Odczyn Coombsa

Odczyn Coombsa to inaczej odczyn antyglobulinowy bezpośredni lub test DAT. Jest to technika immunologiczna, która umożliwia wykrywanie niekompletnych, tzn. jednowartościowych, przeciwciał odpornościowych. Obok innych badań laboratoryjnych, takich jak np. odczyn aglutynacji, odczyn antyglobulinowy Coombsa może służyć do diagnozowania bardzo groźnych chorób: brucelozy i listeriozy. Nazwa tej metody laboratoryjnej pochodzi od nazwiska Robina Coombsa – jednego z odkrywców testu. Obecnie test DAT najczęściej wykonywany jest w celu diagnozy anemii hemolitycznej u noworodków, będącej skutkiem konfliktu serologicznego. 

Spis treści:
  1. 1. Cele przeprowadzania odczynu Coombsa
  2. 2. Wykorzystywanie odczynu Coombsa w medycynie 
  3. 3. Przebieg badania odczynu Coombsa

1. Cele przeprowadzania odczynu Coombsa

  • wykrycia przyczyny anemii hemolitycznej,
  • zbadania reakcji pacjenta po transfuzji krwi,
  • zdiagnozowania choroby hemolitycznej u noworodków.

Bezpośredni odczyn Coombsa przeprowadza się wtedy, gdy u pacjenta występują objawy sugerujące anemię hemolityczną, np. nieuzasadnione zmęczenie, nietypowo ciemny mocz, bóle pleców, problemy z oddychaniem w czasie wykonywania różnych czynności, żółtaczka, powiększenie śledziony. Odczyn Coombsa wykonuje się również wtedy, kiedy poziom hemoglobiny i hematokryt są bardzo niskie i wtedy, gdy pacjent ma wyżej wymienione objawy i niedawno miał przetaczaną krew.

2. Wykorzystywanie odczynu Coombsa w medycynie 

Aby przeprowadzić odczyn antyglobulinowy bezpośredni, pobierana jest próbka krwi z żyły łokciowej. W badaniu poszukuje się przeciwciał łączących się z czerwonymi krwinkami, czyli erytrocytami. Erytrocyty na powierzchni mają struktury nazywane antygenami. Każdy człowiek ma indywidualny zestaw antygenów odziedziczony po rodzicach. Jeśli jest przetaczana krew, układ immunologiczny będzie rozpoznawał jako obce te antygeny krwi dawcy, które nie występują w krwi biorcy. U osób, które miały liczne transfuzje, istnieje duże prawdopodobieństwo wytwarzania przeciwciał przeciwko erytrocytom, ponieważ zetknęli się oni z dużą ilością obcych antygenów.

Jeśli niemowlę dziedziczy antygeny ojca, których nie ma matka, jej organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała skierowane przeciw erytrocytom dziecka jeszcze przed porodem. Jest to tzw. konflikt serologiczny, który u noworodka może wywołać chorobę hemolityczną. Konflikt serologiczny zwykle nie występuje u pierwszego dziecka. Objawy choroby najczęściej ujawniają się u następnych dzieci. Zdarzają się również takie przypadki, gdy organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała przeciw własnym czerwonym krwinkom (toczeń rumieniowaty, przewlekła białaczka limfocytarna, mykoplazmoza, mononukleoza zakaźna). Są to zwykle zaburzenia autoimmunologiczne, a wytwarzane przeciwciała nazywane są autoprzeciwciałami. We wszystkich tych sytuacjach przeciwciała łączą się z erytrocytami, prowadząc do ich niszczenia. Gdy występują przeciwciała opłaszczające krwinki, erytrocyty mogą być niszczone i usuwane z krążenia znacznie szybciej niż w normalnych warunkach.

Przedwczesna destrukcja czerwonych ciałek krwi nie musi być zawsze spowodowana niedokrwistością hemolityczną. Czasami odpowiada za nią:

  • mechaniczne działanie sztucznych zastawek, które wpływają na kształt krwinek,
  • wytwarzanie nieprawidłowych erytrocytów, np. anemia sierpowata.

3. Przebieg badania odczynu Coombsa

Odczyn Coombsa polega na pośredniej aglutynacji. Do zawiesiny erytrocytów, które są związane z niekompletnymi przeciwciałami odpornościowymi, dodaje się surowicy antyglobulinowej. Surowica zawiera przeciwciała antyglobulinowe, które reagują z globulinami, czyli z niekompletnymi przeciwciałami. Dodatni wyniku testu DAT objawia się w postaci widocznych makroskopowo aglutynatów. Jeśli bezpośredni odczyn Coombsa jest dodatni, oznacza to, że na powierzchni erytrocytów przyłączone są przeciwciała. Im silniejsza reakcja testu DAT, tym więcej przeciwciał znajduje się na erytrocytach. Odczyn bezpośredni Coombsa wykrywa obecność przeciwciał, ale nie mówi nic o ich źródle i typie.

Przeciwciała przeciwko erytrocytom mogą być związane z reakcją autoimmunologiczną, reakcją poprzetoczeniową, zakażeniem, konfliktem Rh między matką a dzieckiem, przyjmowaniem leków, a w niektórych przypadkach nawet z ekspozycją na zimno. Gdy odczyn Coombsa jest dodatni z powodu reakcji poprzetoczeniowej, przyjmowania leków lub zakażenia, wynik testu DAT utrzymuje się od 48 godzin do trzech miesięcy. Jeśli wiąże się z chorobą autoimmunologiczną, może być dodatni stale.   

Porozmawiaj o tym na 9 miesięcy, ciąża »
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

tinka_30 Ginekolog - położnik 1 odpowiedź Konflikt serologiczny - druga ciąża tinka_30:

WitamMam takie pytanie. Ja mam grupe krwi Arh-, a mąz ma ARh+.Nie wiem jaka grupe krwi ma moja corcia (brak informacji w książeczce zdrowia). Po porodzie nie dostałam żadnego zastrzyku.Czy teraz będąc w drugiej ciąży jest jakieś ryzyko? Czy powinnam...

mamaali 9 miesięcy, ciąża 0 odpowiedzi Odczyn Coombsa - wykryto przeciwciała mamaali:

Dziewczyny mam pytanie, bo dostałam dziś wyniki z laboratorium i jestem załamana.Mam krew Rh- , mój mąż ma Rh+ .Nasza pierwsza córka ma krew po mężu czyli Rh+ dostałam po porodzie zastrzyk z immunoglobuliną ( czy jakoś tak to się nazywa) .

olencja 9 miesięcy, ciąża 4 odpowiedzi Odczyn Coombsa dodatni - oboje rodzice A Rh(-)? olencja:

Witam, właśnie odebrałam wyniki badań i okazało się że mam dodatki odczyn Coombsa - czyli w surowicy obecne są przeciwciała. Jestem w 20 tyg ciąży, to będzie moje trzecie dziecko. Najdziwniejsze jest dla mnie to, że oboje z mężem mamy taką samą grupę...

Marcelina 9 miesięcy, ciąża 17 odpowiedzi Pośredni odczyn Coombsa Marcelina:

Jestem w ciąży i Pani doktor zaleciła mi zrobić szereg badań m. in. odczyn Coombsa (nie pytając jaką mam grupę krwi). Ja mam B1Rh+, a mąż ARh+, czyli nie ma mowy o konflikcie serologicznym, w kierunku którym robi się właśnie to badanie .

kasiulek0990 Problemy z zajściem oraz utrzymaniem ciąży - forum zamknięte 2 odpowiedzi konflikt serologiczny kasiulek0990:

mam jeszcze jedno pytanie dotyczace staran o dziecko: jak to jest z konfliktem serologicznym, bo jesli ja mam krew A Rh - a maz A Rh+ wówczas wiem, ze podaje sie immunoglobinę ale boje sie ze jak zajde w ciaze to nie zostanie ona podana na czas i moga...

zofia2013 Diagnosta laboratoryjny 11 odpowiedzi badanie krwi w 1 trymestrze zofia2013:

dzień dobry jestem w drugiej ciąży w poprzedniej chodziłam do innego lekarza, rodziłam 18 miesięcy temu, miałam robione badanie HCV, HBS, cytomegalię, toksoplazmozę, różyczkę, TSH, wiadomo morfologię, odczyn Coombsa, cukier, gr krwi, WR obecny lekarz...

pokaż 5 następnych

Artykuły Przeciwciała odpornościowe

Przeciwciała odpornościowe Laparoskopia w ciąży

Laparoskopia w ciąży jest alternatywą dla operacji chirurgicznej. Jest dużo bezpieczniejsza niż normalna operacja, a równocześnie przynosi porównywalne efekty. Laparoskopię można wykonywać w każdym trymestrze ciąży, pod warunkiem, że...

Jak zadbać o odporność w ciąży?
Przeciwciała odpornościowe Jak zadbać o odporność w ciąży?

Odporność immunologiczna organizmu oznacza jego zdolność do ochrony przed patogenami. Ma na nią wpływ wiele czynników, m.in. genetyka, dieta, tryb życia, rodzaj wykonywanej pracy, podejmowana aktywność ruchowa, warunki mieszkaniowe. Optymalizacja...

Niepożądane odczyny poszczepienne (NOP) Odczyn po szczepieniu

Odczyn poszczepienny może być miejscowy lub uogólniony. Zazwyczaj występują odczyny miejscowe: ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wkłucia. Czasem pojawia się gorączka i osłabienie.

Badania w ciąży WR (odczyn Wassermanna)

Odczyn Wassermana jest badaniem serologicznym wykorzystywanym w diagnostyce kiły, wykonywanym u kobiet ciężarnych w I i III trymestrze ciąży.

Interpretacja skrótów USG Karta ciąży i skróty USG

(...) HCV - badanie na nosicielstwo antygenu wirusa żółtaczki zakaźnej typu C Badania serologiczne  Odczyn Coombsa -...

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij