Karta ciąży

Podczas pierwszej lub drugiej wizyty u lekarza ginekologa otrzymasz kartę ciąży, którą zawsze powinnaś mieć przy sobie, zarówno podczas wizyt u lekarza prowadzącego, jak i w szpitalu. Karta ciążowa zawiera informacje o wynikach badań i o stanie twojego zdrowia. Pozwala to uniknąć powielania wykonanych już procedur oraz umożliwia wymianę informacji pomiędzy lekarzami. Może się zdarzyć, że wpisy zamieszczone w karcie wydadzą ci się niezrozumiałe, ze względu na stosowane przez lekarza skróty. Jeśli nie rozumiesz tego, co znajduje się w karcie ciąży, zapytaj lekarza i poproś o ich wyjaśnienie.

Oznaczenia na karcie ciąży

• OM, LMP – termin ostatniej miesiączki;
• TC, HBD – liczba tygodni ciąży;
• TP, EDD, PTP – przewidywany termin porodu;
• Ruchy płodu – wyczuwane zazwyczaj od 16. do 20. tygodnia ciąży;
• RR – ciśnienie krwi;
• TNW – termin następnej wizyty;
• Poł. podł. gł. – położenie podłużne główkowe, oznacza, że płód ułożony jest w macicy główką w dół. To prawidłowe ułożenie w ostatnim trymestrze ciąży;
• b.z. – bez zmian (termin używany głównie przy badaniu moczu);
• Poł. mied. – położenie miednicowe, oznacza, że płód ułożony jest w macicy głową do góry;
• Część przodująca płodu ustalona – oznacza, że główka płodu (lub pośladki) przyparta jest do wchodu miednicy, czyli, że płód jest gotowy do porodu;
• ASP lub FHR – akcja serca płodu (badana jest zwykle od 14. tygodnia ciąży);
• Wysokość dna macicy – pomiar wysokości dna macicy w centymetrach, mierzony od szczytu kości łonowej. Symbol ten informuje o wzroście macicy, a pośrednio o prawidłowości rozwoju ciąży.

Badania krwi

• HB – poziom hemoglobiny (czerwony barwnik krwi, inaczej białko zawarte w erytrocytach);
• Ht (Hct) – hematokryt (oznacza gęstość krwi);
• E (RBC) –  liczba czerwonych krwinek;
• L (WBC) – liczba białych krwinek;
• PLT – liczba płytek krwi;
• Fe – poziom żelaza.

Badania moczu

• c.w. – ciężar właściwy;
• B – obecność białka;
• C (Glu) – obecność glukozy w moczu;
• E – obecność czerwonych krwinek;
• L – obecność białych krwinek.

Badania dodatkowe

• AFP – stężenie alfafetoproteiny;
• Test GTT – test przesiewowy obciążenia 50 g glukozy;
• Test OGTT – test przesiewowy obciążenia 75 g glukozy;
• WR (OWA) – badanie w kierunku kiły;
• HBs – badanie na nosicielstwo antygenu wirusa żółtaczki zakaźnej typu B;
• HCV – badanie na nosicielstwo antygenu wirusa żółtaczki zakaźnej typu C.

Badania serologiczne

• Odczyn Coombsa – wykrywa u matki przeciwciała odpornościowe, występujące w przypadku konfliktu serologicznego;
• IgC, IgM – stężenie immunoglobulin, np. toksoplazmozy czy różyczki.

Skróty USG używane w karcie ciąży

• GS lub GSD – średnica pęcherzyka ciążowego;
• CRL – długość ciemieniowo-siedzeniowa, czyli odległość między szczytem główki a kością ogonową;
• BPD – wymiar dwuciemieniowy główki, czyli szerokość główki od skroni do skroni;
• HC – obwód główki;
• AC – obwód brzuszka;
• FL – długość kości udowej;
• AFI – indeks płynu owodniowego;
• ASP, FHR – akcja serca płodu, prawidłowe bądź słyszalne tętno dziecka, czyli bicie serca dziecka, liczone w uderzeniach na minutę;
• APBD – wymiar przednio-tylny klatki piersiowej;
• TBD –  wymiar poprzeczny klatki piersiowej;
• TC – obwód klatki piersiowej.

Karta ciąży – wzór

Nie ma standardowego wzoru karty ciąży, który obowiązywałby na terenie całej Polski. Poszczególne szpitale i gabinety mają swoje własne opracowania. Na pierwszej stronie znajduje się zawsze imię i nazwisko ciężarnej, data urodzenia, pesel, adres, data ostatniej miesiączki oraz przewidywany termin porodu. Lekarz na podstawie oryginalnego pisemnego wyniku badania powinien wpisać także grupę krwi mamy, a czasem także ojca dziecka. W przeznaczonych do tego rubrykach ginekolog uzupełnia informacje o przebytych porodach, ciążach, poronieniach i aborcjach, które lekarz odnotowuje za pomocą poszczególnych cyferek. Jeśli dotychczas nie byłaś w ciąży i nie rodziłaś, wpisze przekreślone kółeczko. W karcie jest także miejsce na wpisanie informacji o maluszku, np. w którym tygodniu poczułaś pierwsze ruchy dziecka, jakie dane uzyskano podczas badań USG.

Pamiętaj, że do 32. tygodnia ciąży powinnaś pojawiać się na wizycie co 4 tygodnie, od 33. do 36. tygodnia co dwa tygodnie, natomiast od 36. tygodnia ciąży – co tydzień. Bardzo istotne jest, aby karta ciąży była starannie uzupełniana na każdej wizycie.  Jest to niezwykle pomocny dokument, gdyż informacje o twoich wynikach badań w ciąży, wymiarach płodu oraz wadze w ciąży są dla specjalistów cennym źródłem informacji o przebiegu ciąży.

Anna Liszewska