Ospa w ciąży

Ospa wietrzna może stanowić zagrożenie dla kobiet w ciąży, które w dzieciństwie na nią nie chorowały lub nie były szczepione. Ospa w czasie ciąży jest również niebezpieczna dla płodu, zwłaszcza jeśli zachorowanie nastąpi w pierwszym trymestrze. Zakażenie wirusem ospy może być przyczyną ciężkich wad wrodzonych, a nawet śmierci płodu. Infekcja w ciągu pierwszych dwudziestu tygodni ciąży może prowadzić do zespołu ospy wietrznej wrodzonej. Ciężkie wady wrodzone objawiają się: bliznami na skórze, deformacjami kończyn, wadami w obrębie oczu i defektami ośrodkowego układu nerwowego. Zachorowanie matki na ospę w ciągu pięciu dni przed porodem lub do dwóch dni po porodzie stanowi zagrożenie wystąpienia ospy wietrznej u noworodka, która nieleczona w 20% przypadków prowadzi do śmierci dziecka.

Spis treści:
  1. 1. Wirus ospy
  2. 2. Skutki ospy dla płodu  
  3. 3. Leczenie ospy w ciąży 
  4. 4. Profilaktyka ospy w ciąży

1. Wirus ospy

Wirus ospy (łac. Varicella Zoster Virus – VZV) to wirus należący do rodzaju Herpes, które są patogenne dla ludzi. Wirus VZV może być umiejscowiony w różnych tkankach ciała w postaci utajonej. W stanie uśpionym wirus nie ulega replikacji i nie wywołuje odpowiedzi zapalnej. Może się jednak uaktywniać, gdy odporność organizmu jest obniżona. Spadek odporności powoduje m.in. ciąża. Jeśli kobieta ciężarna przechodziła ospę w dzieciństwie, jest uodporniona na kolejną infekcję i nie ma powodów do obaw. Jeśli natomiast kobieta w ciąży nie chorowała nigdy wcześniej na ospę ani nie była na nią szczepiona przed zajściem w ciążę, pierwotne zakażenie VZV w ciąży może być niebezpieczne dla niej samej i dla płodu. Pierwotna infekcja wirusem Varicella Zoster klinicznie objawia się jako ospa wietrzna. Reaktywacja wirusa skutkuje natomiast półpaścem.

Ospa wietrzna to choroba wieku dziecięcego. Większość ludzi przechorowuje ospę w dzieciństwie. Jednorazowe przebycie choroby pozostawia trwałą odporność. Do infekcji dochodzi zazwyczaj podczas przebywania w jednym pokoju z osobą chorą lub przez bliski kontakt fizyczny. Jeśli kobieta ciężarna zauważa u siebie objawy ospy, takie jak wysypka skórna i problemy z oddychaniem, powinna jak najszybciej udać się do lekarza. Ospa jest zakaźna jeszcze przed wystąpieniem krostek i do pięciu dni od pojawienia się zmian na skórze. Leczenie infekcji VZV w czasie ciąży nastręcza wielu trudności, co związane jest z wieloma klinicznymi postaciami choroby.

Ospa wietrzna w ciąży skutkuje działaniami niepożądanymi zarówno u matki, jak i u płodu. U kobiety może doprowadzić do zapalenia płuc spowodowanego wirusem VZV, które leczy się zazwyczaj poprzez dożylne podawanie acyklowiru. Chociaż formalnie lek ten nie jest dopuszczony do stosowania w czasie ciąży, istnieje wiele przykładów jego użycia w celu leczenia kobiet ciężarnych i jak dotąd nie zauważono działań niepożądanych ani u matek, ani u płodów. Zazwyczaj leczenie ospy u ciężarnej przeprowadza się w warunkach domowych. Nie wolno drapać swędzących krostek, aby nie dopuścić do powstania blizn i rozsiewu wirusa. Ważny jest odpoczynek i lekkostrawna dieta. Jeśli pojawiają się objawy, takie jak: wymioty, nudności, krwawienia z dróg rodnych, ciężka wysypka skórna, problemy z oddychaniem, silne bóle głowy, konieczna jest hospitalizacja.  

2. Skutki ospy dla płodu  

Następstwa pierwotnego zakażenia ospą wietrzną w ciąży dla płodu zależą od czasu wystąpienia choroby (etapu ciąży). Ospa podczas ciążymoże skutkować takimi zagrożeniami dla dziecka, jak:

  • wrodzony zespół ospy wietrznej – rzadkie powikłanie ospy, zdarza się w około 2% przypadków ospy wietrznej, występującej u ciężarnej w ciągu pierwszych dwudziestu tygodni ciąży; wirus VZV przechodzi przez łożysko i zaraża płód; może dawać takie objawy, jak: ubytki skóry, zmiany skórne, niedorozwój ramion, szczątkowe paliczki, atrofia mózgu, małogłowie, małoocze, zapalenie tęczówki, zaćma wrodzona, uszkodzenie pęcherza moczowego i jelit, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu, opóźnienie rozwoju psychomotorycznego;
  • półpasiec dziecięcy – pierwotna infekcja VZV po dwudziestym tygodniu ciąży skutkuje półpaścem u dziecka; półpasiec rozwija się zwykle we wczesnym dzieciństwie;
  • noworodkowa ospa wietrzna – występuje wtedy, gdy zakażenie ospą wystąpi u matki pod sam koniec ciąży i dziecko rodzi się, zanim kobieta rozwija pełną odpowiedź immunologiczną i przekazuje dziecku przeciwciała; ospa wietrzna u noworodka wiąże się z dużym odsetkiem umieralności.

3. Leczenie ospy w ciąży 

Przeciwciała są zwykle produkowane przez organizm kobiety ciężarnej do siódmego dnia od momentu pojawienia się wysypki, więc noworodki urodzone siódmego dnia lub później od wystąpienia zmian skórnych u matki mają w surowicy ochronne przeciwciała anty-VZV. Tymczasem, jeżeli maluch przyjdzie na świat szybciej niż siódmego dnia, istnieje ryzyko rozwinięcia się ospy. Dziecku takiemu tuż po narodzinach powinno się podać immunoglobulinę Zoster (ZIg) w dawce 250 mg, która neutralizuje działanie wirusa w organizmie noworodka. W niektórych szpitalach praktykuje się również profilaktyczne podawanie dużych dawek acyklowiru. Nie należy rozdzielać matki i dziecka zaraz po urodzeniu, ponieważ separacja nie zmniejsza ryzyka wystąpienia ospy u maluszka. To samo dotyczy kobiet chorujących na ospę niedługo po porodzie.

4. Profilaktyka ospy w ciąży

Jednak częściej niż samo zachorowanie na ospę, problemem dla kobiety ciężarnej jest kontakt ze schorzeniem. Aby rozwiązać ten problem, należy określić status immunologiczny matki w stosunku do VZV. Jeśli kobieta chorowała wcześniej na ospę, ma zapewne odpowiednie przeciwciała we krwi i jest odporna na powtórne zakażenie. Jeśli nie ma dowodów na przebycie ospy w dzieciństwie, trzeba zbadać surowicę krwi na obecność przeciwciał anty-VZV. W przypadku ich braku, podaje się ZIg w ilości 1000 mg. To samo dotyczy przyszłych mam będących w pierwszej połowie ciąży. W ten sposób znacznie zmniejsza się prawdopodobieństwo przeniknięcia wirusa przez łożysko.

Immunoglobulinę należy podać zaraz po kontakcie z osobą zarażoną ospą – najlepiej do czterech dni od pojawienia się zagrożenia, chociaż możliwe jest także podanie ZIg do dziesiątej doby. Warto w tym czasie kontrolować rozwój płodu za pomocą badania USG. Kontakt z osobą chorą na półpaśca należy traktować tak samo, jak w przypadku narażenia na ospę. Jeśli wiesz, że nie przebyłaś ospy wietrznej w dzieciństwie, przed planowanym zapłodnieniem wykonaj szczepienie przeciw ospie – przynajmniej na miesiąc przed ciążą.

Bibliografia

  • Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A., Choroby zakaźne i pasożytnicze – epidemiologia i profilaktyka, Wydawnictwo Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ss. 221-224, ISBN 978-83-7522-010-0.
  • Wysocki J., Kędziora M., Profilaktyka ospy wietrznej, „Ordynator Leków” 2005, vol. 5, nr 11-12 (49-50).
Porozmawiaj o tym na 9 miesięcy, ciąża »

Artykuły Skurcze i bóle brzucha w ciąży

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Ból biodra w ciąży

Ból biodra w ciąży to problem bardzo wielu kobiet będących w trzecim trymestrze ciąży. Nasilenie bólu biodra jest różne: od nieprzyjemnego uczucia dyskomfortu po ból, który nie pozwala zasnąć w nocy lub chodzić. U...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Skurcze Braxtona-Hicksa

Skurcze Braxtona-Hicksa, zwane inaczej nieskoordynowaną czynnością skurczową macicy pojawiają się już po 20. tygodniu ciąży. Nie są one tak silne, jak skurcze porodowe i nie są w stanie wypchnąć dziecka z łona matki. Mięsień macicy "trenuje" w ten...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Twardniejący brzuch w ciąży

Twardniejący brzuch w ciąży to najczęściej objaw skurczów Braxtona-Hicksa. Mogą się one zacząć pojawiać już około 20. tygodnia ciąży i są one całkowicie naturalne. Jeśli twardemu brzuchowi towarzyszą inne niepokojące objawy, takie jak krwawienie z...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Ból nerki w ciąży

Ciało kobiety ciężarnej wraz z biegnącymi miesiącami zmienia się, co może wpływać na występowanie różnych nieprzyjemnych uczuć, tj. ściskanie, ból podbrzusza, nerek etc. Warto nie lekceważyć takiego bólu jak w przypadku nerki, bo...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Kał w ciąży

Kobiety w ciąży, szczególnie te nie mające jeszcze dużego doświadczenia, mają tendencję do nadmiernych obaw i poszukiwania niepokojących objawów. Często przedmiotem ich wątpliwości stają się kwestie związane z wypróżnianiem, ponieważ...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Gazy w ciąży

Gazy w ciąży i uciążliwe wzdęcia są problemem wielu przyszłych mam. Niestety, jest to dość typowa dolegliwość ciążowa, która nie jest jednak bezpośrednio wywoływana przez ciążę. Hormony ciążoweznacznie zwiększają ryzyko, że wzdęcia i gazy w ciąży...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Ból w pachwinie w ciąży

Ból brzucha może być odczuwany w każdym etapie ciąży, jednak nigdy nie powinien być lekceważony. Może on być objawem dolegliwości niosących ryzyko poronienia lub przedwczesnego porodu. Niekiedy niezbędna okaże się interwencja lekarza, jednak w...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Przepuklina w ciąży

Przepuklina to patologiczne uwypuklenie narządu wewnętrznego lub jego części. Wystąpienie przepukliny jest zwykle związane istnieniem w powłokach ciała tzw. miejsc o obniżonej oporności. Wybrzuszenie narządu powoduje namacalną masę, która może...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Drętwienie w ciąży

Drętwienie to bardzo częsta dolegliwość, pojawiająca się w ciąży około 26. tygodnia. W ciąży najczęściej cierpną i mrowią dłonie, a także nogi. Może pojawić się również zespół cieśni nadgarstka. Cierpnięcie kończyn jest wywołane obrzękami,...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Ból w pachwinie w ciąży cz. 2/2

Na bóle brzucha należy zwrócić szczególną uwagę w pierwszym trymestrze ciąży, gdyż w tym okresie występuje największe prawdopodobieństwo poronienia. Jeżeli przyszła mama cierpi na nietypowe dolegliwości, zwłaszcza bolesne, regularne...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Kłucie w boku w ciąży cz. 2/2

Kolka jelitowa wyjątkowo często prześladuje kobiety w ciąży. Dzieje się tak dlatego, że kobiety ciężarne są narażone na częste zaparcia i zatrzymywanie gazów w jelitach. Jeśli ból nie jest zbyt silny, można radzić sobie samodzielnie, za...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Owsiki w ciąży

Zakażenie owsikami polega na pojawieniu się w jelicie grubym i odbycie małych, białych pasożytów przypominających robaczki i nazywanych owsikami ludzkimi. Owsiki, podobnie jak inne robaki pasożytnicze, pobierają pokarm z organizmu nosiciela.

Zespół HELLP
Skurcze i bóle brzucha w ciąży Zespół HELLP

Zespół HELLP to seria objawów, które występują u niektórych ciężarnych kobiet. Panuje pogląd, iż zespół HELLP to wariant stanu przedrzucawkowego, ale być może jest to odrębna jednostka. Niestety, niewiele wiadomo na jego...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Zatrucia pokarmowe w ciąży

Zatrucie pokarmowe w ciąży jest szczególnie niebezpieczne, zarówno dla matki, jak i dla nienarodzonego dziecka. Układ odpornościowy kobiety w ciąży jest osłabiony po to, aby dziecko w jej ciele nie było przez niego zwalczane. Układ...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Grypa żołądkowa w ciąży

Grypa żołądkowa to bardzo powszechna choroba, która tak naprawdę nie ma nic wspólnego z klasyczną grypą. Chorobę wywołuje zwykle wirus, który atakuje układ pokarmowy i powoduje obrzęk oraz dyskomfort. Grypa żołądkowa może być...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Ból brzucha w ciąży

Ból brzucha w czasie ciąży to powszechny problem. U wielu kobiet dolegliwości bólowe nie mają poważnej przyczyny, jednak niekiedy ból jest sygnałem, którego nie wolno zlekceważyć. W żadnym wypadku nie wolno ignorować silnego...

Kłucie w boku w ciąży
Skurcze i bóle brzucha w ciąży Kłucie w boku w ciąży

Kłucie w boku w ciąży może być (i najczęściej jest!) objawem wiercenia się maluszka w brzuchu mamy. Najczęściej nie jest więc powodem do niepokoju, a wręcz przeciwnie – ruchliwy maluch to przecież zdrowy maluch. Dość częstą przyczyną kłucia w...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Ruchy płodu w ciąży

Ruchy płodu w ciąży zaczynają się bardzo wcześnie, bo około siódmego tygodnia ciąży. Matki zazwyczaj zaczynają odczuwać ruchy dziecka między 18 a 21 tygodniem ciąży. Kobiety, które są w ciąży po raz pierwszy, mogą zacząć je odczuwać...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Ból jajników w ciąży

Bóle brzucha w ciąży dla przyszłych mam są powodem niepokoju, czy z maleństwem wszystko jest w porządku. Skurcze i bóle brzucha w ciąży mogą bowiem zapowiadać poronienie albo poród przedwczesny, w zależności od wieku ciąży. Ból...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Kolka w ciąży

Kolka w ciąży daje objawy w postaci bólów brzucha, stąd przyszłe mamy często martwią się, czy przypadkiem ich ciąża nie jest zagrożona. Bóle kolkowe nie są fizjologicznymi bólami brzucha, które wynikają ze wzrostu macicy...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Biegunka w ciąży

Biegunkę mogą powodować różne, nie zawsze groźne czynniki. Często towarzyszy nam ona, gdy przeżywamy jakieś stresy. Zdarza się także z przejedzenia lub gdy przesadzimy z alkoholem. Jednak biegunka może być też objawem różnych chorób,...

Mięśniaki w ciąży
Skurcze i bóle brzucha w ciąży Mięśniaki w ciąży

Kobiety w ciąży są standardowo poddawane badaniom ginekologicznym oraz badaniu USG w celu sprawdzenia stanu zdrowia macicy i rozwijającego się płodu. Czasami w trakcie tych badań ciężarne dowiadują się o obecności mięśniaków macicy. Mięśniaki są...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Kolka nerkowa w ciąży

Kolka nerkowa to rodzaj bólu wywoływanego przez kamienie nerkowe. Są to kryształki, które powstają ze związków chemicznych znajdujących się w moczu. Kamienie nerkowe pojawiają się zwykle wtedy, gdy danego związku jest zbyt dużo w...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Skurcze macicy w ciąży

Skurcze macicy są cechą fizjologiczną kobiety ciężarnej po 20 tygodniu ciąży. Rejestracja skurczów macicy w ciąży pozwala wykryć rozpoczynający się poród, a także ocenić stan płodu w badaniu kardiotokograficznym. Skurcz macicy powoduje...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Bóle brzucha na początku ciąży

Bóle brzucha mogą towarzyszyć kobiecie w pierwszej połowie ciąży. Związane są one wówczas najczęściej z powiększaniem się płodu, a wraz z nim także macicy (jej rozciąganie). Powoduje to zwiększenie ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej.

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Gronkowiec w ciąży

Często kobiety w ciąży wpadają w panikę, gdy usłyszą, że zaraziły się bakterią gronkowca. To prawda, że bakterie te mogą doprowadzić do ciężkich powikłań, a w konsekwencji nawet do śmierci. Nic więc dziwnego, że przyszłe mamy z niepokojem obserwują...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Bóle brzucha na początku ciąży cz. 2/2

W pierwszym trymestrze jednak nie warto lekceważyć żadnych dolegliwości bólowych, ponieważ istnieje największe ryzyko poronienia. Pilnej konsultacji wymaga natomiast ból brzucha (nagły, kolkowy), któremu towarzyszą dodatkowe objawy w...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży Ból jajników w ciąży cz. 2/2

Jeśli bóle jajników są silne, punktowe, z dróg rodnych wycieka dziwna, ropna lub serowata wydzielina i występuje gorączka, najprawdopodobniej masz zapalenie jajników lub zapalenie jajowodów. Choroby te wymagają...

Ryzyko znieczulenia dokanałowegoOdtwórz wideo
Skurcze i bóle brzucha w ciąży Ryzyko znieczulenia dokanałowego

Kobieta, która spodziewa się dziecka często bardzo boi się bólu, jaki może jej towarzyszyć w czasie porodu. Jest on spowodowany tym, że dochodzi do skurczów, a do tego pojawia się 10 centymetrowe rozwarcie szyjki i rozciąganie trzonu macicy. Na ogół...

Zmiany skórne u niemowląt Ospa u niemowląt

Ospa u niemowląt zdarza się raczej rzadko, zwłaszcza gdy maluch jest karmiony piersią. Jeśli wiatrówka wystąpi u dziecka, ma zwykle łagodny przebieg i jest leczona objawowo.

Zmiany skórne u niemowląt Ospa u noworodka

Ospa u noworodka to na szczęście rzadkość. Tę wysoce zakaźną chorobę wirusową udało się w znacznym stopniu opanować. W jaki sposób można zarazić się ospą? Jak wygląda leczenie ospy?

Raport specjalny - Zadbaj o odporność dziecka zimą Ospa u dzieci

Ospa to choroba wirusowa, która obecnie jest stosunkowo rzadkim zjawiskiem. Jakie objawy wskazują na ospę u dziecka? Jak wygląda leczenie ospy u dzieci w wieku przedszkolnym?

Alarm atopowy z ospą wietrzną
Ważny temat - Nie lekceważ ospy wietrznej Alarm atopowy z ospą wietrzną

Dzieci chorujące na alergię lub astmę oraz osoby z atopią łatwiej łapią wirusy i bakterie, a także dłużej i ciężej przechodzą choroby. W dodatku każda infekcja powoduje u nich ryzyko zaostrzenia objawów alergii bądź atopii. Wiosna i jesień to szczególnie...

Ospa wietrzna u nastolatka
Ważny temat - Nie lekceważ ospy wietrznej Ospa wietrzna u nastolatka

// "); // ]]> Ospa wietrzna jest bardzo groźna dla młodzieży i dorosłych, a ryzyko wystąpienia powikłań po jej przebyciu, w tym śmierci, jest 10-20 razy większe niż u dzieci w wieku 1-4 lata. Przebieg ospy wietrznej u młodzieży i osób dorosłych...

Mam na imię Ospa - co o mnie wiesz?
Ważny temat - Nie lekceważ ospy wietrznej Mam na imię Ospa - co o mnie wiesz?

Ospa wietrzna to choroba zakaźna wywoływana przez kontakt z wirusem ospy wietrznej i półpaśca (ang. varicella-zoster virus – VZV). Wirus jest bardzo zaraźliwy – w 90% przypadków kontaktu z osobą chorą na ospę wietrzną dochodzi...

Ospa wietrzna i półpasiec Uchroń dziecko przed ospą wietrzną!

Artykuł sponsorowany Mianem ospy wietrznej określa się powszechną chorobę wirusową, która rozwija się na skutek zarażenia wirusem Varicella-Zoster. Jest to wysoce zakaźna choroba – aż w 90% przypadków osoba narażona na kontakt z chorym...

Ospa wietrzna i półpasiec
Dziecięce choroby Ospa wietrzna i półpasiec

Ospa wietrzna i półpasiec wywoływane są przez jeden wirus(VZV – Varicella zoster). Źródłem zakażenia dla człowieka jest bezpośredni kontakt z zarażona osobą. Wirus powodujący chorobę rozprzestrzenia się też bardzo łatwo wraz z prądami...

Wszystko o ciąży
Ciąża miesiąc po miesiącu Wszystko o ciąży

Decyzja o urodzeniu dziecka jest jedną z najważniejszych w życiu kobiety. Jak przygotować się do ciąży? Jakie badania wykonać? Jakie dolegliwości ciążowe mogą cię męczyć przez 9 miesięcy jej trwania?

Jak odzyskać figurę po ciąży? Odchudzanie po ciąży

Czy odchudzanie po ciąży jest dozwolone? Czy przejście na dietę tuż po porodzie jest dobrym rozwiązaniem? Jedno jest pewne. Rozpocznij aktywność fizyczną, gdy minie już czas 6 tygodni po porodzie.

Emocje w ciąży Dolegliwości w ciąży

Jesteś w ciąży! Ogarnia cię radość. Entuzjazm mogą na pewien czas przyćmić nieprzyjemne objawy: wahania nastrojów, zaparcia, senność. Jak więc cieszyć się z tego stanu, gdy ciągle mdli i boli głowa?

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij