Faza folikularna

Cykl miesięczny u zdrowych kobiet w wieku reprodukcyjnym przebiega bardzo podobnie. Mimo różnic w długości miesiączki i obfitości krwawienia zasadnicze cechy cyklu są niezmienne. Pierwszego dnia miesiączki zaczyna się tak zwana faza folikularna. Wczesny etap tej fazy cyklu miesięcznego charakteryzuje się najniższym poziomem hormonów żeńskich: estrogenu i progesteronu. Faza folikularna dobiega końca, gdy hormon luteinizujący osiąga szczytową wartość i rozpoczyna się owulacja.

Faza folikularna a ciało kobiety

Na wczesnym etapie fazy folikularnej, po zakończeniu krwawienia, wyściółka macicy jest najcieńsza w całym cyklu. Najniższy jest także poziom wspomnianych już hormonów, progesteronu i estrogenu. W dalszej części fazy folikularnej dochodzi do zgrubienia wyściółki macicy, co ma związek z przygotowaniem organizmu kobiety na potencjalną ciążę. Faza folikularna trwa zazwyczaj czternaście dni, po czym następuje tak zwana faza lutealna. Jest to etap cyklu, który ma miejsce po owulacji i trwa do pierwszego dnia miesiączki. Podczas fazy lutealnej poziom estrogenu i progesteronu wzrasta, co przyczynia się do zmian w wyściółce macicy, które mają przygotować ją na przyjęcie embrionu. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, poziom hormonów spada, a wyściółka macicy zaczyna się złuszczać, co prowadzi do menstruacji.

Przebieg fazy folikularnej

W czasie fazy folikularnej 5-7 pęcherzyków w jednym lub obydwu jajnikach zaczyna rosnąć. Ich wzrost jest pobudzany przez hormon folikulotropowy. W miarę jak pęcherzyki stają się coraz większe, zaczynają wydzielać hormon estrogen. Hormon ten dostaje się do krwiobiegu i do przysadki mózgowej, gdzie powoduje zmniejszenie wydzielania hormonu folikulotropowego. Mechanizm tego procesu jest prosty – wyższy poziom estrogenu oznacza niższy poziom hormonu folikulotropowego. Jednak gdy pęcherzyki osiągną ostatnie stadium dojrzałości, dochodzi do istotnej zmiany. Jeden lub dwa pęcherzyki stają się dominujące i wydzielają jeszcze więcej estrogenu do krwiobiegu. Gdy estrogen osiągnie pełen pułap, zaczyna pobudzać wydzielanie hormonu folikulotropowego. Następnie przysadka mózgowa gwałtownie zatrzymuje produkcję hormonu folikulotropowego. W tym momencie zaczyna się kolejna faza cyklu miesięcznego – owulacja. Kobieta, która chce zajść w ciążę, powinna uprawiać seks właśnie w czasie owulacji. Jak poznać, że nadeszła pora na starania o dziecko? Wystarczy obserwować swoje ciało. Typowe dla owulacji jest zwiększenie wydzielania śluzu z szyjki macicy. Wiele kobiet zauważa, że w połowie cyklu stają się nieco bardziej wilgotne, dzięki czemu stosunki płciowe są przyjemniejsze nawet mimo braku lubrykantów. Charakterystyczne jest także zadowolenie z własnego wyglądu i świadomość bycia atrakcyjną dla partnera. W czasie owulacji dochodzi również do lekkiego przesunięcia szyjki macicy do przodu, co można łatwo sprawdzić, wsuwając palec lub dwa do pochwy. W czasie dni niepłodnych szyjka macicy jest twardsza, natomiast podczas owulacji staje się bardziej miękka i lekko otwarta na przyjęcie spermy. Owulację można rozpoznać również dzięki dolegliwościom bólowym w jednym z jajników, jednak nie u każdej kobiety pojawia się ten ból. Dochodzi także do podwyższenia temperatury ciała oraz podniesienia poziomu hormonu luteinizującego, który można wykryć za pomocą testu owulacyjnego.

Joanna Brodziak