Objawy zatrucia ciążowego

Objawy zatrucia ciążowego obejmują m.in. obrzęki twarzy i kończyn, zaburzenia widzenia, nadciśnienie tętnicze oraz białkomocz, czyli zwiększone wydalanie białka z moczem. Zatrucie ciążowe, czyli inaczej gestoza, jest powikłaniem drugiej połowy ciąży, a zwłaszcza jej ostatniego miesiąca. Występuje zazwyczaj u kobiet będących w ciąży po raz pierwszy. Zatrucie ciążowe przebiega w dwóch etapach. Pierwszy to tzw. stan przedrzucawkowy, natomiast drugi – bardzo niebezpieczny dla matki i dziecka – to rzucawka ciążowa.

Gestoza w ciąży

Lekarze wyróżniają dwa rodzaje gestozy: wczesną i późną. Gestoza wczesna może występować już w pierwszym trymestrze ciąży. Jej głównymi objawami są nudności i wymioty, występujące zwykle w godzinach rannych. Czasami jednak wymioty mogą dokuczać w ciągu całego dnia. Częste wymioty w ciąży szybko prowadzą do odwodnienia organizmu. Konieczne jest wówczas dożylne podawanie elektrolitów. W większości przypadków wczesne zatrucie ciążowe przechodzi samoistnie, nie wymaga interwencji lekarza. Przyczyny gestozy wczesnej upatruje się w zmianach hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety w czasie ciąży lub w zaburzeniach psychicznych, np. brak akceptacji zajścia w ciążę.

Gestoza późna przebiega w dwóch etapach. Jest to stan przedrzucawkowy i rzucawka ciążowa. Późne zatrucie ciążowe pojawia się w trzecim trymestrze ciąży. Do objawów gestozy późnej należą:

• obrzęki twarzy, rąk oraz nóg – wynikają ze złej gospodarki wodnej organizmu,
• białkomocz, czyli zwiększone wydalanie białka z moczem – powyżej 0,3 g/l lub powyżej 0,5 g na dobę,
• nadciśnienie tętnicze – ciśnienie krwi powyżej 140/90 mmHg.

Opuchnięte kostki czy łydki nie są u kobiet ciężarnych żadnymi objawami patologicznymi, jeśli ustępują po nocnym wypoczynku. Niepokojące są jednak obrzęki uogólnione, występujące w różnych częściach ciała kobiety, a zwłaszcza w obrębie twarzy, brzucha, górnej części nóg i rąk, nieznikające po przespanej nocy. Kobieta ze zdiagnozowaną gestozą jest poważnie zagrożona wystąpieniem rzucawki. Rzucawka grozi niedotlenieniem ośrodkowego układu nerwowego, przedwczesnym odklejeniem się łożyska i silnymi krwotokami okołoporodowymi.

Objawy rzucawki ciążowej

Rzucawka ciążowa obejmuje zespół symptomów towarzyszących gestozie połączony z napadami drgawek. Jakie objawy świadczą o zbliżającej się rzucawce?

• Silne bóle głowy i zawroty głowy.
• Ogólny niepokój i złe samopoczucie.
• Zaburzenia widzenia, tzw. widzenie przez mgłę, mroczki przed oczami, widzenie podwójne.
• Objawy żołądkowe: bóle brzucha, nudności, wymioty.
• Zaburzenia świadomości, utrata przytomności, śpiączka.

Drgawki w rzucawce przypominają napad padaczkowy. Niekiedy pojawiają się nie tylko w ostatnim trymestrze ciąży, ale również w trakcie porodu lub po urodzeniu dziecka. Drgawki występujące w czasie akcji porodowej wymagają podjęcia decyzji o indukcji porodu lub o przeprowadzeniu cesarskiego cięcia – w zależności od stanu ciężarnej. Rzucawce może towarzyszyć przyspieszone tętno oraz gorączka.

Leczenie gestozy

Im szybciej zdiagnozowane zatrucie ciążowe, tym łatwiejsze w leczeniu. Dlatego tak ważne są comiesięczne wizyty ciężarnej u lekarza, przeprowadzanie badań, mierzenie ciśnienia tętniczego krwi i dokonywanie pomiarów wagi ciała. Ciężarna z podejrzeniem zatrucia ciążowego kierowana jest do szpitala, gdzie poddawana jest dokładnym badaniom diagnostycznym. Przy gestozie zaleca się bezwzględne leżenie w łóżku. Chorej podaje się leki na obniżenie ciśnienia krwi, regulujące gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu i zapobiegające skurczom. Po kilku dniach ciężarna zwykle wraca do domu. Jeśli ciśnienie krwi jest nadal wysokie i stan pacjentki nie poprawia się, wymaga ona długoterminowej hospitalizacji. Zaawansowana ciąża może być wskazaniem do wykonania cesarskiego cięcia.

Joanna Krocz