Ćwiczenia grafomotoryczne

Ćwiczenia grafomotoryczne przygotowują dzieci do opanowania umiejętności pisania, która jest podstawowym zadaniem na czas nauki w pierwszych klasach szkoły podstawowej. Pisanie to nie tylko prawidłowe kreślenie liter, ale też poprawność stylistyczna, gramatyczna i ortograficzna. Umiejętność pisania jest bardzo trudnym zadaniem dla maluchów, gdyż wymaga zdolności odtwarzania znaków graficznych i automatyzacji procesu pisania. Zanim dziecko zacznie pisać literki i prawidłowo trzymać długopis czy ołówek w dłoni, potrzeba usprawnienia w zakresie zdolności manualnych. Służą temu właśnie różne ćwiczenia grafomotoryczne, które opierają się przede wszystkim na rysowaniu. Czemu służą ćwiczenia grafomotoryczne i w jaki sposób usprawniać mięśnie dłoni u dzieci?

Cele ćwiczeń grafomotorycznych

Zanim maluch zacznie wywijać długopisem po kartce i pisać elaboraty czy wypracowania, musi opanować trudną umiejętność pisania. Pisanie wymaga szeregu umiejętności – prawidłowej melodii kinetycznej, szybkości i precyzji ruchów, koordynacji wzrokowo-ruchowej i koordynacji całego ciała. Ćwiczenia grafomotoryczne pozwalają korygować nieprawidłową technikę rysowania i stymulują polisensorycznie, tzn. oddziałują na wszystkie zmysły dziecka. Ćwiczenia manualne może wykonywać już mały szkrab. Ważną rolę w procesie nauki pisania odgrywają rodzice i nauczyciele w oddziałach przedszkolnych, którzy wpływają na motywację malucha i poprzez swoje zaangażowanie wzmacniają więź z dzieckiem. Czemu służą ćwiczenia grafomotoryczne, oprócz tego, że ułatwiają dziecku opanowanie nauki pisania w pierwszych latach edukacji?

  • Rozwijają koordynację wzrokowo-ruchową i motorykę małą.
  • Poprawiają poziom graficzny pisma i rysunków.
  • Kształtują umiejętność rysowania zgodnie z poleceniami nauczyciela/rodzica.
  • Rozwijają umiejętność współpracy z nauczycielem/rodzicem.
  • Doskonalą orientację w schemacie własnego ciała i orientację przestrzenną.
  • Podnoszą poziom techniki pisania i rysowania.
  • Doskonalą zdolność nazywania przedmiotów prezentowanych na rysunkach.
  • Kształcą umiejętność opowiadania o tym, co przedstawiają rysunki.
  • Korygują nieprawidłowe nawyki ruchowe, np. nieprawidłowe trzymanie przyborów w ręce, nieprawidłowe napięcie mięśniowe dłoni.
  • Stymulują ogólny rozwój dziecka i niwelują dysproporcje rozwojowe.
  • Wyrabiają motywację do nauki i wzbudzają zainteresowania dziecka.
  • Usprawniają mięśnie palców, pracę nadgarstka i współpracę palców dłoni.
  • Usprawniają umiejętność prawidłowego posługiwania się narzędziami piszącymi.
  • Kształcą wrażliwość estetyczną.
  • Wpływają na dokładność i staranność wykonywanych rysunków.

Rodzaje ćwiczeń grafomotorycznych

Zajęcia manualne i ćwiczenia graficzne można wykonywać z prawidłowo rozwijającymi się maluchami, by ułatwić im w przyszłości proces nauki pisania w szkole, ale tego typu zajęcia polecane są szczególnie dla dzieci z różnego rodzaju zaburzeniami, np. z grupy ryzyka dysleksji, z zaburzeniami integracji sensorycznej, z zaburzeniami manualnymi czy zaburzeniami w zakresie napięcia mięśniowego. Usprawniając motorykę małą, która wymaga precyzyjnych ruchów, należy zacząć od ćwiczeń najprostszych, stopniowo podnosząc poziom trudności proponowanych zadań. Ćwiczenia grafomotoryczne dla dzieci to głównie rysowanie i różnorodne zajęcia ręczne, np. lepienie z plasteliny, malowanie farbami, wyklejanie, wycinanie. Ćwiczenia manualne mogą przybrać różne formy:

  • kolorowanie obrazków – zamalowywanie w określony sposób (kreski poziome, pionowe, okrężne) określonych form graficznych ograniczonych konturami, których nie wolno przekraczać;
  • obrysowywanie przedmiotów – ćwiczenie może polegać na obrysowywaniu własnej dłoni, stopy albo na rysowaniu z użyciem szablonów, np. figur geometrycznych;
  • kalkowanie rysunków – do tego ćwiczenia potrzeba folii, kalki technicznej albo matowego szkła;
  • odwzorowywanie rysunków – przerysowywanie przedmiotów zgodnie ze schematem lub wzorem;
  • rysowanie po śladach – śladem rysunku może być szkic w postaci ponumerowanych kropek albo drobne kreski tworzące kontur rysunku;
  • rysowanie szlaczków lub kontynuowanie rozpoczętych linii;
  • samodzielne wykonywanie rysunków albo uzupełnianie rysunków;
  • ćwiczenia w liniaturze;
  • ćwiczenia wzrokowo-słuchowo-ruchowe – ćwiczenia grafomotoryczne, którym towarzyszą elementy słowno-muzyczne, usprawniające pracę wszystkich analizatorów;
  • nawlekanie koralików – usprawnianie ruchu pęsetkowego;
  • malowanie palcami albo pęczkiem waty.

Przykładowe instrukcje do ćwiczeń grafomotorycznych mogą brzmieć następująco:

  • Sprawdź, dokąd dojdzie chłopczyk, podążając palcem po linii.
  • Dokończ wzory na dzbanku.
  • Znajdź wyjście z labiryntu.
  • Dokończ rysować sylwetki ufoludków i pokoloruj je.
  • Pokoloruj starannie ilustrację, potnij wzdłuż zaznaczonych linii, wymieszaj pocięte elementy i ułóż obrazek.
  • Przyjrzyj się uważnie dwóm rysunkom. Dorysuj do każdego brakujące elementy.
  • Pokoloruj skrzydła motyla, by wyglądały identycznie.

Wykonując ćwiczenia grafomotoryczne z dzieckiem, trzeba zwracać uwagę na to, czy dziecko nie trzyma przyborów piszących zbyt lekko lub zbyt mocno, czy napięcie mięśniowe jest odpowiednie, czy dziecko pisze od strony lewej do prawej, którą ręką się posługuje. Nigdy nie wolno zmuszać dziecka leworęcznego, by pisało prawą ręką. Ważne jest usprawnianie płynności ruchów ręki dominującej. Przed zastosowaniem ćwiczeń manualnych warto na początku podać instrukcje, zaprezentować prawidłowy sposób wykonania ćwiczenia, a nawet pokierować ruchami dziecka, trzymając dłoń malucha w swojej dłoni. Często dopiero po biernym wykonaniu zadania dziecko może samodzielnie i bezbłędnie wykonać ćwiczenie. Nie wolno krytykować dziecka, by nie zniechęcić go do nauki. Ćwiczenia powinny mieć charakter zabawy i przynosić frajdę. Wszystkie prace malucha powinny być akceptowane. Mniej liczy się końcowy efekt – ważniejszy jest sam proces usprawniania zdolności manualnych.

