością. Raki są bardzo miłe, towarzyskie, cierpliwe i lubiące spokój. Są także przeważnie bardzo subtelne. Łatwo ulegają wpływom innych osób. ...
BYK 21.04- 20.05. Urodzone pod znakiem Byka dzieci są spokojne i cechują się chęcią do przebywania w bezpiecznym towarzystwie. W późniejszych relacjach z ludźmi charakteryzują się zdrowym ...
