Morfologia w ciąży

Morfologia krwi jest jednym z podstawowych badań laboratoryjnych zlecanych przez lekarzy w przypadku występowania różnych dolegliwości. Wynika to z faktu, że jest to badanie proste i niedrogie, a jednocześnie dostarczające wielu cennych informacji o stanie zdrowia organizmu. Niejednokrotnie ułatwia znalezienie przyczyny dolegliwości lub nawet pozwala na rozpoznanie konkretnej jednostki chorobowej. Ze względu na tak duże znaczenie, morfologia jest także podstawowym badaniem wykonywanym u kobiet ciężarnych. Już podczas pierwszej wizyty lekarz prowadzący ciążę zleca wykonanie całego panelu badań laboratoryjnych, wśród których na pierwszej pozycji znajduje się właśnie morfologia krwi. Od tej pory badanie to będzie wykonywane regularnie co miesiąc aż do rozwiązania. Dzięki temu, stan zdrowia organizmu ciężarnej, a tym samym stan zdrowia rosnącego w niej dziecka będzie pod stałą kontrolą, co pozwoli na wczesną interwencję w przypadku, gdyby coś było nie tak.

Sposób oznacza morfologii krwi

W celu oznaczenia morfologii krwi pobiera się próbkę krwi żylnej, na ogół nakłuwając żyły z okolicy zgięcia łokciowego. Na badanie należy zgłosić się na czczo po przynajmniej ośmiogodzinnej przerwie od ostatniego lekkostrawnego posiłku. Pobrana próbka jest dostarczana do laboratorium, a oznaczania dokonują szybkie automatyczne analizatory, więc wynik już na drugi dzień jest gotowy do odebrania.

Zwykle na wydruku, obok uzyskanych wartości, podane są normy laboratoryjne, jednak zawsze z wynikiem należy zgłosić się do lekarza, ponieważ tylko on będzie w stanie właściwie zinterpretować uzyskane wartości i w razie potrzeby zlecić dalsze badania lub zastosować odpowiednie leczenie. Nieprawidłowości w morfologii krwi mogą dotyczyć układu czerwonokrwinkowego, białokrwinkowego oraz płytek krwi.

Układ czerwonokrwinkowy

Oznacza się tu takie parametry jak:
  • RBC – liczba krwinek czerwonych – erytrocytów (norma u kobiet 4,2-5,4 mln/mm³);
  • retikulocyty;
  • HCT - hematokryt (norma u kobiet 36-46 %);
  • HGB – hemoglobina (norma u kobiet 12-16 mg/dl);
  • MCV- objętość krwinek czerwonych (norma u kobiet 81-91 fl);
  • MCH i MCHC – odpowiednio średnia zawartość i średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej.
Obniżone wartości parametrów układu czerwonokrwinkowego najczęściej świadczą o występowaniu niedokrwistości (anemii). Może to być niedokrwistość niedoborowa mikrocytarna (niedobór żelaza), niedoborowa megaloblastyczna (niedobór kwasu foliowego i/lub witaminy B12), niedokrwistość hemolityczna, pokrwotoczna lub niedokrwistość aplastyczna.

W przypadku kobiet ciężarnych należy pamiętać o występowaniu fizjologicznej niedokrwistości ciężarnych związanej z nierównomiernym wzrostem objętości osocza krwi w stosunku do liczby krwinek czerwonych. Prowadzi to do spadku hematokrytu nawet do wartości 30-39 % oraz spadku stężenia hemoglobiny do 10-14 mg/dl. Największy spadek występuje koło 30.-34. tygodnia ciąży. Taka niedokrwistość jest stanem normalnym, ale lekarz może zlecić odpowiednie leczenie w celu poprawy tych parametrów.

Układ białokrwinkowy

W zakresie układu białokrwinkowego oznacza się liczbę leukocytów – białych krwinek (WBC), która powinna wynosić 4-10 tys./ mm³. Oprócz tego wykonuje się rozmaz, w którym ocenia się całkowitą liczbę i procentowy udział poszczególnych frakcji krwinek białych, jak granulocyty (neutrofile, eozynofile, bazofile), limfocyty oraz monocyty. Wzrost liczby krwinek białych zwykle występuje w przebiegu różnego rodzaju infekcji bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych oraz w chorobach pasożytniczych lub chorobach alergicznych, ale także dochodzi do niego w przypadku chorób nowotworowych. Natomiast u ciężarnych fizjologicznie dochodzi do stopniowego wzrostu liczby krwinek białych nawet do wartości 7,5-13,5 tys./mm³. Taki wzrost jest normalny i nie należy się nim przejmować.

Płytki krwi

Prawidłowa liczba płytek krwi wynosi od 150 do 450 tys./mm³. Płytki krwi odgrywają kluczową rolę w procesach hemostazy, czyli krzepnięcia krwi. Ich znaczny niedobór określany jest jako płytkowa skaza krwotoczna i może prowadzić do zagrażających życiu krwawień. U kobiet ciężarnych fizjologicznie liczba płytek krwi nieznacznie się obniża. Taki lekki spadek nie stanowi zagrożenia dla matki i dziecka. Natomiast znaczne obniżenie liczby płytek krwi może już być niebezpieczne ze względu na możliwość występowania trudnego do opanowania krwawienia poporodowego i wymaga wdrożenia właściwego postępowania leczniczego.

Ocena parametrów morfologii krwi w czasie ciąży jest więc niezwykle istotna i wnosi wiele cennych informacji o stanie zdrowia matki i płodu, dlatego powinna być przeprowadzana regularnie aż do rozwiązania.

Magdalena Pikul

Artykuły Morfologia w ciąży

Kobiety w ciąży są poddawane wielu badaniom, które pozwalają wykryć wszelkie nieprawidłowości. Jednym z najważniejszych testów jest badanie krwi, dzięki któremu można ustalić poziom limfocytów.

Pobieranie krwi w celu określenie ilości limfocytów.

Erytrocyty w ciąży powinny być badane co około 4 tygodnie. Badanie czerwonych krwinek w ciąży to część morfologii krwi.

Podczas ciąży kobieta powinna dbać nie tylko o swoje zdrowie, ale i o zdrowie dziecka.

VDRL w ciąży to badanie przesiewowe w kierunku kiły, którą wywołują krętki białe. Badanie VDRL wykonuje się na początku i końcu każdej ciąży.

Oznaczanie przeciwciał u ciężarnych pozwala wcześnie wykryć wiele nieprawidłowości, które mogą mieć negatywny wpływ na rozwijający się płód.

Choroby tarczycy to stosunkowo częsty problem wśród kobiet spodziewających się dziecka. Dlaczego ciężarne kobiety są bardziej podatne na problemy z tarczycą?

OB to skrót od Odczynu Biernackiego – wskaźnika sedymentacji erytrocytów. Czy u kobiet spodziewających się dziecka zachodzą jakiekolwiek zmiany w wartości OB?

Wirus brodawczaka ludzkiego, tak zwany wirus HPV, to stosunkowo częsty problem. Czy obecność wirusa HPV u ciężarnej kobiety ma wpływ na jej dziecko?

Niedoczynność tarczycy w ciąży wiąże się z ryzykiem zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Może wywołać opóźnienie rozwoju dziecka, powikłania ciąży, a nawet poronienie.

Nadczynność tarczycy w ciąży dotyka wielu kobiet. Może wiązać się ze stanem fizjologicznym wywołanym przez ciążę lub z chorobami tarczycy. Leczenie w wielu przypadkach jest niezbędne.

Neutrofile są dojrzałymi białymi krwinkami, które spełniają ważne funkcje w organizmie człowieka. Co sprawia, że ich poziom jest zbyt wysoki lub zbyt niski?

Neutrofile to dojrzałe białe krwinki znajdujące się we krwi człowieka. Białe krwinki pomagają chronić organizm przed chorobami oraz infekcjami poprzez usuwanie i niszczenie niektórych typów bakterii, ciał obcych oraz innych komórek.

Nie tylko macica i łożysko są ważne dla rozwoju nienarodzonego dziecka. Okazuje się, że istotny jest też hormon produkowany przez tarczycę, TSH, współodpowiedzialny za ważne procesy rozwojowe płodu.

Prolaktyna to kluczowy hormon dla kobiety wydzielany przez przysadkę mózgową. To on podtrzymuje pracę ciałka żółtego, odpowiedzialnego za produkowanie progesteronu, który umożliwia utrzymanie ciąży.

Progesteron jest najważniejszym żeńskim hormonem płciowym. Odpowiedzialny jest m.in. za możliwość zajścia w ciążę oraz prawidłowy rozwój płodu. Jego niedobór zaś może spowodować nawet niepłodność.

Hematokryt w ciąży nie powinien być niższy niż 34%. Hematokryt niski świadczy zazwyczaj o niedokrwistości. W takiej sytuacji należy skonsultować się z lekarzem i podjąć odpowiednie leczenie.

Hemoglobina w ciąży nie powinna być niższa niż 11,0 g/dl. Niższy wynik w badaniu krwi świadczy zazwyczaj o anemii z niedoboru żelaza. Czasami wystarcza modyfikacja diety, a innym razem leki.

Leukocyty, czyli białe krwinki, odpowiadają za odporność organizmu i mechanizmy obronne. W ciąży ich liczba zwykle wzrasta i to naturalne zjawisko. Bardziej niepokojące są niskie wartości leukocytów.

Choroba Hashimoto to przewlekłe zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Kobieta chora na Hashimoto powinna zadbać o odpowiednie wyrównanie hormonów, by bezpiecznie zaplanować ciążę.

Trombocyty to inaczej płytki krwi, które biorą udział w procesie krzepnięcia. Czym dla ciężarnej grozi trombocytoza lub trombocytopenia?

Anemia w ciąży dotyczy około 40% przyszłych mam. Najlepszym badaniem diagnostycznym w kierunku anemii jest morfologia krwi obwodowej. Obniżone parametry powinny zaniepokoić.

Morfologia krwi jest jednym z podstawowych badań laboratoryjnych zlecanych przez lekarzy w przypadku występowania różnych dolegliwości. Wynika to z faktu, że jest to badanie proste i niedrogie, a ...