Bibliografia

  • Andrzejak R., Magiczne linie. Ćwiczenia grafomotoryczne dla chłopców i nie tylko..., Harmonia, Gdańsk 2011, ISBN 978-83-71344-79-4.
  • Gaweł E., Ćwiczenia grafomotoryczne kl. 2-3, Impuls, Kraków 2009, ISBN 978-83-73086-81-4.
  • Hływa R.A., Zwierzaczki i szlaczki. Ćwiczenia grafomotoryczne usprawniające rękę piszącą, Harmonia, Gdańsk 2011, ISBN 978-83-71342-56-1.
  • Jaglarz B., Przygody sowy Rozalii – ćwiczenia grafomotoryczne, WIR, Kraków 2008, ISBN 978-83-89807-69-4.
  • Kraszewska M., Małymi kroczkami. Ćwiczenia grafomotoryczne, WIR, Kraków 2006, ISBN 978-83-89807-25-0.
  • Wilgocka-Okoń B., Dojrzałość szkolna dzieci sześcioletnich, Wydawnictwo Akademickie ŻAK, Warszawa 2003, ISBN 83-88149-95-4.
  • Żaba-Żabińska W., Ćwiczenia grafomotoryczne, MAC Edukacja, Kielce 2008, ISBN 978-83-74913-99-7.
Porozmawiaj o tym na Maluchy »
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

Małgosia Psycholog szkolna 2 odpowiedzi Zanim porozmawiasz z Ekspertem - PRZECZYTAJ! Małgosia:

Przed wysłaniem pytania upewnij się, że Twój problem nie był już poruszany przez naszych użytkowników.Użytkownicy Parenting.pl mogą zadawać pytania, natomiast odpowiedzi udzielają wyłącznie osoby oznaczone w podpisie jako "eksperci" .

Artykuły Rozwój intelektualny malucha

Nauka literek dla dzieci
Rozwój intelektualny malucha Nauka literek dla dzieci

Poznawanie pierwszych literek to bardzo ważny moment w życiu dziecka. Czasami wystarczy pomysłowość rodziców dziecka, którzy urozmaicą maluchowi ten proces. W innym przypadku można posłużyć się metodami ogólnie dostępnymi i...

Rozwój intelektualny malucha Nauka cyfr dla dzieci

Pierwsza nauka cyferek to dla naszego dziecka rzecz niezwykle ważna, a od tego jak pomożemy mu poznawać świat małej matematyki zależeć będą w przyszłości jego faktyczne umiejętności i zapał do uczenia się przedmiotów ścisłych. Pierwszych kilka lat...

Rozwój intelektualny malucha Metoda Domana

Metoda Glenna Domana powstała na przełomie lat 60. i 70. XX wieku. Inaczej określa się ją jako metodę czytania globalnego. Nie jest to jednak metoda służąca wyłącznie usprawnieniu nauki czytania. Glenn Doman opracował wiele różnych metod,...

Rozwój intelektualny malucha Metoda Dennisona

Amerykański pedagog – dr Paul Dennison – to autor kinezjologii edukacyjnej. Metoda Dennisona umożliwia sprawny i prosty rozwój dziecka poprzez aktywizację połączeń nerwowych i zintegrowanie mózgu z ciałem. Kinezjologia edukacyjna...

Rozwój intelektualny malucha Nauka pisania dla dzieci

Nauka pisania literek nie musi rozpocząć się dopiero na etapie szkoły podstawowej. Przyswajanie liter alfabetu można rozpocząć znacznie wcześniej. Ważne tylko, by zamiast kilkugodzinnego kreślenia liter w zeszycie, zaproponować dzieciom ćwiczenia w formie...

Kursy językowe dla malucha
Rozwój intelektualny malucha Kursy językowe dla malucha

Ciekawość świata widoczna w oczach dziecka oraz wyraźne zainteresowanie wszystkim co się porusza, wydaje dźwięk oraz znajduje się w zasięgu malucha wywołuje uśmiech na twarzy rodziców oraz osób przebywających w środowisku dziecięcym. Nie...

Rozwój intelektualny malucha Dziecko nie mówi

Gdy dziecko nie mówi albo mówi bardzo niewiele, rodzice zazwyczaj zaczynają się niepokoić i zastanawiać, czy ich pociecha rozwija się w sposób prawidłowy. W głowie zaczynają rodzić się najróżniejsze hipotezy co do przyczyn...

Rozwój intelektualny malucha Co powinien umieć trzylatek?

Pytanie, co powinien umieć trzylatek, zadają sobie wszyscy rodzice, których pociecha osiąga ten właśnie wiek. Chcą wiedzieć, czy na tym etapie rozwoju dziecko powinno samodzielnie się ubierać i jeść bez pomocy opiekuna. Rodziców interesuje...

Jak kreatywnie wspierać rozwój dziecka?
Rozwój intelektualny malucha Jak kreatywnie wspierać rozwój dziecka?

Wspólne gry i twórcze zabawy, dzięki którym rozwiniesz jego zdolności Czy wiesz, że nowo narodzone dziecko ma większą potencjalną inteligencję niż Leonardo da Vinci kiedykolwiek wykorzystał, a nawet trzylatek może już czytać, liczyć...

Nauka czytania dla dzieci
Rozwój intelektualny malucha Nauka czytania dla dzieci

Zazwyczaj dzieci rozpoczynają naukę czytania, kiedy mają 6-7 lat. Większość maluchów jest już dojrzała do czytania znacznie wcześniej. Według amerykańskiego fizykoterapeuty Glenna Domana, początek nauki czytania powinien przypadać przed ukończeniem...

Jak nauczyć dziecko alfabetu?
Rozwój intelektualny malucha Jak nauczyć dziecko alfabetu?

W życiu dziecka przychodzi taki moment, w którym dzięki pomocy dorosłych zaczyna poznawać świat literek. Każde dziecko należy traktować indywidualnie i rozbudzać w nim ciekawość poznania alfabetu, odpowiadającą jego etapowi rozwoju. Maluchy...

Nauka czytania dla niemowląt
Rozwój intelektualny malucha Nauka czytania dla niemowląt

Nauka czytania dla niemowląt – kiedy można ją rozpocząć? Takie pytanie nasuwają się niektórym rodzicom, którzy dbają nie tylko o rozwój fizyczny, lecz także o rozwój intelektualny swojej pociechy. Każdy rodzic marzy o...

Pablopavo i Ludziki "Alfabet"Odtwórz wideo
Rozwój intelektualny malucha Pablopavo i Ludziki "Alfabet"

Pablopavo i Ludziki "Alfabet" Animowany teledysk zrealizowany w ramach kampanii społeczno-edukacyjnej "Ojczysty - dodaj do ulubionych" z pewnością wspomoże najmłodszych w nauce alfabetu. Literki w filmie są prezentowane w formie graficznej jak i...

Ćwiczenia po cesarce
Pielęgnacja rany po cesarskim cięciu Ćwiczenia po cesarce

Ćwiczenia po cięciu cesarskim są niezbędnym elementem połogu. Pozwalają na szybki powrót kobiety do formy. Są również profilaktyką zakrzepowego zapalenia żył.

Ćwiczenia na koncentrację
Brak koncentracji słuchowej Ćwiczenia na koncentrację

Koncentracja uwagi to jedna ze zdolności umysłowych, która zapewnia sukcesy edukacyjne dziecka w szkole. Jak poprawić koncentrację uwagi?

Dysortografia Ćwiczenia ortograficzne

Ćwiczenia ortograficzne, wykorzystujące elementy zabawy i humoru, pomogą w nauce reguł ortograficznych niejednemu uczniowi, jak również dysortografikom.

Dysleksja Ćwiczenia dla dyslektyków

Jak pomóc dziecku z dysleksją? Jak zmotywować dziecko do nauki czytania i pisania? Jakie ćwiczenia mogą pomóc w zredukowaniu objawów dysleksji?

Ćwiczenia pilates
Pilates w ciąży Ćwiczenia pilates

W trakcie ciąży możesz bezpiecznie wykonywać w domu ćwiczenia takie jak pilates.

Powrót do formy Ćwiczenia po ciąży

Regularne ćwiczenia mięśni dna miednicy są najlepszym sposobem na odzyskanie odpowiedniego napięcia mięśniowego. Pozwoli to poprawić jakość życia seksualnego i zapobiegnie nietrzymaniu moczu lub kału.

Ćwiczenia dla niemowląt
Rozwój fizyczny malucha Ćwiczenia dla niemowląt

Niemowlak w wieku 5-7 miesięcy bardzo chętnie nabywa nowych umiejętności ruchowych. Oczywiście rozwijanie nauki raczkowania i chodzenia zależy od wielu czynników, między innymi temperamentu, predyspozycji i masy ciała, a także od tego, czy rodzice zapewniają...

Ćwiczenia w ciąży
Ciąża Ćwiczenia w ciąży

Ćwiczenia w ciąży nie tylko zwiększają wydolność serca i płuc, ale poprawiają postawę, intensyfikują krążenie krwi, pozwalają zapanować nad przyrostem wagi, oraz wzmacniają mięśnie.

Ćwiczenia korekcyjno-kompensacyjne
Patronaty Ćwiczenia korekcyjno-kompensacyjne

Ćwiczenia dla najstarszych przedszkolaków i uczniów początkowych klas szkoły podstawowej. Do wykorzystywania w czasie  zajęć indywidualnych lub wyrównawczych dla grup dzieci,  których rozwój przebiega nieharmonijnie lub z opóźnieniem.()

Nietrzymanie moczu po porodzie Ćwiczenia na nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu po porodzie można skutecznie zmniejszyć poprzez wdrożenie codziennych ćwiczeń mięśni dna miednicy. Tzw. mięśnie Kegla odpowiadają za mikcję i za satysfakcję z seksu.

Techniki oddechowe Ćwiczenia oddechowe przed porodem

Ćwiczenia oddechowe przed porodem pozwalają przejść przez ciążę z energią. Głębokie oddychanie dotlenia matkę i jej dziecko, pozwala się zrelaksować i pozbyć stresu.

Jak odzyskać figurę po ciąży? Ćwiczenia brzucha po porodzie

Płaski brzuch i silne mięśnie po ciąży to marzenie niejednej kobiety. Cel ten można zrealizować, ale należy stopniowo zwiększać aktywność fizyczną i systematycznie wykonywać ćwiczenia na brzuch.

Ćwiczenia na kręgosłup w ciąży
Gimnastyka w ciąży Ćwiczenia na kręgosłup w ciąży

Ćwiczenia na kręgosłup w ciąży to zarówno sposób na łagodzenie bólu, jak i jego zapobieganie. Na ból pleców w ciąży skarży się większość przyszłych mam. A można go uniknąć.

Ćwiczenia na piłce na kręgosłup
Body Ball w ciąży Ćwiczenia na piłce na kręgosłup

Za pomocą piłki fitness możesz wykonać ćwiczenia wzmacniające mięśnie Kegla, brzucha i kręgosłupa. Dowiedz się jak!

Ćwiczenia po cesarskim cięciu
Jak odzyskać figurę po ciąży? Ćwiczenia po cesarskim cięciu

Cesarskie cięcie to zabieg, który początkowo bardzo ogranicza twoją aktywność fizyczną. Bezpieczne ćwiczenia możesz rozpocząć zwykle po kilku miesiącach.

Bezpieczne ćwiczenia w ciąży
Gimnastyka w ciąży Bezpieczne ćwiczenia w ciąży

Gimnastyka w ciąży daje wiele korzyści. Zmniejsza bóle kręgosłupa, zapobiega zaparciom, polepsza samopoczucie, przygotowuje do porodu, łagodzi czas połogu. Ważne, by ćwiczyć pod okiem specjalisty.

Ćwiczenia w ciąży Zabronione ćwiczenia w ciąży

W czasie ciąży zrezygnuj z wszelkich sportów wyczynowych typu bieganie, wspinaczka górska. Jeśli dyscyplina sportowa wiąże się z możliwością wystąpienia urazów sportowych – zostaw to na czas po ciąży.

Ćwiczenia w ciąży Ćwiczenia w 2 trymestrze ciąży

Dolegliwości towarzyszące ciąży nierzadko dają się kobiecie we znaki. W drugim trymestrze przyszłe mamy zwykle czują się jednak lepiej niż na początku ciąży, dlatego warto rozważyć wykonywanie lekkich ćwiczeń w ciąży. Porcja ruchu pozytywnie oddziałuje...

Ćwiczenia w 1 trymestrze ciąży
Ćwiczenia w ciąży Ćwiczenia w 1 trymestrze ciąży

Ćwiczenia w ciąży to doskonały sposób na złagodzenie niektórych dolegliwości ciążowych i poprawę samopoczucia przyszłej mamy. Wykonując ćwiczenia regularnie, ciężarne stają się mniej podatne na stres i rozwój cukrzycy ciężarnych. Ćwiczenia...

Ćwiczenia w ciąży Jakie ćwiczenia w czasie ciąży?

Ciąża niekoniecznie oznacza, że kobieta utyje. Nie oznacza też, że będzie cały czas zmęczona. Jej samopoczucie i wygląd podczas ciąży i po urodzeniu dziecka zależą przede wszystkim od działań, jakie podejmie podczas ciąży odnośnie diety i ćwiczeń. Regularna...

Ćwiczenia i fizykoterapia w lekkim nietrzymaniu moczuOdtwórz wideo
Nietrzymanie moczu po porodzie Ćwiczenia i fizykoterapia w lekkim nietrzymaniu moczu

W problemach z lekkim nietrzymaniem moczu zalecane są fizykoterapia oraz ćwiczenia mięśni dna miednicy. W połowie. XX w. zaczęto stosować ćwiczenia działające wzmacniająco na mięśnie Kegla. Pacjenci powinni początkowo wykonywać ćwiczenia pod czujnym...

Znamy litery. Ćwiczenia ułatwiające poznanie alfabetu
Patronaty Znamy litery. Ćwiczenia ułatwiające poznanie alfabetu

Pozycja książkowa "Znamy litery" przygotowuje uczniów do nauki pisania i czytania. Zawarte w książce ćwiczenia ułatwiają zapamiętanie obrazu graficznego liter. Każda literaz opatrzona jest wesołym wierszykiem znanych poetów literatury dziecięcej. Pomaga...

Ćwiczenia w ciąży Jak ćwiczyć w 3 trymestrze ciąży. Ćwiczenia w ciąży

Wiele ciężarnych kobiet doświadcza uczucia zmęczenia i bólu pleców. Dolegliwości te uchodzą za nieodłączny element okresu ciąży, choć warto uświadomić sobie, że przyszłe mamy mogą im skutecznie przeciwdziałać za pomocą regularnych, niezbyt...

Ćwiczenia korekcyjno-kompensacyjne dla dzieci 6-9-letnich
Patronaty Ćwiczenia korekcyjno-kompensacyjne dla dzieci 6-9-letnich

Ćwiczenia dla najstarszych przedszkolaków oraz uczniów początkowych klas szkoły podstawowej. Przydatne w zajęciach indywidualnych jak i grupowych. Zawierają: wycinanki, ćwiczenia kształcące słuch oraz percepcję wzrokową, jak również kształcące sprawność...

Dysleksja Ćwiczenia dla dyslektyków

(...) Przygotowania do nauki pisania. Ćwiczenia grafomotoryczne według Hany Tymichovej, Harmonia, Gdańsk 1992, ISBN...

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij