Choroby przenoszone drogą płciową

Choroby przenoszone drogą płciową to inaczej tzw. choroby weneryczne. Przed planowaną ciążą warto wykonać badanie krwi w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową, ponieważ nawet w postaci utajonej mogą one powodować problemy z zajściem w ciążę, a w razie zapłodnienia – grozić zaburzeniami rozwoju płodu. Choroby weneryczne są najbardziej rozpowszechnionym na świecie rodzajem chorób zakaźnych. Częstość ich występowania w ostatnich dziesięcioleciach wykazuje wyraźną tendencję zwyżkującą.

Klasyfikacja chorób wenerycznych 

Choroby przenoszone drogą płciową obejmują grupę chorób zakaźnych oraz grupę chorób pasożytniczych. Choroby weneryczne rozprzestrzeniają się na drodze kontaktów płciowych. Najczęstszą chorobą przenoszoną drogą płciową jest zakażenie wywołane przez bakterie z rodzaju Chlamydia. Poniżej przedstawiono klasyfikację chorób wenerycznych.

Choroby wirusowe	Choroby bakteryjne	Choroby grzybicze	Choroby pasożytnicze
AIDS	kiła	kandydoza narządów płciowych	rzęsistkowica
opryszczka narządów płciowych	rzeżączka		świerzb
wirusowe zapalenie wątroby typu B i typu C	chlamydiozy		wszawica łonowa
kłykciny kończyste	wrzody weneryczne		ameboza
zakażenie HTLV	czerwonka bakteryjna
zakażenie HPV	ziarniniak pachwinowy

Epidemiologia i profilaktyka chorób wenerycznych

Choroby weneryczne rozprzestrzeniają się w dość szybkim tempie w populacji. Przyczyny tego zjawiska są różne:

• duża ruchliwość życiowa ludzi,
• swoboda seksualna i częste zmienianie partnerów płciowych,
• rozwój seksturystyki,
• różnorodność praktyk seksualnych,
• niewiedza na temat seksu,
• brak stosowania zabezpieczeń mechanicznych w czasie seksu (prezerwatywa).

Obecnie istnieją zaawansowane metody diagnostyczne i lecznicze, które nawet w przypadku zakażenia zapobiegają rozwojowi choroby i jej dalszemu rozprzestrzenianiu się. Jeśli lekarz w czasie badania krwi na obecność chorób przenoszonych drogą płciową stwierdzi „klasyczną” chorobę weneryczną, taką jak kiła, rzeżączka, wrzód miękki, ziarnica weneryczna, ma obowiązek zgłosić dany przypadek do stacji sanitarno-epidemiologicznej. Dane te są objęte tajemnicą lekarską i służą jedynie celom epidemiologicznym. W ostatnich latach stwierdza się nasilenie występowania innych niż „klasyczne” chorób wenerycznych, takich jak: rzęsistkowica (0,2% pacjentów), zakażenie chlamydiami (4-10% pacjentów), grzybice i opryszczka genitalna (2-5% pacjentów).

Profilaktyka chorób przenoszonych drogą płciową obejmuje zachowywanie wstrzemięźliwości seksualnej, praktykowanie monogamii w związkach partnerskich i uprawianie seksu ze stałym partnerem oraz korzystanie z prezerwatyw. Choć prezerwatywy nie zawsze zapobiegają zakażeniu, szczególnie gdy są to choroby wirusowe, to jednak zdecydowanie minimalizują ryzyko infekcji. Leczenie chorób wenerycznych polega zwykle na farmakoterapii i jest zależne od rodzaju patogenu wywołującego chorobę. Leczeniem chorób wenerycznych zajmują się wenerolodzy lub dermatolodzy. W ostatnich latach zwiększone zużycie prezerwatyw spowodowane lękiem przed wirusem HIV doprowadziło do ograniczenia niektórych chorób przenoszonych drogą płciową – nie tylko AIDS.

Joanna Krocz