Cholestaza ciążowa

Cholestaza ciążowa (ang. intrahepatic cholestasis of pregnancy) dotyczy około 4% przyszłych mam w Polsce. Odsetek pacjentek chorujących na cholestazę w ciąży jest dużo większy w Ameryce Południowej i sięga nawet 25%. Cholestaza to inaczej zastój żółci. Pod tym terminem rozumie się zarówno utrudnienie wydzielania żółci do kanalika żółciowego, jak i nagromadzenie żółci w hepatocytach – komórkach wątroby. U ciężarnych występuje cholestaza wewnątrzwątrobowa (WWC), powstała na skutek zaburzenia wydalania żółci na poziomie hepatocytów. Czym objawia się ta choroba i jakie zagrożenie może stanowić dla płodu?

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny cholestazy ciążowej
  2. 2. Objawy cholestazy ciążowej
  3. 3. Leczenie cholestazy ciążowej
  4. 4. Skutki cholestazy ciążowej dla matki i dziecka

1. Przyczyny cholestazy ciążowej

Wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych jest chorobą wątroby i występuje jedynie u kobiet będących w ciąży. U podłoża WWC leży zastój żółci w hepatocytach i wysokie stężenie kwasów żółciowych w surowicy krwi. Cholestaza to zazwyczaj łagodne schorzenie, które ustępuje samoistnie po zakończeniu ciąży. Cholestaza w ciąży pojawia się na skutek nadwrażliwości na wzrost hormonów płciowych, zwłaszcza estrogenów i progesteronu. Z uwagi, że największe stężenie hormonów występuje około 30. tygodnia ciąży, objawy choroby nasilają się najczęściej właśnie w tym okresie.

Cholestaza ciężarnych cechuje się również wzmożoną aktywnością transaminaz (AspAT i AlAT) − enzymów biorących udział w przemianach metabolicznych białek. W surowicy krwi wzrasta stężenie bilirubiny oraz fosfatazy alkalicznej. U większości pacjentek chorujących na cholestazę w ciąży występują zaburzenia wydzielnicze w przewodach żółciowych zlokalizowanych w wątrobie, co może być albo skutkiem diety, albo mieć podłoże genetyczne. Bezpośrednią przyczynę choroby stanowi jednak nadwrażliwość na estrogeny i progesteron, szczególnie aktywne w trzecim trymestrze ciąży.

2. Objawy cholestazy ciążowej

Objawy cholestazy ciężarnych na ogół nie są groźne, ale bardzo uciążliwe. Pojawiają się zwykle w trzecim trymestrze ciąży. Do głównych objawów wewnątrzwątrobowej cholestazy ciężarnych należą:

  • intensywny świąd skóry, obejmujący najpierw stopy i dłonie,
  • trudności z zasypianiem i bezsenność, wynikające z ciągłego odczuwania świądu,
  • zmiany na skórze, tzw. przeczosy, powstałe na skutek drapania swędzących miejsc,
  • żółtaczka, występująca w okresie 1-4 tygodni od ustąpienia swędzenia ciała,
  • mdłości, wymioty, utrata apetytu,
  • powiększona wątroba.

Świąd skóry nasila się wraz z rozwojem ciąży i jest najbardziej dokuczliwy w okresie bezpośrednio poprzedzającym poród. Uczucie świądu najpierw pojawia się na dłoniach i stopach, a z czasem obejmować może również tułów, brzuch, szyję oraz twarz. Objawy cholestazy ustępują zwykle w ciągu trzech tygodni od urodzenia dziecka.

3. Leczenie cholestazy ciążowej

Za żółtaczkę mogą odpowiadać różne czynniki, dlatego do właściwego rozpoznania cholestazy potrzebne jest wykluczenie innych przyczyn powodujących zażółcenie powłok ciała, takich jak wirusowe zapalenie wątroby czy wpływ niektórych leków przyjmowanych w ciąży. Zdiagnozowanie cholestazy u ciężarnej skutkuje koniecznością umiejscowienia jej na oddziale patologii ciąży, gdzie zostaje poddana leczeniu farmakologicznemu. Zadanie farmakoterapii polega głównie na łagodzeniu objawów choroby. W przypadku uporczywego świądu skóry stosuje się cholestyraminę i preparaty antyhistaminowe.

Cholestaza ciążowa może powodować zaburzenia pracy wątroby i prowadzić do upośledzenia produkcji czynników krzepnięcia krwi – stąd zwiększona skłonność do krwawienia. Aby zminimalizować ryzyko krwawień w czasie ciąży, stosuje się witaminę K. Równolegle z farmakoterapią prowadzi się leczenie z pomocą diety. Ponieważ wątroba jest osłabiona, należy unikać pokarmów mogących ją obciążać, a więc zawierających dużą ilość tłuszczów. Niedozwolone są napoje gazowane, słodycze i pokarmy obfitujące w węglowodany. Zaleca się natomiast dania gotowane i pieczone, owoce i warzywa oraz kompoty.

4. Skutki cholestazy ciążowej dla matki i dziecka

Choć cholestaza nie utrudnia zwykle funkcjonowania kobiecie ciężarnej i wkrótce po porodzie zapomina ona o chorobie, to jednak zaburzenia wątroby mogą komplikować nieco przebieg ciąży. Jakie zagrożenia dla matki niesie cholestaza ciążowa?

  • Krwotok porodowy wynikający z zaburzenia wchłaniania witaminy K.
  • Poród przedwczesny w przypadku silnych objawów i żółtaczki.

Jeśli ciężarna choruje na cholestazę, bardzo ważne jest częste monitorowanie płodu. Ponieważ wzrasta ryzyko szybkiego dojrzewania łożyska, dziecko zostaje poddane badaniom, takim jak: NST, KTG, test Manninga i amnioskopia. Zalecana jest również ocena ruchliwości płodu przez matkę, a więc liczenie jego ruchów na dobę. Cholestaza grozi bowiem wewnątrzmacicznym obumarciem płodu.

Gdy cholestaza pojawia się około 25. tygodnia ciąży i ma wyjątkowo ciężki przebieg, lekarze podejmują odpowiednie kroki mające na celu przyspieszenie rozwoju ważnych do życia organów dziecka. WWC może być wskazaniem do indukcji porodu i do wykonania cesarskiego cięcia. Wcześnie rozpoznana i właściwie leczona cholestaza kończy się jednak najczęściej porodem naturalnym. Odsetek powikłań rośnie proporcjonalnie do zaawansowania ciąży. Ciężka cholestaza może skutkować rozwiązaniem ciąży około 36. tygodnia jej trwania.

Cholestaza wewnątrzwątrobowa w ciąży stanowi przeciwwskazanie do stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej. Choroba często pojawia się ponownie przy okazji kolejnej ciąży i występuje u ok. 40% pań, które rodzą drugie dziecko.

Bibliografia

  • Bręborowicz G.H., (red.), Położnictwo i ginekologia, t. 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X.
  • Stachura J., Domagała W., Patologia znaczy słowo o chorobie, t. 2, Wydawnictwo Dimensions, Kraków 2005, ISBN 83-88857-91-6.
Porozmawiaj o tym na 9 miesięcy, ciąża »
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~Sarcik Dziś pytanie - dziś odpowiedź 4 odpowiedzi Swędzące dłonie w ciąży - pomocy! ~Sarcik:

Jestem w 30 tc. gdzies od wakacji zaczęły puchnąć mi słonie- na parę min, swędziały niemożlwie, po paru min było ok. Ogólnie mam problemy z krążeniem, więc byłam pewna, że puchnę, bo moje ciało reaguje tak własnie na wysokie temp .

ojczulek 9 miesięcy, ciąża 24 odpowiedzi swędzenie skóry w ciąży ojczulek:

witam!ja i moja kochana monika jesteśmy w 18-tym tyg.od kilkunastu dni strasznie swędzi ją skóra i muszę dużo drapac :)ostatnio uzywamy kremu-masła głęboko nawilżającego i swędzenie ustępuje .

Artykuły HBs

Żółtaczka w ciąży
HBs Żółtaczka w ciąży

(...) przesiewowe ku wirusowi HBV. Natomiast w przypadku pacjentek, u których wykryto antygen powierzchniowy – HbsAg, a także ... posiadającą antygen HBs nie jest niebezpieczne dla dziecka. Żółtaczka typu C Zakażenie HCV ma dużą skłonność do...

Moda w ciąży Bielizna ciążowa

Bielizna ciążowa musi być przede wszystkim wygodna - nie może podrażniać i powodować obtarć skóry. Dla pań w ciąży przeznaczone są specjalne biustonosze ciążowe i majtki ciążowe.

Wyprawka dla mamy Poduszka ciążowa

Poduszka ciążowa ułatwia przyszłym mamom sen, zapewniając odpowiednie podparcie dla głowy, pleców, brzucha i nóg. Zmniejsza tym samym dolegliwości ciążowe takie jak ból pleców i opuchlizna nóg.

Moda w ciąży Tunika ciążowa

W szafie przyszłej mamy nie powinno zabraknąć tuniki ciążowej. Jest to wygodny strój łączący cechy bluzki i sukienki ciążowej. Jak wybrać tunikę ciążową?

Moda w ciąży Kurtka ciążowa

Kurtka ciążowa okaże się przydatna nie tylko przez dziewięć miesięcy trwania ciąży, ale i podczas pierwszych miesięcy po porodzie. Dlatego też warto dowiedzieć się jak wybrać najlepszą kurtkę ciążową.

Choroby i dolegliwości w ciąży Cukrzyca ciążowa

Cukrzyca ciążowa występuje tylko w okresie ciąży, kiedy organizm nie jest w stanie poradzić sobie z podwyższonym poziomem cukru we krwi. Największym zagrożeniem są wówczas duże rozmiary płodu.

Wyprawka dla mamy Bluzka ciążowa

Ze względu na gwałtowne zmiany w obrębie ciała, dosyć trudno jest kobiecie ciężarnej zakupić odpowiednią odzież. Na co warto zwracać uwagę wybierają ubrania przeznaczone do noszenia w ciąży?

Komplikacje okołoporodowe Poród z cukrzycą ciążową

Cukrzyca u kobiety w ciąży może być zaburzeniem gospodarki węglowodanowej wywołanym przez ciążę (cukrzyca ciężarnych) lub też chorobą, która rozwinęła się jeszcze przed poczęciem, lecz nie była wcześniej wykryta (nie rozpoznana cukrzyca 1 typu)....

Ciało w ciąży Swędzący brzuch w ciąży

(...) ich widoczność. Cholestaza ciążowa Pierwsze objawy cholestazy pojawiają się około 28-32 tygodnia ciąży. Objawy utrzymują się do 7 dni po porodzie. Cholestaza ciążowa jest zaburzeniem funkcjonowania wątroby, który podlega na zredukowaniu przepływu...

Swędzenie skóry w ciąży
Ciało w ciąży Swędzenie skóry w ciąży

(...) wysypka okazuje się niegroźna, a jej objawy łatwe do złagodzenia. Cholestaza ciążowa jest rzadkim schorzeniem...

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij