Dieta w cukrzycy ciążowej

Dieta w cukrzycy ciążowej wymaga zdyscyplinowania, by utrzymać stężenie glukozy we krwi w normie. Jadłospis kobiety ciężarnej z cukrzycą powinien zawierać wszystkie składniki pokarmowe: białka, tłuszcze, węglowodany, składniki mineralne – ponieważ są one niezbędne dla prawidłowego rozwoju dziecka i dobrego stanu zdrowia przyszłej mamy. Istota diety cukrzycowej w ciąży opiera się na zachowaniu właściwej kaloryczności posiłków, na regularnym spożywaniu pokarmu i na doborze produktów użytych do przygotowania dań.

Ilość kalorii w diecie cukrzycowej

Dieta przy cukrzycy ciążowej to zwiększone zwracanie uwagi na to, co jesz i jak jesz. Dzienna dawka energetyczna nie powinna przekraczać 2200 kcal. Dobową dawkę kaloryczną można wyliczyć na podstawie prawidłowej masy ciała sprzed ciąży. Na każdy kilogram należnej masy ciała przypada około 35 kcal. Stałą dawkę kalorii należy rozłożyć na pięć-sześć niezbyt obfitych posiłków w ciągu dnia, spożywanych w miarę regularnie, tzn. w równych odstępach czasu – najlepiej co trzy godziny. Nie wolno pomijać kolejnych posiłków. Bardzo ważna jest druga kolacja, czyli lekki posiłek przed snem (jogurt, kromka chleba, jabłko itp.), który pozwala uchronić przed nagłym spadkiem glukozy w nocy. Należy go spożyć do godziny 22.00.

Węglowodany złożone w diecie

Przy cukrzycy ciężarnych ważne jest unikanie wahań stężenia glukozy we krwi i utrzymywanie glikemii w normie. Służy temu rozkładanie jedzenia w ciągu dnia na częste, ale nie obfite posiłki oraz oparcie jadłospisu na produktach zawierających węglowodany złożone. Trawienie i wchłanianie cukrów złożonych z przewodu pokarmowego zachodzi znacznie wolniej niż przyswajanie cukrów prostych, dzięki czemu nie ma nagłych skoków stężenia glukozy we krwi. W pierwszej kolejności należy wykluczyć z diety cukry proste: słodycze, słodkie napoje gazowane, soki, lody, dżemy, ciastka, czekoladę, miód. Pod kontrolą należy mieć również owoce, takie jak: banany, winogrona, suszone daktyle, figi, gruszki. Owoców i soków owocowych najlepiej nie spożywać po godzinie 18.00. Soki warto rozcieńczać na pół z wodą.

Węglowodany złożone powinny wchodzić w skład każdego posiłku i stanowić około 55-60% dziennego menu. Produkty bogate w węglowodany złożone to m.in.:

• produkty zbożowe z grubego przemiału,
• pieczywo z dodatkiem otrębów,
• pieczywo chrupkie,
• płatki owsiane i jęczmienne,
• kasze gryczana i jaglana,
• ryż, makarony,
• ziemniaki.

Dieta przy cukrzycy ciążowej powinna również obfitować w surowe warzywa, ponieważ zawarty w nich błonnik pokarmowy i magnez zapewniają stabilne wchłanianie glukozy. Zalecane jest spożycie warzyw zielonych: sałaty, świeżych ogórków, cykorii, szpinaku. Nie wolno też zapominać o odpowiedniej dawce płynów w ciągu dnia – najlepiej wypijać 2 l niegazowanej wody mineralnej.

Tłuszcze i białka w diecie

Białko w diecie cukrzycowej powinno stanowić około 15-20% dziennego zapotrzebowania energetycznego. Najlepiej, gdy pochodzi z chudych mięs i gatunków wędlin (drób, chuda cielęcina, ryby, schab, polędwica) oraz z mleka i jego przetworów: jogurtów, serów, kefirów. Warto wybierać mleko odtłuszczone, naturalne twarogi bez dodatku cukru, chude serki. Tłuszcze nie powinny przekraczać 30% dziennej diety. Bardzo ważne jest ograniczanie tłuszczów zwierzęcych (smalec, słonina) na rzecz roślinnych. Szczególnie dobre dla kobiet z cukrzycą ciążową są oleje rzepakowy i sojowy oraz oliwa z oliwek.

Z diety cukrzycowej w ciąży należy wyeliminować tłuste mięsa, podroby, pełne mleko, tłuste twarogi, żółte sery, śmietanę i majonez. Surówki należy przyrządzać z dodatkiem sosu winegret na oleju, a sałatki z dodatkiem chudego jogurtu. Przygotowywanie potraw powinno ograniczać ilość dodatkowego tłuszczu, dlatego należy unikać smażenia. Mięso warto gotować na wodzie lub na parze, dusić bez obsmażania, piec w pergaminie lub folii albo ewentualnie grillować. Zrezygnować trzeba całkowicie z potraw smażonych, takich jak placki ziemniaczane, racuchy, frytki, smażone kotlety. Szczegółowe zalecenia dietetyczne przy cukrzycy w ciąży ustala z pacjentką diabetolog.

Joanna Krocz