Autorytet rodzica w życiu dziecka

Mimo zachodzących na szeroką skalę zmian kulturowych, autorytet pozostaje jednym z kluczowych elementów skutecznego wychowania. Bez niego nie jest możliwe ani posłuszeństwo dzieci, ani uzyskanie trwałych efektów wychowawczych. Bo autentyczny autorytet rodzicielski opiera się na jednoznacznym, otwartym i jasnym sposobie komunikowania się. Nie dopuszcza nadużywania władzy, narzucania opinii i gotowych rozwiązań. 

Rola autorytetu w życiu małego dziecka

Małe dziecko jest niezwykle podatne na czynniki zewnętrzne, które kształtują jego charakter i podejście do życia. Małe dzieci uczą się żyć, przyswajając normy społeczne, które pozwalają im w przyszłości na pełen rozwój i funkcjonowanie. Potrzebne jest im szczęśliwe dzieciństwo, które ukierunkuje je na przyszłość oraz mądrzy rodzice, którzy przekażą mu pozytywne wzorce. Wielu dorosłych uważa autorytet za coś, co w sposób oczywisty przysługuje im z samego tytułu bycia rodzicami. Tymczasem ten rodzaj autorytetu sprawdza się tylko w pierwszych latach życia dziecka. Potem jego siła nieuchronnie spada i w pewnym momencie nie wystarcza już wydawanie dziecku jedynie konkretnych poleceń.

Są pewne elementy autorytetu, bez którego nie może on istnieć:

• miłość rodzica do dziecka opierająca się na odpowiedzialności za dziecko i jego postępowanie,
• zapewnienie dziecku bytu, troska o swoje dziecko,
• zasady i oczekiwania co do jego zachowania,
• przymus respektowania wcześniej ustalonych zasad,
• karanie i nagradzanie.

Prawdziwy autorytet rodzica to konsekwencja w działaniu. Dlatego cały czas jako rodzic musisz pamiętać ustalone przez siebie reguły. Warto także pamiętać, że zachowania rodziców wpływają na to, czy dziecko będzie swobodnie radzić sobie z problemami, jakie staną na jego życiowej drodze. To dziecko patrzy na nich od najmłodszych lat, naśladuje ich zachowania oraz podejście do różnego rodzaju spraw życiowych. Rodzice niestety często zapominają o tym, że każde bez wyjątku zachowanie może być przyswojone przez ich dziecko. Dzieci obserwują otoczenie z niezwykłą uwagą i są ciekawe wszystkiego, co jeszcze im nieznane i obce. Nawet w okresie dojrzewania podpatrują swoich rodziców, próbują się z nimi identyfikować i często kopiują styl życia rodziców.

Jak budować autorytet?

W pewnym sensie za pomocą autorytetu uczymy dzieci, żeby nas nie okłamywały, sprzątały po sobie, a w starszym wieku, żeby pomagały w domowych obowiązkach. Przede wszystkim jednak każdemu rodzicowi zależy na tym, żeby dzieci wydały w przyszłości dobre świadectwo o nim. Dlatego w imię autorytetu i z biegiem lat, musimy w coraz większym stopniu umieć uzasadnić nasze wymagania, uwzględniając przy tym wolność dziecka. A tym samym budować ten typ autorytetu, którego poziom jest zależny od nas samych i który nie musi ulegać osłabieniu w miarę dorastania naszych dzieci. Najczęściej niestety zdarza się tak, że rodzice rezygnują z różnych wymagań po prostu dlatego, że najzwyczajniej w świecie w danym momencie nie chce im się o nie walczyć albo też nie podejmują głębszej refleksji nad tym, czego i z jakiego powodu powinni wymagać od swojego dziecka, i w związku z tym często zmieniają zdanie. Największą trudność i przeszkodę w zachowaniu konsekwencji stanowi chyba fakt, że zmusza ona rodziców do tego, by wymagali również, a może nawet przede wszystkim – od samych siebie.

Ważna jest współpraca rodziców w procesie wychowania dzieci, tak aby oboje byli w ten proces mocno zaangażowani. Spójna postawa obojga rodziców jest ogromnie ważna i to zarówno dla budowania poczucia bezpieczeństwa u dziecka, jak i dla budowania autorytetu rodziców.

mgr Anna Czupryniak