Drgawki gorączkowe

Życie rodzica nie jest łatwe i różami usłane. Niestety, za ogrom radości, jaki daje im dziecko płacą sporą cenę. Jest nią permanentny stan lęku o zdrowie malucha. A życie, jak to życie, nie zawsze oszczędza przykrych przeżyć. Jednym z dramatycznych doświadczeń, jakich przyjdzie niektórym doznać są tzw. drgawki gorączkowe. Brzmi dramatycznie i tak też wygląda. Na pocieszenie dodam, że same w sobie nie są zagrożeniem dla życia i niezbyt często stanowią objaw poważniejszej choroby. Generalnie jest to reakcja niedojrzałego układu nerwowego dziecka na podwyższoną temperaturę. Drgawki gorączkowe dotykają na ogół maluchy miedzy 6 miesiącem a 5 rokiem życia. Pojawiają się nagle, przy skoku temperatury. Najczęściej wtedy, gdy termometr wskazuje 39 lub więcej kresek. Istotne jest również tempo wzrostu temperatury.

Rodzaje drgawek gorączkowych

•  Drgawki gorączkowe proste, (75%-85%) - pojawiają się na ogół na początku choroby, gdy temperatura przekracza 39°C. Nie powinny wystąpić ponownie w ciągu 24 godzin. Na ogół nie powtórzą się w trakcie tej samej choroby. Jest prawdopodobne, że pojawią się przy innym zakażeniu, szczególnie, gdy u rodzeństwa również występowały. Mają uogólniony charakter, całe ciało dziecka „sztywnieje" (następuje utrzymujące się naprężenie mięśni, tzw. napad toniczny), a gdy następnie dochodzi do drgawek, mamy napad toniczno-kloniczny. Może wystąpić „wywrócenie" gałek ocznych, chwilowy bezdech, ślinotok. Dziecko jest nieprzytomne. Drgawki trwają kilka sekund bądź minut. Nigdy nie dłużej niż kwadrans. Mimo swego dramatycznego przebiegu nie mają istotnego wpływu na zdrowie dziecka.
•  Drgawki gorączkowe złożone - zdecydowanie rzadsze. Mogą pojawić się już przy stanie podgorączkowym. Nawroty występują w trakcie tej samej choroby, często kilka razy w ciągu 24 godzin od pierwszego ataku. Trwają zdecydowanie dłużej niż proste, bo ponad 15 minut. Na ogół nie obejmują całego ciała, mają charakter "zogniskowany", np. prawa albo lewa strona ciała czy któraś kończyna. Niekiedy po wystąpieniu napadu drgawek może pojawić się pewien niedowład części ciała, którą objęły, który dość szybko samoistnie ustępuje.

Obserwuje się większe ryzyko wystąpienia padaczki u dzieci z drgawkami gorączkowymi złożonymi w wywiadzie.

Jak postępować w czasie napadu drgawek gorączkowych?

W czasie napadu NALEŻY:

•  nie poddawać się panice, gdyż drgawki gorączkowe nie stanowią zagrożenia dla dziecka;
•  położyć dziecko na miękkim podłożu;
•  usunąć mu wszystko z ust;
•  ułożyć na boku, a jeżeli się nie da, odwrócić na bok samą główkę;
•  gdy taka sytuacja ma miejsce po raz pierwszy, przebiega inaczej lub trwa dłużej niż 5 minut, wezwać pogotowie.

Nie wolno:

•  unieruchamiać dziecka na siłę;
•  umieszczać mu w ustach jakichkolwiek przedmiotów;
•  podawać picia, jedzenia ani leków.

Tak naprawdę, bez względu na rodzaj drgawek, jakie wystąpiły u dziecka, potrzebna jest konsultacja z lekarzem, który wykluczy inne niż gorączka przyczyny ich wystąpienia, np. uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. Gdy wystąpiły drgawki typu złożonego, konieczna będzie hospitalizacja, (lekarz może ją zalecić również w przypadku pojawienia się drgawek typu prostego), w celu przeprowadzenia badań. Dziecku zostanie pobrana do analizy krew, a w razie potrzeby płyn mózgowo-rdzeniowy. Jest to konieczne, gdy dziecko nie ukończyło 18 miesięcy lub gdy lekarz podejrzewa zapalenie opon mózgowych. Zostanie ono poddane badaniu EEG, które daje szansę na rozpoznanie, m.in. ewentualnej padaczki.

Profilaktyka drgawek gorączkowych

Dzieci, u których wystąpił ten rodzaj drgawek, są bardziej narażone na wystąpienie jej w późniejszym wieku, potrzebna więc będzie systematyczna kontrola neurologa. Pozostawanie pod opieką neurologiczną jest wskazane także wtedy, gdy nie znaleziono przyczyny ataku. Jeżeli lekarze potwierdzą, że drgawki nie miały poważniejszego podłoża, rodzic może odetchnąć z ulgą. Prawdopodobieństwo ponownego ataku jest stosunkowo niewielkie, szczególnie, gdy był to napad typu pierwszego. Ponieważ przyczyną jest wysoka gorączka, w ramach profilaktyki, należy ją zbijać już, gdy zbliża się do 38°C. Do dyspozycji mamy syropy i czopki, które są dostosowane do wieku dziecka. Ponadto możemy stosować chłodne okłady i kąpiele. W sporadycznych i uzasadnionych przypadkach lekarz może przepisać lek o nazwie Diazepam, który przerywa drgawki. Podawanie jego powinno przebiegać w ściśle określony sposób. Ponieważ problem drgawek gorączkowych jest złożony i może mieć poważne przyczyny, tekst ten stanowi jedynie ogólną informację i nie może być podstawą do bagatelizowania ataku!

Aneta Stawiszyńska Marciniak