Grzybica

Grzybica jest to infekcja wywołana przez różnego rodzaju szczepy grzybów. Kolonizują one zwykle zewnętrzne warstwy skóry, także owłosionej, oraz paznokcie – są to wtedy grzybice powierzchowne. Dostają się do naskórka zwykle przez drobne uszkodzenia. Rzadziej dochodzi do zakażenia poprzez wdychanie zarodników grzyba do płuc, co wywołuje grzybicę narządową. Ma to miejsce u osób z zaburzeniami układu odpornościowego.

Czynniki ryzyka grzybicy

Na grzybicę są podatne osoby cierpiące na niektóre przewlekłe choroby, takie jak cukrzyca. Grzybica występuje szczególnie często u osób długotrwale leczonych antybiotykami. Ma to związek z faktem, że podczas stosowania tego typu leków organizm jest pozbawiany bakterii chorobotwórczych oraz tych, które wspomagają utrzymywanie równowagi we florze bakteryjnej. Podobnie dzieje się w przypadku leczenia kortykosterydami i lekami immunosupresyjnymi (np. po przeszczepie). Na grzybicę szczególnie narażone są osoby z zaburzoną odpornością (np. w wyniku zakażenia wirusem HIV), a także osoby mające niedobory witamin z grupy B. W przypadku grzybicy pachwin czynnikiem predysponującym jest także otyłość.

Do zakażenia grzybami może dojść w wyniku nieprzestrzegania higieny osobistej, szczególnie na basenach i w saunach. Dochodzi wtedy często do infekcji grzybiczych stóp i paznokci. Aby tego uniknąć, trzeba nosić klapki, używać tylko własnego, czystego ręcznika i dokładnie wycierać skórę, szczególnie między palcami.

Grzybice narządowe

Grzybice narządowe są zwykle zakażeniami oportunistycznymi. Oznacza to, że wywołują je mikroorganizmy, które byłyby całkowicie nieszkodliwe, gdyby układ odpornościowy działał prawidłowo. Grzybice narządowe pojawiają się u osób cierpiących na cukrzycę, białaczkę, ziarnicę złośliwą, agranulocytozę, zakażenie wirusem HIV, a także leczonych kortykosterydami, cytostatykami, antybiotykami i za pomocą radioterapii. Trzeba szczególnie uważać także w przypadku osób, które przeszły poważne operacje w obrębie jamy brzusznej. W przypadku dzieci, grzybica częściej niż u zdrowych noworodków występuje u wcześniaków, dzieci o niskiej masie urodzeniowej i z wadami wrodzonymi. Grzybica głęboka może zająć:

• płuca,
• przewód pokarmowy,
• wątrobę,
• śledzionę,
• zatoki sitowe oboczne nosa,
• gałki oczne,
• mózg.

Grzybice powierzchowne

Grzybice powierzchowne zdarzają się zdecydowanie częściej niż narządowe i mają mniej poważny przebieg. Obejmują one infekcje:

• skóry (np. grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp),
• skóry owłosionej (np. grzybica skóry głowy, łupież pstry),
• błon śluzowych (np. grzybica pochwy),
• paznokci (np. łuszczyca paznokci, liszaj płaski, drożdżyca paznokci).

Bardzo często te rodzaje grzybic się łączą, na przykład grzybica drobnozarodnikowa może się pojawiać na skórze owłosionej głowy i skórze gładkiej. Jest to najczęściej grzybica dziecięca. W przypadku grzybicy stóp, w razie braku leczenia, często dochodzi do infekcji paznokci stóp. Grzybica strzygąca jest częstą odmianą grzybicy, występuje zarówno na skórze owłosionej, nieowłosionej, jak i na paznokciach. Może mieć odmianę powierzchowną oraz głęboką.

Anna Szozda