Konflikt serologiczny a ciąża

Konflikt serologiczny to zaburzenie dotykające przede wszystkim kobiet z grupą krwi Rh- posiadających dzieci z mężczyzną Rh+. Zjawisko to wywołuje chorobę hemolityczną płodu lub noworodka. Istotą problemu jest wytwarzanie przez matkę przeciwciał niszczących czerwone krwinki płodu. Prowadzi to do niedokrwistości i wielu innych poważnych powikłań. Konflikt serologiczny występuje stosunkowo rzadko. Dotyczy 2–3 na 1000 kobiet w ciąży. Optymizmem napawa fakt, że w ciągu ostatnich lat obserwuje się ciągły spadek liczby rodzin dotkniętych tym problemem.

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny konfliktu serologicznego
  2. 2. Na czym polega choroba hemolityczna płodu?
  3. 3. Rozpoznanie konfliktu serologicznego
  4. 4. Leczenie konfliktu serologicznego
  5. 5. Profilaktyka konfliktu serologicznego

1. Przyczyny konfliktu serologicznego

Na wszystkich komórkach organizmu znajdują się małe cząsteczki – antygeny, których skład jest charakterystyczny dla danej osoby. W trakcie rozwoju organizm uczy się je rozpoznawać jako własne, czyli nieszkodliwe. Jeżeli dostaną się do niego inne antygeny, np. na komórkach bakteryjnych, jest to odczytywane jako zagrożenie. Wówczas zaalarmowany układ odpornościowy wytwarza przeciwciała łączące się z obcym antygenem, co daje sygnał do zniszczenia takiej komórki. Na czerwonych krwinkach (erytrocytach) również są rozmieszczone antygeny.

Decydują one między innymi o grupie krwi, jaką posiada ich właściciel. Jeżeli ma on antygeny charakterystyczne dla grupy krwi A, jego organizm nie produkuje przeciwciał w stosunku do tej samej grupy krwi, ale w kontakcie z grupą B na pewno je wytworzy. Podobnie jest z układem Rh. Większość z nas jest Rh dodatnia (+). Oznacza to, że na powierzchni krwinek znajduje się tak zwany antygen D. Układ odpornościowy uważa go za własny i nie będzie produkował przeciwciał atakujących komórki z tą cząsteczką. Natomiast u około 15% społeczeństwa ten antygen nie występuje (są Rh-). Wówczas przy kontakcie z krwią osoby o dodatnim Rh wytworzą przeciwciała atakujące jej erytrocyty. Na dodatek nasz organizm ma zdolność zapamiętywania obcych antygenów, aby w przypadku ponownego kontaktu mógł się szybko i skutecznie obronić. Jeżeli już powstaną przeciwciała anty-D, będą krążyć w organizmie przez wiele lat.

Konflikt serologiczny ma miejsce wtedy, gdy kobieta o ujemnym Rh oczekuje dziecka, którego ojciec jest Rh+. Dzieje się tak, ponieważ płód najprawdopodobniej odziedziczył po mężczyźnie antygen D. Jeżeli w trakcie ciąży krew płodu przedostanie się do krwiobiegu matki, jej komórki odpornościowe wytworzą przeciwciała atakujące krwinki dziecka. W ciąży zawsze dochodzi do tak zwanych mikroprzecieków. Jednak aby wywołać reakcję odpornościową u matki, potrzeba minimum 0,2 ml obcej antygenowo krwi. Ponieważ bariera łożyskowa chroni przed kontaktem krwi kobiety i płodu, tak duże przecieki mogą wystąpić tylko w niektórych sytuacjach:

Jednak do zanieczyszczenia obcą krwią mogło dojść już przed ciążą, np.:

  • przy przetoczeniu niezgodnej grupowo krwi,
  • przy używaniu zanieczyszczonego obcą krwią sprzętu do wstrzyknięć (narkomani).

Najczęściej konflikt serologiczny wywołany jest niezgodnością w układzie Rh. Istnieje jednak dużo więcej antygenów mogących się przyczynić do jego powstania. Zazwyczaj przyjmuje on wtedy dużo łagodniejszą formę, a szpitale nie mają możliwości rutynowego wykrywania niezgodności w obrębie układów grupowych krwi innych niż Rh.

2. Na czym polega choroba hemolityczna płodu?

Przeciwciała w przeciwieństwie do krwi bardzo łatwo przenikają przez łożysko. Jednak do pierwszego kontaktu matki z krwią płodu zazwyczaj dochodzi dopiero w trakcie porodu. Potrzeba kilku dni, aby organizm kobiety wytworzył przeciwciała wobec krwinek płodu. Dlatego bardzo rzadko zdarza się, aby dziecko z pierwszej ciąży ucierpiało z tego powodu. Zagrożone są kolejne dzieci, ponieważ przeciwciała wytworzone podczas pierwszej ciąży długo pozostają w krwiobiegu matki i po powstaniu łożyska mogą się przedostawać do krwi małego człowieka. Tam łączą się z jego erytrocytami, prowadząc do ich niszczenia – tzw. hemolizy (stąd nazwa choroby).

Powoduje to narastającą niedokrwistość. Jest coraz mniej komórek mogących przenosić tlen i substancje odżywcze do tkanek. Płód stara się sobie radzić z utratą krwinek, zwiększając ich produkcję nie tylko w szpiku kostnym, lecz także innych narządach, m.in. wątrobie i śledzionie, które ulegają powiększeniu. Nowe krwinki są zazwyczaj niedojrzałe i nie są w stanie spełniać dobrze swojej funkcji. Niedokrwistość się nasila. Wskutek narastającego niedotlenienia naczynia krwionośne zaczynają przepuszczać wodę na zewnątrz. Prowadzi to do najcięższej postaci choroby – uogólnionego obrzęku płodu. Obrzęknięta jest skóra i tkanka podskórna, jama brzuszna zawiera dużo płynu, powiększone są narządy wewnętrzne, w tym serce, które powoli staje się niewydolne. Obrzęk często prowadzi do poronienia lub zgonu zaraz po porodzie.

Z kolei z rozpadających się erytrocytów tworzy się bilirubina. To substancja o żółtym zabarwieniu, powstająca przy rozkładzie hemoglobiny uwolnionej z obumarłych czerwonych krwinek. Noworodek nie może sobie poradzić z jej nadmiarem. Bilirubina gromadzi się w jego skórze i tkankach, powodując ich zażółcenie. Przy dużej hiperbilirubinemii może dojść do groźnego powikłania – żółtaczki jąder podkorowych. Przyczyną choroby jest odkładanie się nadmiaru bilirubiny w mózgu i rdzeniu kręgowym, co może prowadzić do rozległych uszkodzeń tych struktur. W ich wyniku dochodzi do wielu zaburzeń, takich jak: niedosłuch, niedorozwój umysłowy czy porażenie mózgowe. Na szczęście prawidłowe leczenie może temu zapobiec.

3. Rozpoznanie konfliktu serologicznego

Ale jak rozpoznać konflikt serologiczny? Już na początku ciąży należy oznaczyć grupę krwi oraz Rh najlepiej u obojga rodziców, aby dowiedzieć się, czy w ogóle istnieje ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego. Ponadto u każdej przyszłej mamy trzeba wykonać badanie na obecność przeciwciał przeciwkrwinkowych (jej organizm mógł je wytworzyć jeszcze przed ciążą pod wpływem wielu czynników). Jeżeli wynik jest negatywny, a rodzice są zgodni w zakresie Rh, nie ma powodu do obaw, że konflikt serologiczny będzie miał miejsce. Jeśli istnieje niezgodność w tym zakresie, badanie na obecność przeciwciał należy powtarzać w każdym trymestrze ciąży oraz na miesiąc przed porodem.

W przypadku wykrycia niebezpiecznych przeciwciał kobieta zostaje otoczona szczególnym nadzorem. Jeżeli nie ma ich wiele, badania powtarza się raz w miesiącu. Jeśli jednak analizy wykazały wysokie miano przeciwciał, konieczne jest wdrożenie badań inwazyjnych (kordocenteza, amniopunkcja). Trzeba je wykonać również wtedy, gdy badanie USG sugeruje obecność choroby hemolitycznej u płodu. Amniopunkcja polega na nakłuciu przez powłoki brzuszne jamy owodni (przestrzeń wypełniona płynem owodniowym, w której znajduje się płód) pod kontrolą USG i pobraniu około 20 ml płynu owodniowego. W płynie mierzy się stężenie bilirubiny. Nie jest to jednak dokładne badanie i nie odzwierciedla dobrze nasilenia choroby hemolitycznej. Dużo dokładniejszym i preferowanym obecnie badaniem jest kordocenteza. Ma ona na celu uzyskanie krwi pępowinowej. Pod kontrolą USG cienką igłą nakłuwa się naczynie pępowinowe (zazwyczaj żyłę pępowinową) i pobiera 0,5–1 ml krwi. Daje to możliwość określenia stopnia niedokrwistości oraz oznaczenia grupy krwi płodu. Dzięki uzyskanym danym można zaplanować dalsze postępowanie, zależne od nasilenia choroby.

4. Leczenie konfliktu serologicznego

Leczenie konfliktu serologicznego należy rozpocząć przy stwierdzeniu ciężkiej niedokrwistości u płodu. Najlepsze efekty przynosi wewnątrzmaciczne przetaczanie krwi. Zabieg wygląda jak kordocenteza, tyle że po nakłuciu naczynia pępowinowego zamiast pobierać krew, podaje się ją maluchowi. Do transfuzji używa się krwinek pozbawionych antygenu D, więc niewrażliwych na atak przeciwciał. Po 3–4 transfuzjach płód funkcjonuje właściwie tylko dzięki przetoczonej krwi. Jego własne erytrocyty zostały już zniszczone, a ponieważ ma wiele nowych, jego organizm nie produkuje kolejnych.

Dzięki temu zabiegi przetoczenia można wykonywać rzadziej – co 2–3 tygodnie (pierwsze prowadzi się co tydzień). Leczenie trwa aż do czasu, kiedy mały człowiek osiągnie dojrzałość do życia poza organizmem mamy, czyli do 35.–37. tygodnia ciąży. Wtedy wywołuje się poród, który powinien się odbyć „drogami natury”. Konflikt serologiczny nie stanowi powodu do wykonania cięcia cesarskiego. Po porodzie noworodek nadal jest leczony, w zależności od nasilenia choroby hemolitycznej, za pomocą fototerapii (światło przyspiesza rozkład i wydalanie bilirubiny) lub kolejnych transfuzji.

Istnieje jeszcze jedna, bardzo skuteczna i nowoczesna terapia choroby hemolitycznej. Polega na podawaniu ludzkich immunoglobulin od 12. tygodnia ciąży właściwie do samego jej końca. Immunoglobuliny łączą się z przeciwciałami produkowanymi przez matkę, unieszkodliwiając je. Niestety, to niezwykle droga forma leczenia, co praktycznie uniemożliwia jej powszechne zastosowanie.

5. Profilaktyka konfliktu serologicznego

W przypadku konfliktu serologicznego profilaktyka odgrywa niezwykle ważną rolę. Polega ona na podaniu kobiecie Rh- immunoglobulin (przeciwciał) anty-D. Dzięki temu, w razie przedostania się krwinek płodowych do jej organizmu, zwiążą się one z obcymi antygenami. Nie pozwoli to na zetknięcie się erytrocytów dziecka z układem odpornościowym matki, który pozostanie nieaktywny. Immunoglobuliny należy podać w ciągu 72 godzin, przy każdym podejrzeniu przecieku krwi płodu do krążenia matki (po każdym porodzie i w innych wymienionych wyżej sytuacjach). Ostatnio coraz częściej stosuje się też tzw. profilaktykę śródciążową. Polega na podaniu immunoglobulin w 28. tygodniu ciąży, aby zabezpieczyć przed reakcją na ewentualne przecieki, które znacząco rosną w III trymestrze.

Takie postępowanie umożliwia kobiecie zagrożonej konfliktem serologicznym posiadanie zdrowego potomstwa. Może ona zachodzić w kolejne ciąże w dowolnym odstępie czasowym, nie obawiając się ciężkich powikłań.

Bibliografia

  • Florjański J. (red.), 80 przypadków ginekologiczno-położniczych, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-31-6
  • Wielgoś M. Diagnostyka prenatalna z elementami perinatologii, Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-179-2
  • Opala T. Ginekologia - podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3353-5
  • Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
Porozmawiaj o tym na 9 miesięcy, ciąża »
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

tinka_30 Ginekolog - położnik 1 odpowiedź Konflikt serologiczny - druga ciąża tinka_30:

WitamMam takie pytanie. Ja mam grupe krwi Arh-, a mąz ma ARh+.Nie wiem jaka grupe krwi ma moja corcia (brak informacji w książeczce zdrowia). Po porodzie nie dostałam żadnego zastrzyku.Czy teraz będąc w drugiej ciąży jest jakieś ryzyko? Czy powinnam...

Joasia21 9 miesięcy, ciąża 13 odpowiedzi Konflikt serologiczny Joasia21:

Witajcie! Nie wiem czy był już poruszany ten wątek na forum ale mam taki problem. Występuje u mnie i mojego męża konflikt serologiczny. Lekarz co prawda uspokoił mnie, że w pierwszej ciąży nie jest to niebezpieczne, ale ja wolę się upewnić .

Artykuły Konflikt serologiczny

Konflikt serologiczny Profilaktyka konfliktu serologicznego

(...) Rh. Konflikt serologiczny w pierwszej ciąży Jeżeli kobieta jest w pierwszej ciąży to zagrożenia dla dziecka są bardzo małe ... ciążowe, konflikt serologiczny a ciąża, konflikt serologiczny...

Dziedziczenie grupy krwi
Konflikt serologiczny Dziedziczenie grupy krwi

Grupy krwi dziedziczone są niezależnie od czynnika Rh. Dziedziczenie odbywa się według prawa Mendla, czyli reguły przekazywania cech dziedzicznych. Określa się ten proces, jako kodominację. Heterozygota posiada jednocześnie cechy obu alleli...

Choroby i dolegliwości w ciąży Konflikt serologiczny

Przeciwciała wytwarzane przy porodzie przez organizm matki w kontakcie z krwią dziecka o czynniku Rh+ w następnych ciążach przedostają się przez łożysko powodując poronienie lub silną anemię dziecka.

Dziecięce choroby Konflikt krwi

Konflikt serologiczny pojawia się w momencie, gdy po raz pierwszy niewielka ilość krwi dziecka dostaje się do krwiobiegu matki. Dochodzi do niego w wyniku przecieku płodowo-matczynego. Zwykle ma miejsce dopiero w momencie porodu z racji występowania bariery...

Ciąża

Urodzenie i wychowanie dziecka jest jednym z najbardziej fascynujących w życiu doświadczeń. W czasie ciąży dokonuje się mnóstwo zadziwiających procesów, w wyniku których z pojedynczej komórki powstanie nowy człowiek. Od tej...

Ciąża ektopowa (ciąża pozamaciczna)
Ciąża pozamaciczna Ciąża ektopowa (ciąża pozamaciczna)

Ciąża ektopowa to ciąża, podczas której zapłodniona komórka jajowa zagnieździła się poza macicą. W 95% przypadków ciąż pozamacicznych do implantacji zarodka dochodzi w jajowodzie. Inne miejsca to jajniki, narządy jamy brzusznej, szyjka...

Późna ciąża
Zagrożenia ciąży po 35 r.ż. Późna ciąża

Ciąża po 35. roku to ciąża podwyższonego ryzyka. By zmniejszyć ryzyko poronienia i wystąpienia wad genetycznych, konieczna jest profilaktyka i stała opieka lekarza ginekologa.

Czynnik szyjkowy Cysta a ciąża

Kiedy ciężarna dowiaduje się, że ma na jajniku cystę, instynktownie zaczyna obawiać się o swoje dziecko. Lekarze uspokajają jednak, że w większości przypadków zmiany te są niegroźne.

Szczepienia przed ciążą
Planowanie ciąży Szczepienia przed ciążą

Planujesz ciążę? Zadbaj o siebie już teraz i sprawdź jakie badania i szczepienia przed ciążą musisz wykonać. Pamiętaj, że zdrowa ciąża i zdrowa mama to w przyszłości zdrowe dziecko.

Ciąża w pracy
Prawo pracy a ciąża Ciąża w pracy

Jak przetrwać ciążę, nie szkodząc maluszkowi, a jednocześnie pozostać jak najdłużej aktywną zawodowo? - to pytanie zadaje sobie wiele przyszłych mam. Wiadomość o zajściu w ciążę nie oznacza natychmiastowej zmiany trybu życia, kobieta najczęściej dalej...

Przeziębienie w ciąży Ciąża i grypa

Jak bronić się przed zachorowaniem? Czy grypa jest groźna dla ciężarnej? Jakie są jej objawy? Jeżeli grypa dopadła cię w czasie ciąży, lepiej w szczególny sposób o siebie zadbaj.

Decyzja o ciąży Ciąża po 30

Ciąża po 30 może być niesamowitym doświadczeniem, jednak z wiekiem spada płodność kobiety i rośnie prawdopodobieństwo wystąpienia wad wrodzonych u dziecka oraz powikłań ciążowych.

Decyzja o ciąży Petting a ciąża

Petting a ciąża – czy jedno prowadzi do drugiego? Ogólnie rzecz biorąc, petting nie wywołuje ciąży. Jednak są sytuacje, w których jest to możliwe.

Witaminy przed ciążą
Wspomóż rozwój intelektualny swojego Dziecka Witaminy przed ciążą

Decyzja o dziecku wiąże się z potrzebą zmiany trybu życia i żywienia. Dieta przed ciążą powinna uwzględniać kwas foliowy, witaminę E i wiele innych składników, niezbędnych dla rozwijającego się płodu.

Druga ciąża
Wykorzystaj szansę, jaką daje Ci druga ciąża Druga ciąża

Decyzja o drugiej ciąży kolejny raz jest zwiastunem szczęścia i spełnienia rodzicielskiego. Wszystko wydaje się łatwiejsze. Pozory mylą, druga ciąża niesie wiele radości, ale troski zupełnie inne.

Odchudzanie przed ciążą
Dieta przed ciążą Odchudzanie przed ciążą

Odchudzanie przed ciążą i w ciąży może być bardzo niebezpieczne dla rozwijającego się dziecka. Odpowiednia dieta przed ciążą pozwoli odzyskać utraconą figurę w szybkim czasie po porodzie.

Seksualność ucznia Ciąża nastolatek

Pomimo faktu, iż wskaźnik urodzeń wśród nieletnich matek spada od kilku lat, nadal odnotowuję się kilka tysięcy ciąż rocznie. Około 85% z nich jest nieplanowana, a co za tym idzie w każdej populacji może zwiększyć ryzyko problemów. Największym...

Przyczyny poronienia Ciąża jajowodowa

Ciąża jajowodowa to najczęstszy rodzaj ciąży pozamacicznej. Prawie we wszystkich przypadkach kończy się poronieniem. Późno wykryta ciąża jajowodowa może być zagrożeniem życia kobiety.

Słodycze a ciąża
Węglowodany Słodycze a ciąża

Ochota na słodycze w ciąży towarzyszy wielu przyszłym mamom. Czy jedząc gorzką czekoladę, sernik lub lody waniliowe pozbawiamy nasze dziecko możliwości zdrowego rozwoju?

Dziecięce choroby Ciąża a toksoplazmoza

Toksoplazmoza atakuje wszystkich bez wyjątku. Szczególnie groźna jest wtedy, gdy jej ofiarą padnie kobieta ciężarna. Chorobę wywołuje pasożytniczy pierwotniak Toxoplasma gondii, żyjący w organizmach zwierząt ciepłokrwistych, a zwłaszcza kotów. Zarazić...

Poronienie Ciąża pozamaciczna

Ciąża ektopowa to poważne zaburzenie, do którego dochodzi w sytuacji, kiedy ciąża rozwija się poza obrębem macicy. W przypadku plamień, bólu brzucha należy bezzwłocznie wykonać badanie USG.

Tarczyca a ciąża
Decyzja o ciąży Tarczyca a ciąża

Problemów z tarczycą w czasie ciąży pod żadnym pozorem nie wolno ignorować. Mogą one mieć wpływ na rozwój płodu. Dlatego ważne jest kontrolowanie poziomu hormonów tarczycy gdy spodziewasz się dziecka.

Decyzja o ciąży Ciąża po 40

Ciąża po 40 może być dla kobiety niesamowitym doświadczeniem. Jednak z wiekiem szanse na poczęcie dziecka, donoszenie ciąży i urodzenie zdrowego dziecka maleją.

Ciąża po cesarce
Pielęgnacja rany po cesarskim cięciu Ciąża po cesarce

Najlepiej, jeśli kolejna ciąża po cesarce zaplanowana jest w odstępie minimum roku. W ciąży po cięciu cesarskim ważna jest kontrola blizny pooperacyjnej, gdyż istnieje ryzyko jej rozejścia się.

Decyzja o ciąży Ciąża urojona

Ciąża urojona dotyka zwykle kobiet, które pragną mieć dziecko, mimo wielu nieudanych prób zajścia w ciążę albo kobiet, które silne obawiają się zajścia w ciążę, gdyż nie są gotowe na macierzyństwo.

Pies a ciąża
Zwierzęta w domu w ciąży Pies a ciąża

Pies w domu w czasie twojej ciąży to żadna tragedia. Jeśli czworonożny przyjaciel jest z tobą od lat, jest zadbany, czysty, odrobaczany, szczepiony – nie ma powodów do obaw o to, że coś ci grozi.

Przyczyny poronienia Ciąża biochemiczna

Ciąża biochemiczna to taka ciąża, która na wczesnym etapie rozwoju jest roniona przez kobietę i mylona z miesiączką. Ciąża biochemiczna polega na obumarciu niezagnieżdżonego jaja płodowego.

Emocje w ciąży Pierwsza ciąża

Dwie kreski na teście ciążowym? Radość, obawa, lęk, niepokój, szczęście? Jesteś w ciąży i nie wiesz do końca, co czujesz? W twojej głowie tłucze się tysiąc myśli? To naturalne. W końcu to, co nowe, zwykle budzi niepokój.

Ciąża a używki
Czy w ciąży mogę..? Ciąża a używki

W obecnych czasach tempo życia jest tak duże, że wiele osób nie jest w stanie za nim nadążyć. Praca, dom, przyjaciele, rodzina to często sfery życia, których pogodzenie ze sobą sprawia nam niemały problem. Okazuje się, że w tym wszystkim...

Czynnik szyjkowy Nadżerka a ciąża

Nadżerka to częsta przypadłość kobieca, która w związku ze zmianami hormonalnymi może pojawić się w czasie ciąży. Czy nadżerka ma wpływ na płód?

Metody ułatwiające poczęcie Luteina a ciąża

Luteina to barwnik znajdujący się głównie w warzywach i owocach, który wpływa korzystnie na stan skóry i oczu. Czy w czasie ciąży należy spożywać więcej luteiny niż zwykle?

Decyzja o ciąży Ciąża po 35

Ciąża po 35 może być dla kobiety niezwykłym przeżyciem, ale z ciążą w tym wieku wiążą się niestety dodatkowe zagrożenia. Co należy wiedzieć o ciąży po 35?

Ciąża trojacza
Ciąża wielopłodowa Ciąża trojacza

Ciąża trojacza to ciąża mnoga, podczas której w łonie kobiety rozwijają się trojaczki. Objawy ciąży trojaczej są bardziej intensywne niż ciąży z jednym dzieckiem. Aby ją wykryć, wystarczy badanie USG.

Ciąża Ciąża wielopłodowa

Ciąża mnoga stanowi większe obciążenie mechaniczne i organiczne dla kobiety i zwiększa liczbę komplikacji, zarówno w przebiegu ciąży, jak i przy porodzie.

Emocje w ciąży Zimowa ciąża

Zimowe oczekiwanie na dziecko niesie ze sobą większe niż w czasie letnim nakłady finansowe, jeśli mamy na myśli garderobę mamy. Bez czego przyszłym mamom trudno przetrwać zimę w naszym klimacie?

Seks a ciąża
Seks w ciąży Seks a ciąża

Seks jest dla większości z nas bardzo ważną dziedziną życia. Celem współżycia dwojga kochających się ludzi jest nie tylko prokreacja, ale także budowanie więzi, okazywanie czułości i oczywiście, po prostu przyjemność. Podczas ciąży funkcja prokreacji...

Ciąża a seks
Seks w ciąży Ciąża a seks

Sfera intymna związku jest jego normalną i zdrową częścią. Dziwi jednakże, że pytanie o seks w ciąży często budzi lekką konsternację – przecież każda ciąża od niego właśnie się zaczyna. A współżycie podczas ciąży jest istotnym elementem związku,...

Poronienie Ciąża zaśniadowa

Ciąża zaśniadowa to rodzaj ciążowej choroby trofoblastycznej. Powstaje w wyniku nieprawidłowego zapłodnienia komórki jajowej, która implantuje i szybko rozrasta się w macicy. Dzieje się tak, gdy jądro komórki jajowej jest albo zagubione,...

Ciąża ektopowa
Ciąża pozamaciczna Ciąża ektopowa

Ciąża pozamaciczna (ektopowa) powstaje, gdy zapłodniona komórka jajowa zagnieździ się poza jamą macicy (prawidłowym miejscem implantacji). Wówczas najczęściej umiejscawia się w jajowodzie (92–98%). Znacznie rzadziej w jajniku, jamie...

Planowanie ciąży Padaczka a ciąża

Kiedyś kobiety, które cierpiały na epilepsję były odwodzone od pomysłu posiadania dziecka. Obecnie dzięki właściwej i wcześnie rozpoczętej opiece prenatalnej ponad 90% matek z padaczką rodzi zdrowe dzieci. Co zrobić jeszcze przed zajściem w ciążę?...

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij