Depresja podczas ciąży

Ciąża i oczekiwanie na dziecko wydają się najszczęśliwszymi momentami w życiu kobiety. Często jednak w tę radość wkradają się uczucia niepokoju, podenerwowania, poczucie bezradności i obawy o dziecko. Po prostu depresja w ciąży. Ocenia się, że aż 10–20% kobiet ciężarnych cierpi na depresję.

Depresja w ciąży może być chorobą indukowaną ciążą lub epizodem wcześniej istniejących już zaburzeń afektywnych. U takich kobiet wiadome jest, że ciąża, zmiany hormonalne i stres z tym związany mogą stanowić ryzyko nawrotu choroby. Innym zagadnieniem jest jeszcze depresja poporodowa, jednak tym razem skupimy się tylko na zaburzeniach nastroju występujących w trakcie ciąży. Jest to czasem trudne zagadnienie obejmujące z jednej strony ryzyko związane z nieleczoną depresją, a z drugiej – to związane z podjęciem i skutkami farmakoterapii.

Spis treści:
  1. 1. Kto choruje na depresję w ciąży?
  2. 2. Jak się objawia depresja w ciąży?
  3. 3. Czy depresja kobiety ciężarnej ma wpływ na dziecko?
  4. 4. Czy można leczyć depresję w ciąży?

1. Kto choruje na depresję w ciąży?

Depresja i niepokój pojawiają się najczęściej w I trymestrze niechcianej ciąży, natomiast w III trymestrze stany takie spowodowane są obawą o sam poród i zdrowie dziecka. Kobiety mogą bać się presji społecznej, nieporadzenia sobie w roli matki, zmiany ich sytuacji zawodowej, rosnącej liczby obowiązków, wydatków, spadku atrakcyjności.

Zmiany nastroju dotyczą zarówno kobiet, które nie planowały ciąży, jak i tych, które się do niej wcześniej przygotowywały. Najczęściej depresja w ciąży dotyczy kobiet:

  • z ciążą niechcianą,
  • u których wcześniej występowały już zaburzenia psychiczne,
  • które zaszły w ciążę w trakcie trwania epizodu depresyjnego (leczonego lub nie),
  • mających trudną sytuację społeczną i finansową, będących w trudnym związku niedającym im oparcia,mających ambiwalentny stosunek do macierzyństwa,
  • mających problemy zdrowotne indukowane ciążą, np. cukrzycę ciężarnych,
  • gdy obecna i znana jest choroba dziecka, dotycząca wad wrodzonych, z jakimi się urodzi,
  • które wcześniej poroniły lub straciły dziecko,
  • mających wcześniej problemy z zajściem w ciążę,
  • które budzą teraz obawy o stratę dziecka.

2. Jak się objawia depresja w ciąży?

Depresja w ciąży często jest nierozpoznana, a jeszcze rzadziej leczona. Wydaje się, że może to wynikać z podobieństwa objawów związanych z ciążą do somatycznych objawów depresji, np. zmęczenia, apatii, bólów pleców, a np. podenerwowanie związane z porodem lub zdrowiem dziecka wydaje się bliskim osobom kobiety ciężarnej normalne w takiej sytuacji. Objawami depresji mogą być także:

  • ciągłe uczucie smutku,
  • zaburzenia snu,
  • trudności w koncentracji,
  • utrata zainteresowania rzeczami i czynnościami, które wcześniej je wzbudzały,
  • lęk, drażliwość,
  • poczucie winy,
  • pojawiające się myśli o śmierci, bezwartościowości własnej osoby, beznadziejności sytuacji,
  • zmiana nawyków żywieniowych (utrata lub wzrost apetytu).

Natomiast nieleczenie depresji może wynikać ze strachu przed podjęciem takiej decyzji i obaw związanych z wpływem leków na rozwijające się dziecko. Jednak niepodjęcie leczenia także skutkuje powikłaniami u płodu.

3. Czy depresja kobiety ciężarnej ma wpływ na dziecko?

Tak. I wpływ ten jest wielokierunkowy, zarówno na stan dziecka po porodzie, jak i w przyszłości. Wykazano, że większe nasilenie objawów depresji u kobiety w trakcie ciąży wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia depresji u dziecka w przyszłości. Szczególnie groźna zarówno dla matki, jak i dziecka jest depresja nieleczona. U kobiety skutkować może rozwojem depresji poporodowej (u 10–20% chorych), myśli samobójczych, nadużywaniem alkoholu oraz innych leków, zaburzeniami snu, apetytu, gorszą współpracą z położnikiem. Sama depresja oraz skutki jej nieleczenia w postaci ww. zachowań oddziałują na dziecko. Kobieta w takim stanie może mieć trudności z zadbaniem o siebie, o płód i właściwą opiekę. Wskutek tego dzieci kobiet z nieleczoną depresją w ciąży rodzą się przed terminem, mają mniejszą masę urodzeniową, mniejszą punktację w skali Apgar, obniżone stężenie serotoniny, dopaminy, katecholamin. Są bardziej niespokojne. W przyszłości mogą mieć problemy emocjonalne, zaburzenia zachowania i relacji matka – dziecko.

4. Czy można leczyć depresję w ciąży?

Trzeba leczyć depresję, jednak rozważnie i odpowiednią metodą. Podjęcie decyzji o leczeniu w takiej sytuacji powinno być poprzedzone rozważeniem korzyści z leczenia względem ryzyka dla płodu, jakie może ono spowodować. Jest to poparte ścisłą współpracą z pacjentką i jej partnerem i decyzję o tym powinno się podjąć wspólnie. Oparte powinno to być na analizie nasilenia objawów depresji i wywiadzie psychiatrycznym na temat stanu kobiety. Leczenie farmakologiczne jest uzasadnione przede wszystkim w ciężkich postaciach depresji, znacznie zaburzających funkcjonowanie kobiety, z myślami samobójczymi. Inną bezpieczną metodą leczenia depresji u kobiet w ciąży, wbrew wszelkim stereotypom i obawom, są elektrowstrząsy. Są one skuteczne w terapii zaburzeń nastroju z nasilonym ryzykiem samobójstwa. W postaciach lżejszych leczenie można oprzeć na psychoterapii (indywidualnej i grupowej) oraz fototerapii.

Żaden z leków przeciwdepresyjnych nie jest w 100% bezpieczny, ponieważ każdy przechodzi przez łożysko i dostaje się do organizmu płodu. U dzieci matek, które przez całą ciążę lub podczas III trymestru przyjmowały leki przeciwdepresyjne, obserwuje się po urodzeniu dziecka objawy zespołu absytencyjnego (m.in. zaburzenia snu, drażliwość, płaczliwość). Jednak żadne z nich nie wymaga leczenia, jedynie obserwacji. Objawy te mijają w ciągu 48 godzin od narodzin. Stąd też zalecenia, by, jeśli jest to możliwe, na 3–4 tygodnie przed porodem stopniowo odstawiać przyjmowane leki.

Farmakoterapię rezerwuje się tylko dla szczególnych i ciężkich postaci depresji. I powinna się ona odbywać tylko w przypadkach zalecenia przez lekarza, nigdy na własną rękę. W lżejszych epizodach choroby skuteczna jest psychoterapia.

Kobieta, zarówno wcześniej chorująca na depresję, jak i zdrowa, powinna uważnie podchodzić do tego, co dzieje się z jej ciałem i emocjami w trakcie ciąży, i o wszystkich niepokojach poinformować lekarza. Niezwykle istotne jest, by kobieta w takich chwilach czuła się kochana i otoczona opieką, bo nawet jeśli to nie zapobiegnie rozwojowi depresji, to pomoże jej z nią walczyć.

Bibliografia

  • Koszewska I. O depresji w ciąży i po porodzie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3844-6
  • Hammen C. DEPRESJA - modele kliniczne i techniki terapeutyczne, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004, ISBN 83-89574-37-3
  • Heitzman J. (red.), DEPRESJA - odpowiedzi na pytania, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-22-4
  • Bielawska-Batorowicz E. Psychologiczne aspekty prokreacji, Wydawnictwo Śląsk, Katowice 2006, ISBN 83-7164-464-1
Porozmawiaj o tym na 9 miesięcy, ciąża »

Artykuły Choroby i dolegliwości w ciąży

Choroby i dolegliwości w ciąży Toczeń w ciąży

Toczeń rumieniowaty układowy to bardzo rzadka choroba autoimmunologiczna (kolagenoza), która atakuje w większości młode kobiety (aż 90% zachorowań). Dawniej sądzono, że toczeń to przeciwwskazanie do zajścia w ciążę, gdyż ciąża może nasilać przebieg...

Choroby i dolegliwości w ciąży Choroby kobiety w ciąży

Niektóre infekcje bakteryjne i wirusowe zwiększają ryzyko utraty ciąży. Niebezpieczeństwo dla płodu stanowią także przewlekłe choroby metaboliczne, jak cukrzyca czy otyłość. Podejrzenie infekcji lub choroby ogólnoustrojowej zawsze wymaga...

Choroby i dolegliwości w ciąży Choroby skóry u kobiet w ciąży

Większość chorób skórnych, które pojawiają się podczas ciąży, są spowodowane działaniem hormonów. Niektóre ze zmian są traktowane jako normalne i nie związane z żadną chorobą. Jednakże inne uważane są za patologiczne.

Krwawienie w ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Krwawienie w ciąży

Przyczyn pojawienia się krwi w czasie ciąży może być bardzo dużo. Dzieli się je głównie na krwawienia pierwszego trymestru oraz drugiej połowy ciąży. Należy także rozróżnić te, które mają związek z ciążą od tych, które...

Profilaktyka chorób przewlekłych w 1 trymestrze ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Profilaktyka chorób przewlekłych w 1 trymestrze ciąży

Pierwszy trymestr jest w ciąży okresem szczególnej uwagi. W tym czasie zachodzą kluczowe dla dalszego przebiegu ciąży przemiany dotyczące zarodka i łożyska. Między 1. a 14. tygodniem ciąży, bo tyle trwa pierwszy trymestr, największe jest także...

Profilaktyka chorób przewlekłych w 2 trymestrze ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Profilaktyka chorób przewlekłych w 2 trymestrze ciąży

Drugi trymestr, trwający od 14. do 28. tygodnia ciąży, jest czasami określany "złotym trymestrem". W tym czasie złagodzeniu ulegają uciążliwe objawy wczesnej ciąży, takie jak nudności i wymioty, polepsza się jakość snu i powraca energia życiowa. Masa...

Profilaktyka chorób przewlekłych w 3 trymestrze ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Profilaktyka chorób przewlekłych w 3 trymestrze ciąży

Choroby przewlekłe, nasilające się w trzecim trymestrze ciąży, mogą poważnie zagrozić płodowi, a także przyczynić się do komplikacji podczas porodu. Jeśli kobieta chce uniknąć zagrożenia ciąży w końcowym etapie jej trwania, powinna konsultować niepokojące...

Choroby i dolegliwości w ciąży Nadciśnienie tętnicze w ciąży

O przewlekłym nadciśnieniu tętniczym można mówić, gdy ciśnienie krwi przekracza wartość 140/90 mm Hg. Komplikuje ono przynajmniej 5% ciąż. W większości przypadków, gdy kobieta kontroluje swoją chorobę jeszcze przed ciążą, może spokojnie...

Krwawienia w ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Krwawienia w ciąży

Krwawienia w ciąży, statystycznie rzecz ujmując, zdarzają się co piątej kobiecie. Na szczęście nie zawsze grożą poronieniem. Stanowią jednak sygnał ostrzegawczy, że czas zwolnić tempo. Większość kobiet w takiej sytuacji słyszy od lekarza, że trzeba leżeć...

Sposoby na upał w ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Sposoby na upał w ciąży

Letnie upały bywają ciężkie do zniesienia, szczególnie dla kobiet w ciąży. Kiedy żar leje się z nieba trzeba przedsięwziąć specjalne środki. Warto dowiedzieć się, czy opalanie w ciąży jest bezpieczne oraz jaki wpływ na płód mają promienie...

Dolegliwości podczas ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Dolegliwości podczas ciąży

Podczas ciąży organizm kobiety przechodzi rewolucję, stąd też mogą pojawić się różnego typu dolegliwości, które utrudniają czasem kobiecie normalne funkcjonowanie. Spowodowane są one przez zmiany anatomiczne, fizjologiczne i biochemiczne.

Choroby i dolegliwości w ciąży Ból i obrzęk piersi

Podczas ciąży w ciele kobiety zachodzą liczne zmiany, które mają przygotować organizm na przyjście dziecka. Jedną z najczęstszych jaka się pojawia, jest zmiana wielkości piersi i ich wrażliwości. Praktycznie wszystkie matki doświadczają bólu...

Skrzepy w ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Skrzepy w ciąży

Skrzepy w ciąży nigdy nie oznaczają niczego dobrego. Jeśli na wkładce higienicznej bądź bieliźnie zauważyłaś plamy krwi z domieszką skrzepów, a ponadto odczuwasz ból w podbrzuszu, mogą to być objawy poronienia. Takie dolegliwości ciążowe...

Choroby i dolegliwości w ciąży Jak przetrwać lato w ciąży?

Latem nasilają się dolegliwości związane z ciążą. To trudna pora roku dla przyszłych mam, są narażone na problemy żołądkowe, przeziębienia, mają problemy ze snem, obrzękami nóg i częściej mogą im się przytrafić omdlenia. Jak sobie z tym wszystkim...

Choroby i dolegliwości w ciąży Przyczyny i sposoby na zwalczenie omdleń w ciąży

Ciąża to czas zmian i niektóre z nich wywołują u kobiet zawroty głowy, a czasami utratę przytomności lub omdlenia. Najczęściej występują w pierwszym trymestrze, ale mogą pojawić się również w innych miesiącach ciąży. Czym charakteryzuje się...

Obrzęk nóg u ciężarnych
Choroby i dolegliwości w ciąży Obrzęk nóg u ciężarnych

Podczas ciąży organizm kobiety gromadzi więcej wody, dlatego też różne opuchnięcia, szczególnie nóg, są rzeczą normalną w tym okresie. Obrzęk zwykle nasila się w trzecim trymestrze ciąży i w czasie lata. Poza tym rosnąca macica...

Choroby i dolegliwości w ciąży Anemia w czasie ciąży

Anemia jest stanem, w którym organizm nie ma wystarczającej ilości czerwonych krwinek we krwi. Krwinki te zawierają hemoglobinę, która rozprowadza tlen z płuc po całym ciele. Jeśli poziom hemoglobiny jest dosyć niski, tkanki organizmu nie...

Choroby i dolegliwości w ciąży Choroby w czasie ciąży

Według szacunków WHO co roku ponad 20 milionów kobiet doświadcza problemów zdrowotnych związanych z ciążą. Co więcej – życie ok. 8 milionów kobiet jest zagrożonych, a w 1995 roku 500 000 kobiet zmarło w wyniku komplikacji...

Choroby i dolegliwości w ciąży Schorzenia oczu w ciąży

Zmiany jakie zachodzą w organizmie kobiety podczas ciąży, mają również wpływ na jej wzrok. Odpowiedzialne są za to hormony, które przyczyniają się do obrzęków w gałce ocznej. Powoduje to osłabienie wzroku ciężarnej i pogłębienie wady...

Choroby i dolegliwości w ciąży Plamienie w ciąży

Występowanie krwawień lub plamień we wczesnej ciąży nie zawsze musi wskazywać na obecność patologii. Zawsze jednak powinno zwrócić szczególną uwagę i być skonsultowane z lekarzem, który prowadzi ciążę. Specjalista zdiagnozuje...

Skurcze i bóle brzucha w ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Skurcze i bóle brzucha w ciąży

Skurcze i bóle brzucha w ciąży nie zawsze świadczą o niebezpieczeństwie poronienia czy porodu przedwczesnego. Nie należy ich jednak lekceważyć, ponieważ nie wiadomo, co jest ich przyczyną. Dopiero po konsultacji z lekarzem i badaniu ciężarnej można...

Choroby i dolegliwości w ciąży Obrzęki w ciąży

Obrzęki to dość powszechna dolegliwość ciążowa. U kobiety ciężarnej obrzęki kostek czy dłoni są zupełnie naturalne i nie powinny niepokoić. Tylko obrzęki niektórych partii ciała, takich jak twarz, górna część nóg czy podbrzusze...

Choroby i dolegliwości w ciąży Hemoroidy w ciąży

Hemoroidy w ciąży to dość częsta i dla kobiet wstydliwa dolegliwość. Hemoroidy to inaczej żylaki odbytu lub guzki krwawnicze. Wiele kobiet krępuje się zapytać lekarza o to, jak radzić sobie z hemoroidami w ciąży. Hemoroidy mogą swędzieć, piec, boleć, a...

Opryszczka w ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Opryszczka w ciąży

Opryszczka w ciąży to bardzo niebezpieczna choroba, ponieważ grozi zaburzeniami rozwojowymi płodu, a nawet śmiercią noworodka. Opryszczka należy do chorób wirusowych, atakujących błony śluzowe i skórę. Bardzo łatwo jest się nią zarazić.

Zatrucie ciążowe (gestoza)
Choroby i dolegliwości w ciąży Zatrucie ciążowe (gestoza)

Zatrucie ciążowe to bardzo poważna dolegliwość u kobiet ciężarnych. Zatrucie ciążowe inaczej określane jest mianem gestozy. Wstępuje przeważnie w drugiej połowie ciąży u kobiet rodzących po raz pierwszy. Do głównych objawów gestozy należą...

Żylaki w ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Żylaki w ciąży

Występowanie żylaków w ciąży często ma podłoże genetyczne. To problem, który dotyka ok. 40% ciężarnych kobiet. W grupie ryzyka są także panie, które żylaki miały już przed ciążą, kobiety, które miały przed ciążą nadwagę lub...

Choroby i dolegliwości w ciąży Infekcje okolic intymnych w ciąży

Infekcje okolic intymnych w ciąży mogą mieć szkodliwy wpływ na płód. Nieleczone zakażenia grzybicze czy bakteryjne dróg rodnych bywają przyczyną przedwczesnego pęknięcia pęcherza płodowego i porodu przed terminem. Częste infekcje okolic...

Mdłości w ciąży
Choroby i dolegliwości w ciąży Mdłości w ciąży

Zachodzące w organizmie w czasie ciąży zmiany poziomu hormonów i chemicznego składu krwi mogą mieć wpływ na twoje samopoczucie. Nudności i wymioty są jednym z najbardziej powszechnych objawów wczesnej ciąży. Mogą pojawić się u ciebie o...

Choroby i dolegliwości w ciąży Zgaga w ciąży

Chociaż zgaga jest spowodowana tą samą przyczyną zarówno w ciąży, jak i nie – to istnieją dodatkowe czynniki, które powodują, że w ciąży jest ona utrapieniem. Zgaga, niestrawność i kwaśne odbijanie się pojawiają się zazwyczaj w...

Choroby i dolegliwości w ciąży Bóle kręgosłupa w ciąży

Bóle kręgosłupa w ciąży to dość typowa dolegliwość, która zazwyczaj nie zapowiada żadnych poważniejszych kłopotów. W ciąży hormony rozluźniają więzadła i stawy, zwłaszcza w obrębie miednicy. Więzadła miękną i naciągają się, aby...

Choroby i dolegliwości w ciąży Konflikt serologiczny

Konflikt serologiczny wiąże się z czynnikiem Rh, który jest charakterystyczną cechą krwi ludzkiej. Jeżeli zatem staramy się o potomstwo, ważne jest, abyśmy wcześniej znali grupę oraz wskaźnik krwi, którą posiadamy. Podczas wykrycia konfliktu...

Choroby i dolegliwości w ciąży Cukrzyca ciążowa

Do niedawna zajście w ciążę kobiety chorej na cukrzycę wiązało się z ryzykiem dla jej zdrowia, a w szczególności dla jej nienarodzonego dziecka. Dzisiaj kobieta cierpiąca na tą przypadłość ma taką samą szansę donosić ciążę i urodzić zdrowe dziecko...

Choroby i dolegliwości w ciąży Zaparcia w ciąży

Zaparcie to skutek zmniejszenia się częstotliwości skurczów jelit. W późniejszym okresie ciąży dolegliwość ta może być spowodowana uciskiem powiększającej się macicy. Przynajmniej jedna trzecia wszystkich ciężarnych kobiet boryka się z tym...

Choroby i dolegliwości w ciąży Zęby w ciąży

Ważnym atrybutem urody kobiety są zęby. Nawet jeśli do tej pory nie miałaś z nimi kłopotu, myjąc je systematycznie pastami wzbogaconymi fluorem i wapniem, to w czasie ciąży koniecznie powinnaś odwiedzić stomatologa. Już małe ubytki w zębie mogą być...

Choroby i dolegliwości w ciąży Przeziębienie w ciąży

Ciąża to szczególny okres w życiu każdej kobiety. Organizm ciężarnej cechuje obniżona odporność na infekcje, dlatego też wzrasta ryzyko zarażenia bakteriami i wirusami. Szybciej może dojść do pojawienia się pierwszych symptomów przeziębienia...

Choroby i dolegliwości w ciąży Skurcze łydek w ciąży

Skurcze łydek w ciąży mogą występować zwłaszcza nocą, skutecznie wybudzając z błogiego snu lub nad ranem, zanim jeszcze wstanie się z łóżka. To dość częsta dolegliwość ciążowa. Bolesne skurcze łydek spowodowane są utrudnionym odpływem krwi z...

Depresja w ciąży
Emocje w ciąży Depresja w ciąży

Depresja w ciąży to wciąż mało znane zagadnienie. Częściej mówi się o depresji poporodowej niż trudnościach emocjonalnych kobiet w czasie ciąży. Jak leczyć ciążową depresję?

Dziecięce choroby Depresja

Depresja u dzieci jest trudna do rozpoznania. Maluch może ukrywać, że nie radzi sobie ze swoimi emocjami. Jakie są objawy dziecięcej depresji i jak ją leczyć?

 Co jeść podczas ciąży (recenzja)
Testy i recenzje Co jeść podczas ciąży (recenzja)

„Ciąża to nie choroba!" Tłumaczą ci wszyscy i robią krzywe miny, podczas gdy ty obierasz marchewkę na grubość centymetra lub 15 minut parzysz cytryny, zanim wciśniesz je do jakiegokolwiek napoju. Ciąża to piękny czas, ale faktycznie to także czas twoich...

Ciało w ciąży Refleksologia stóp podczas ciąży

Refleksologia polega na uciskaniu refleksów. Są to punkty znajdujące się na stopach. Każdemu z tych punktów odpowiada określony organ, narząd wewnętrzny bądź część ciała.

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij