Metoda Bobath
Metoda NDT-Bobath powstała w Londynie w latach 40. XX wieku. Jej autorem jest małżeństwo – fizjoterapeutka Berta i neurolog Karel Bobath. Metoda NDT-Bobath to rodzaj fizjoterapii, stosowanej z powodzeniem u wcześniaków, niemowląt, dzieci z zaburzeniami neurologicznymi, genetycznymi i ortopedycznymi oraz prezentującymi opóźnienia rozwojowe. Metodę NDT-Bobath dla niemowląt opracowały fizjoterapeutka Mary Quinton i lekarka Elsbeth Koeng. Metodę doskonalono równocześnie z nowymi osiągnięciami w zakresie medycyny, głównie w zakresie neurofizjologii, i obecnie stosuje się ją na całym świecie, także w odniesieniu do ludzi starszych, np. po udarze mózgu, którzy wykazują zaburzenia motoryczne. Na czym dokładnie polega rehabilitacja metodą Bobath?
Usprawnianie dzieci metodą NDT-Bobath
Rehabilitacja dzieci metodą Bobath ma pomóc chorym maluchom we wszechstronnym rozwoju i osiągnięciu niezależności na tyle, na ile pozwala istniejące uszkodzenie centralnego układu nerwowego (CUN). Metoda Bobath wyrosła z analizy terapii dzieci z porażeniem mózgowym. Rozwój niemowląt z dziecięcym porażeniem mózgowym przebiega inaczej niż rozwój dzieci zdrowych. Czym charakteryzuje się rozwój ruchowy u maluszków z zaburzeniami w OUN?
- Odmiennymi od prawidłowych doświadczeniami czuciowo-ruchowymi, co wpływa na nieprawidłowe odczuwanie własnego ciała i nieprawidłowe reakcje ruchowe dzieci.
- Brakiem rozwoju reakcji równowagi i prostowania.
- Zaburzeniami w zakresie napięcia mięśniowego, np. hipertonia i hipotonia.
- Zaburzeniami w zakresie kontroli głowy i tułowia.
- Nieprawidłowymi ruchami kończyn.
- Dominowaniem wzorców zgięciowych i wyprostnych.
- Upośledzeniem ruchów rotacyjnych.
- Zaburzeniami w rozwoju umiejętności chwytnych (manipulacji) oraz w zakresie lokomocji.
W jaki sposób usprawniać dzieci za pomocą metody NDT-Bobath? Oto główne zasady:
- normalizowanie tonusu mięśniowego poprzez zastosowanie odpowiednich technik już od pierwszych miesięcy życia dziecka, np. poprzez nacisk i ciąg, obciążanie i opór, zatrzymywanie ruchu w wybranej jego fazie, utrzymywanie osiągniętej pozycji przez jakiś czas, poklepywanie określonych obszarów ciała, głaskanie, potrząsanie kończynami, wahadłowe ruchy tułowia i kończyn itp.;
- hamowanie nieprawidłowych odruchów;
- wyzwalanie ruchów w formie jak najbardziej zbliżonej do ruchów prawidłowych poprzez wspomaganie i prowadzenie ruchu z punktów kluczowych – głowy, szyi, obręczy barkowej i miednicznej;
- utrwalanie zdobytych umiejętności ruchowych w codziennych czynnościach.
Trzeba pamiętać, że terapeuta ma ćwiczyć całe ciało dziecka, a nie tylko poruszać wybranymi kończynami. Praca z całym ciałem pozwala dynamicznie aktywizować niemowlę. Każdy ruch powinien być odpowiednio przygotowany i połączony z przemieszczaniem środka ciężkości i ciężaru ciała. Tempo, rodzaj i rytm ćwiczeń ustala się indywidualnie dla każdego dziecka. Maluch podczas rehabilitacji metodą Bobath nie powinien płakać, gdyż płacz minimalizuje skuteczność leczenia. Za dobór ćwiczeń i szkolenie rodziców w zakresie stymulacji chorego dziecka odpowiada doświadczony i wykwalifikowany fizjoterapeuta. Terapia metodą Bobath jest kontynuowana w warunkach domowych. Ćwiczenia można wykonywać podczas karmienia dziecka, zabiegów pielęgnacyjnych, noszenia na rękach czy podczas zabawy. Usprawnianie ma na celu rozwijać odruchy fizjologiczne na danym etapie, a hamować odruchy patologiczne.
Ćwiczenia wprowadzane według metody NDT-Bobath odznaczają się następstwem rozwojowym. Poruszanie danymi obszarami ciała dziecka wywołuje ruchy kończyn i umożliwia przejście malucha z jednej pozycji w drugą. W ten sposób dziecko uczy się samodzielnego kontrolowania odruchów postawy, ponieważ stymulowanie w jednej ze sfer pozostawia swobodę dla ruchów czynnych w innych sferach, dlatego ruchy dziecka nie są całkowicie bierne. Ponadto, warto, by ćwiczeniom ruchowym towarzyszyło ich słowne określanie i nazywanie wykonywanych czynności, co stanowi dodatkowo poglądową naukę mowy. Najlepiej, by terapia za pomocą metody Bobath rozpoczęła się przed 6. miesiącem życia dziecka. Terapia NDT-Bobath nie stanowi sztywnej koncepcji czy teorii, ale nastawiona jest na ciągłe modyfikowanie oddziaływań terapeutycznych, by w jak największym stopniu pomóc pacjentom z zaburzeniami neurologicznymi.
psycholog Kamila Krocz
Artykuły Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu
Niemowlę na początku komunikuje się z otoczeniem za pomocą przedwerbalnych form wyrazu. Rolę komunikatu pełnią krzyki, płacz, spojrzenia i gesty. Dopiero później pojawia się gruchanie i gaworzenie.
Noworodki w określony sposób reagują na otoczenie. O ich zachowaniu w dużej mierze decydują wrodzone odruchy, na przykład odruch ssania.
Noworodki tylko pozornie nic nie robią. Nawet tak małe dzieci stale uczą się czegoś nowego. Jak przebiega rozwój noworodków tydzień po tygodniu?
Zajęcia na basenie mogą być dla niemowlaka samą przyjemnością. W jaki sposób należy przygotować się do nauki pływania dla niemowlaków?
Dziecko (1 miesiąc) coraz bardziej interesuje się otoczeniem. Powoli może zacząć pojawiać się głużenie, czyli pierwsza faza rozwoju mowy niemowlaka. Maluch na dłuższą chwilę skupia wzrok.
Główka niemowlaka może być nieco zniekształcona ze względu na swoją elastyczność. Jest to całkowicie normalne. Szwy czaszki zrosną się około 18. miesiąca życia dziecka.
Metoda Vojty to jeden ze sposobów fizjoterapii dzieci z neurologicznymi zaburzeniami w rozwoju psychomotorycznym. Na czym polega rehabilitacja według metody Vojty?
Zespół Downa to choroba genetyczna, którą daje się rozpoznać zaraz po urodzeniu dziecka. Jak wygląda noworodek z zespołem Downa? Jakie cechy wyglądu mogą wskazywać na mongolizm?
Niemowlę się silnie poci? Może po prostu je przegrzewasz i za ciepło ubierasz? Jeśli poza potliwością nie dostrzegasz innych objawów u dziecka, to nie ma obaw, że to krzywica.
Wielu przyszłych rodziców martwi się, czy kot i niemowlę mogą bezpiecznie żyć pod jednym dachem. Istnieją różne teorie dotyczące szkodliwego wpływu obecności kota na malca, jednak czy są prawdziwe?
Niemowlę musi nauczyć się kontaktów z psem, a pies z dzieckiem. Nie ma innego wyjścia. Jeśli zwierzę jest agresywne wobec malucha, czasami konieczna jest terapia ze specjalistą psów lub izolacja.
Rozwój emocjonalny dziecka w okresie niemowlęcym zasadza się na kształtowaniu się przywiązania do osoby dorosłej, różnicowaniu się uczuć i pierwszych kontaktach z innymi dziećmi.
Rozwój fizyczny niemowlęcia dotyczy doskonalenia wszystkich układów malucha – kostnego, mięśniowego, nerwowego, pokarmowego, oddechowego itd., co warunkuje dalszy rozwój dziecka.
Ślinienie się niemowląt jest zazwyczaj zjawiskiem całkowicie naturalnym i wiąże się z dojrzewaniem gruczołów ślinowych i nauką połykania, a czasem też z wyrzynaniem się pierwszych ząbków.
Rozwój ruchowy niemowląt obejmuje lokomocję, manipulację i podpór. Maluch uczy się siadać, wstawać, raczkować i chodzić. Rozwój motoryczny stanowi odzwierciedlenie dojrzewającego układu nerwowego.
Niespokojne niemowlęta częściej płaczą, krzyczą, nerwowo kręcą główką, mają problemy ze ssaniem piersi, krótko i płytko śpią, trudno je utulić. Jak pomóc nadpobudliwym maluchom?
Niemowlę po szczepieniu płacze, nie możesz je utulić i nie chce jeść? Taki stan potrwa pewnie kilka dni, ale ustąpi i maluszek powróci do pełni sił. Taka reakcja na szczepienie jest całkiem naturalna.
Rozwój motoryczny niemowląt obejmuje pionizację ciała, panowanie nad postawą, doskonalenie umiejętności lokomocji, chwytania i manipulacji przedmiotami.
Całościowe zaburzenia rozwoju, takie jak zespół Retta, autyzm wczesnodziecięcy, zespół Aspergera oraz dziecięce zaburzenie dezintegracyjne, rozpoznaje się u dzieci już na wczesnym etapie życia.
Mózgowe porażenie dziecięce to złożona jednostka chorobowa, która objawia się trwałym uszkodzeniem mózgu dziecka.
Dziecku niepełnosprawnemu nie wystarcza zapewnienie tylko terapii, rehabilitacji i odpowiedniego kształcenia. Dziecko niepełnosprawne, jak każdy maluch, a może nawet bardziej, potrzebuje miłości.
Napięcie mięśniowe u niemowląt jest bardzo ważne w procesie rozwoju funkcji motorycznych. Jeśli tonus mięśniowy jest zbyt słaby lub zbyt mocny, mogą pojawić się zaburzenia rozwoju ruchowego.
Jakie zachowania mogą sugerować ADHD u niemowląt? Płacz, brak snu, nadmierna gestykulacja, problemy z zaśnięciem. Nie zawsze jednak są to sygnały wskazujące na nadpobudliwość psychoruchową.
Autyzm wczesnodziecięcy można rozpoznać już u półrocznego dziecka. Jakie objawy autyzmu daje się zaobserwować u niemowląt?
Rehabilitacja dzieci ma za zadanie usprawnić ich codzienne życie i funkcjonowanie. Wśród najbardziej popularnych metod rehabilitacji dzieci wymienia się: NDT-Bobath, metodę Vojty i metodę Petö.
Pierwszy rok życia dziecka to czas wnikliwych obserwacji. W tym okresie zachodzi wiele zmian, które mogą wskazywać czy proces rozwoju przebiega bez zakłóceń.
12-miesięczne dziecko potrafi już samodzielnie postawić kilka kroków, choć zaraz się przewraca. Roczne dziecko świadomie wypowiada słowa „mama” i „tata” i reaguje niektóre polecenia.
11-miesięczne dziecko skupia się przede wszystkim na doskonaleniu umiejętności wstawania i chodzenia. Nie potrafi jeszcze samodzielnie się poruszać i utrzymywać pionu, ale wciąż podejmuje próby.
Dziecko 10-miesięczne sprawnie raczkuje, siedzi i próbuje samodzielnie wstawać i chodzić. Niestety, wciąż się przewraca i bez oparcia mebli czy nóg od stołu nie potrafi utrzymać pionowej pozycji.
Dziecko (6 miesiąc) to maluch, który bez problemu rozpoznaje rodziców, turla się i pełza. Warto zachęcać do przemieszczania się, aby ćwiczyło mięśnie potrzebne do raczkowania.
Dziecko (9 miesiąc) potrafi już siadać i sprawnie raczkować. Niektóre maluchy potrafią także wstawać, ale jeszcze nie chodzą. Rozumieją coraz więcej słów i zdań.
Dziecko (8 miesiąc) prawdopodobnie zaczyna raczkować, dość dobrze także siedzi. Trzeba przygotować mieszkanie na jego zwiększone umiejętności przemieszczania się i sięgania po różne przedmioty.
Dziecko (7 miesiąc) ma już kilka pierwszych ząbków. Coraz lepiej radzi sobie z pełzaniem i manipulowaniem zabawkami. Już niedługo będzie umiało samo pić z kubeczka dla niemowląt.
Dziecko (5 miesiąc) rozpoznaje już nastroje rodziców. Potrafi się już turlać i dość sprawnie idzie mu chwytanie. W tym czasie zaczyna się także ząbkowanie.
Pierwszy rok życia dziecka jest okresem intensywnego wzrostu i rozwoju. Przed wami bilanse rozwoju fizycznego, umysłowego i emocjonalnego, powtarzane kilkakrotnie w ciągu pierwszych miesięcy życia.
Dziecko (4 miesiące) to już sprawny niemowlak. Może ważyć już dwa razy więcej niż po urodzeniu, umie głośno się śmiać i reaguje na swoje imię. Można je nosić w nosidełku.
Dziecko (3 miesiące) potrafi już unosić główkę leżąc na brzuchu i często się uśmiecha. Domaga się jedzenia 5-6 razy w ciągu doby. Na razie wystarczy mu pokarm mamy.
Dziecko (2 miesiące) to już prawie niemowlak. Rozwój bobasa jest dość szybki. Maluch potrafi wodzić wzrokiem za dźwiękami i obiektami. Pojawia się także pierwszy uśmiech dziecka.
Kalendarze i podręczniki, które podają, jak przebiega rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu, pozwalają rodzicom oceniać postępy swoich pociech i wstępnie diagnozować zaburzenia rozwojowe. ...
